Tín dụng chính sách - 'đòn bẩy' giảm nghèo bền vững ở miền núi Tân Kỳ
Tân Kỳ từng là một huyện miền núi nằm ở phía tây bắc tỉnh Nghệ An, nổi tiếng là vùng đất chiến lược trong thời kỳ chống Mỹ, với di tích Quốc gia đặc biệt cột mốc km 0 đường Hồ Chí Minh lịch sử (hay còn gọi là “Đường Trường Sơn”), bấy lâu nay đã thay đổi mạnh mẽ, toàn diện, đặc biệt về công tác giảm nghèo bền vững, cuộc sống của đồng bào các dân tộc tươi sáng, no đủ thêm, hộ gia đình khá giả, giàu sang xuất hiện nhiều hơn.
Đồng lòng chung sức, giúp dân vượt khó
Theo báo cáo, đến cuối năm 2025 công tác giảm nghèo ở toàn địa bàn huyện Tân Kỳ cũ đã đạt được những kết quả ấn tượng: tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh xuống còn 7,52% và mức thu nhập bình quân đầu người tại một số xã trong vùng đạt tới 80 triệu đồng/năm, điển hình ở xã Tân Kỳ mới sau sắp xếp từ các xã: Nghĩa Dũng, Kỳ Tân, Kỳ Sơn, thị trấn Tân Kỳ hiện còn 354 hộ nghèo, 110 hộ cận nghèo (4 tháng đầu năm 2026 ghi nhận 110 hộ thoát nghèo và 69 hộ thoát cận nghèo).
Hỏi vì sao vùng dân tộc thiểu số trên non ngàn Trường Sơn giảm nghèo nhanh, Bí thư Đảng ủy xã Tân An nguyên là Chủ tịch UBND huyện Tân Kỳ, ông Phan Văn Giáp không