Tín dụng nghẽn, ngân hàng đổ xô cho chính phủ vay tiền

(PLO) - Nếu tín dụng tăng trưởng dựa vào trái phiếu Chính phủ, phần lớn cho DNNN thì sẽ chèn lần doanh nghiệp tư nhân, nền kinh tế khó phục hồi. Đó là lo ngại của nhiều chuyên gia kinh tế sau bức tranh tổng quan thị trường tài chính vừa được Ủy ban giám sát tài chính quốc gia công bố.
Vốn không chảy nhiều vào sản xuất. Ảnh chỉ mang tính minh họa Vốn không chảy nhiều vào sản xuất. Ảnh chỉ mang tính minh họa
Vốn chảy đi đâu?
Tín dụng đã thoát tăng trưởng âm, nhưng vẫn chậm chạp. Theo Ngân hàng Nhà nước, tín dụng tính đến ngày 22/4 chỉ tăng 0,62%. Trước đó, 2 tháng đầu năm, tín dụng chỉ tăng trưởng âm.
Tại lễ công bố Báo cáo tổng quan thị trường tài chính năm 2013, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia đánh giá, tín dụng tăng trưởng thấp là do sức hấp thụ vốn của nền kinh tế hạn chế.
Nếu như từ năm 2010 trở về trước, tín dụng luôn tăng trưởng trên 30%, đỉnh cao nhất là năm 2007, tăng tới 48,9% thì 3 năm gần đây, tín dụng tăng trưởng chỉ trên dưới 10%. Sau nhiều nỗ lực của ngành ngân hàng, tín dụng năm 2013 tăng 12,5%.
TS. Nguyễn Đình Cung, Quyền Viện trưởng Viên Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương bình luận: “Phải làm rõ, tín dụng cho ai, đi đâu? Tín dụng tăng là nhờ trái phiếu Chính phủ, là cho DNNN hay doanh nghiệp tư nhân.
“Nếu ngân hàng là một đơn vị kinh doanh, tiền cho Chính phủ vay cũng như cho người khác vay. Nhưng xét về hiệu quả cho nền kinh tế thì không phải thế, tiền cho Chính phủ vay có hiệu quả không, có chèn lấn tư nhân không?”, ông Cung nói.
Ông bày tỏ, nếu vốn cho Chính phủ vay mà lại sử dụng kém hiệu quả, chèn lấn tư nhân thì tiềm năng tăng trưởng kinh tế thu hẹp, có thể giải quyết vấn đề năm nay nhưng những năm sau sẽ phát sinh.
TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế cũng cho rằng, tín dụng tăng được như vậy là một dấu hiệu phục hồi của nền kinh tế, nhưng cũng phải xem kỹ xem nguồn tín dụng đó chảy vào đâu là nhiều?.
Phân bổ méo mó
Lo ngại của các vị chuyên gia kinh tế là có cơ sở. Ngân hàng Nhà nước cho hay tín dụng tháng 3 tăng dương trở lại ở mức 1,35%. Tuy nhiên, lại có tới 1,09% là vốn dành cho trái phiếu Chính phủ.  
Tính đến 28/3, tổng lượng trái phiếu Chính phủ đã phát hành là 81.600 tỷ đồng và các nhà băng đã mua tới 83% lượng trái phiếu này. Số dư trái phiếu Chính phủ các ngân hàng mua tăng thêm trong 3 tháng đầu năm khoảng 43.000 tỷ.
Khi đó, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho rằng, việc đầu tư vào trái phiếu Chính phủ cũng là một sự linh hoạt, vừa đem lại hiệu quả đầu tư của nguồn vốn huy động phải trả lãi, đồng thời tăng dự trữ thanh khoản, phù hợp trong điều kiện tín dụng đang tăng trưởng thấp. Hơn nữa, theo quy luật, đầu năm tín dụng thường tăng thấp, cuối năm mới tăng cao.
Tuy nhiên, nhìn vào bảng biểu cơ cấu tín dụng quý I, có thể thấy, hầu hết các nhóm ngành ưu tiên đều không tăng đáng kể. Dự nợ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm. Tín dụng cho nông thôn chỉ tăng có 1,5%, cho công nghẹ cao chỉ tăng 0,41%, cho công nghiệp hỗ trợ tăng 1,73% và cho xuất khẩu cũng chỉ tăng 1,28%.
Báo cáo của Ủy ban giám sát tài chính quốc gia vừa công bố cũng không tách rõ số liệu về cơ cấu tín dụng. TS Lê Đăng Doanh chia sẻ: “Ở đây liệu có mối liên hệ gì giữa thị trường bất động sản và thị trường tài chính?. Chính phủ huy động nhiều quá thì vốn vào kinh tế tư nhân ít. Tiếp nữa, số vốn tín dụng vào doanh nghiệp thì DN tư nhân thực sự được bao nhiêu?”
Tuy nhiên, ông Kiên cho rằng, việc phát hành trái phiếu vừa qua của Chính phủ là nằm trong kế hoạch. Đến hến hết quý I, đã phát hành khoảng 100.000 tỷ đồng là trong kế hoạch, không có gì là đột xuất. Chúng ta đang cố gắng chia đều mức độ giải ngân trái phiếu Chính phủ trong các quý để nền kinh tế tránh được tình trạng giật cục như các năm trước, lúc đó quý I quý II thường giải ngân ít mà dồn dập giải ngân từ quý III đến quý IV.
“Vốn đưa qua trái phiếu không phải là dành riêng cho DNNN như nhiều người suy luận. Bởi vốn trái phiếu dành cho đường Hồ Chí Minh hay Quốc Lộ 1 A, nhà thầu những công trình này không phải DNNN”, ông Kiên nói.
Trước những lo ngại của các chuyên gia kinh tế, TS Vũ Viết Ngoạn, Chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính Quốc gia cho rằng, hiện nay ta đang rơi vào tình thế tín dụng không ra được, nên Chính phủ phải điều tiết nền kinh tế bằng tăng đầu tư của DNNN lên. Nhìn góc độ khác, việc Chính phủ tăng phát hành trái phiếu điều tiết là hệ quả tình trạng nền kinh tế hiện nay.
Theo ông, vấn đề chính là cầu tín dụng thấp. DN tiêu thụ được hàng hóa mới vay. Nhiều DN chỉ sản xuất dưới công suất, không có nhu cầu mở rộng nên không vay vốn. Tín dụng tăng trưởng sẽ song hành với tín hiệu phục hồi nền kinh tế.
“Tuy nhiên, vừa rồi, tín dụng DN tư nhân còn ít, Uỷ ban giám sát tài chính quốc gia có quan tâm, khảo sát số liệu thì thấy, tín dụng năm qua tập trung tập đoàn, Tổng công ty nhiều quá. Nhưng đó mới là cảm nhận, số liệu tổng hợp được chưa đầy đủ, chưa rõ nét xu hướng nên chưa giám nhận định”, ông Ngoạn cho hay.
Tuy nhiên, TS Cung cho rằng, tín dụng không ra được không hẳn vì hấp thụ thấp, mà vì nghẽn ngay trong dòng của nó, có chỗ hấp thụ được thì vốn lại không đến. Việc phân bố tín dụng có thể có vấn đề, thị trường méo mó, có thể không dẫn được hoặc dẫn đến chỗ không phù hợp với nền kinh tế.
Phạm Huyền
Cùng chuyên mục
Nhà máy Heineken Việt Nam, một trong các DN được đánh giá là phát triển bền vững

Chương trình tôn vinh doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam

(PLVN) - Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Bộ LĐ-TB&XH, Bộ TN&MT và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam vừa chính thức phát động Chương trình đánh giá, công bố doanh nghiệp (DN) bền vững tại Việt Nam năm 2022 (CSI 2022) 

Đọc thêm

S&P nâng bậc tín nhiệm Việt Nam lên BB+, triển vọng “Ổn định”

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ngày 26/5, tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P Global Ratings đã nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia dài hạn của Việt Nam lên mức BB+, với triển vọng “Ổn định”. Việt Nam là một trong 2 quốc gia ở châu Á - Thái Bình Dương được nâng bậc tín nhiệm kể từ đầu năm đến nay.

'Cát cứ' dữ liệu - trở lực vô hình của kinh tế số

Chuyển đổi số tạo ra tài nguyên mới là dữ liệu, nguồn lực cho kinh tế số phát triển
(PLVN) - Chuyên gia cho rằng, các nguồn lực của chúng ta hiện không chỉ thiếu mà còn bị phân mảnh. Sự hợp lực giữa bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp sẽ tạo ra được những chương trình bài bản, có định hướng với những hệ sinh thái số phù hợp, thay vì "cát cứ" thông tin, dữ liệu.

Từ những món nợ ngàn tỷ tới tài khoản ‘rủng rỉnh’ tỷ USD

Công trình khai thác dầu khí trên biển của PVEP
(PLVN) - Tổng công ty Thăm dò và Khai thác dầu khí (PVEP) đã chính thức bước sang “tuổi” 15, với một chỗ đứng vững chắc trong ngành Năng lượng. Hành trình xây dựng thương hiệu và phát triển doanh nghiệp này đan xen nhiều khó khăn, thuận lợi như thử thách tinh thần lao động dầu khí nhất là với những người “đứng mũi chịu sào” ở đây.

Chuyển đổi số công tác hậu cần quân đội

ÔngTrần Duy Giang, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần và Chủ tịch Tập đoàn Viettel Tào Đức Thắng ký kết hợp tác về chuyển đổi số.
(PLVN) -Tổng cục Hậu cần (Bộ Quốc phòng) và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa ký kết chương trình phối hợp thực hiện chuyển đổi số công tác hậu cần quân đội giai đoạn 2022- 2025, định hướng đến năm 2030.

Xây 'tổ' đón thêm nhà đầu tư từ Hàn Quốc

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Nhiều tập đoàn lớn của Hàn Quốc đang có nhu cầu mở rộng sản xuất ở Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Hàn cũng đã “đánh tiếng” muốn xây dựng nhà xưởng sản xuất ở Việt Nam, thậm chí một khu công nghiệp dành riêng cho các doanh nghiệp Hàn cũng đã được đề xuất.

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán
(PLVN) -Thực hiện công văn số 2828/UBCK-VP ngày 16/5/2022 của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã thực hiện công bố thông tin dữ liệu giao dịch tự doanh trên trang thông tin điện tử của Sở này, bắt đầu từ ngày 20/5/2022.

Cần nhân rộng mô hình 'chuyển nhượng quyền thu phí' cao tốc

Cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương là tuyến đường bộ cao tốc đầu tiên áp dụng hình thức “chuyển nhượng quyền thu phí”
(PLVN) - TS Lê Đỗ Mười - Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển Giao thông vận tải - cho rằng, cần học hỏi kinh nghiệm của một số nước có hạ tầng giao thông phát triển như Nhật Bản, Trung Quốc… để nước ta quản lý, khai thác hiệu quả khối tài sản đường cao tốc hơn 40 tỷ USD.

Về miền Tây xem kênh Chợ Gạo được 'rót' thêm ngàn tỷ

Kênh Chợ Gạo giai đoạn II do PMU Đường thủy (Bộ GTVT) làm đại diện chủ đầu tư, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2023
(PLVN) - Dự án kênh Chợ Gạo (Tiền Giang) đã được đầu tư giai đoạn I (phía Bắc của kênh), nay tiếp tục được Bộ GTVT đầu tư nâng cấp giai đoạn II, trị giá hơn 1.300 tỷ đồng. Đây là tuyến giao thông thủy huyết mạch nối liền vựa lúa, vựa thủy sản… ở Đồng bằng sông Cửu Long với trung tâm kinh tế TP.HCM và ngược lại.

Nhiều nước ngừng xuất nông sản, Việt Nam ảnh hưởng thế nào?

Việc nhiều nước cấm xuất khẩu lúa mì sẽ ảnh hưởng đến ngành chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.
(PLVN) - Nhiều dự báo cho thấy, thị trường toàn thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng về giá do nhiều mặt hàng thiết yếu, nông sản là nguyên liệu sản xuất đã bị nhiều quốc gia cấm xuất khẩu. Thị trường Việt Nam bị tác động ra sao sau các lệnh cấm này?

Quy hoạch điện VIII: Đã 'chốt' nhưng vẫn còn... chỉnh

Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương làm rõ tính khả thi, hiệu quả trong phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng đối với điện mặt trời tới năm 2030
(PLVN) - Mặc dù Hội đồng thẩm định đã quyết định "chốt" Quy hoạch điện VIII tại cuộc họp thẩm định trước kỳ nghỉ lễ 30/4/2022, nhưng mới đây Văn phòng Chính phủ tiếp tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương làm rõ hơn các vấn đề trong Quy hoạch điện VIII 

Sẽ đưa tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền?

Một buổi tọa đàm về phòng, chống rửa tiền thông qua tài sản ảo.
(PLVN) - Ngân hàng nhà nước đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, một trong các vấn đề được bàn thảo là việc đưa tài sản ảo vào dự luật này như thế nào khi hiện nay chưa có quy định rõ ràng tài sản ảo, tiền ảo là tài sản.

Mục tiêu 'zero' tiền mặt ở Kho bạc

 Mục tiêu đến năm 2025, sẽ không còn giao dịch chi bằng tiền mặt qua hệ thống kho bạc.
(PLVN) - Theo Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, cơ quan này phấn đấu đến cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và sẽ giảm đến mức tối thiểu các giao dịch thu bằng tiền mặt.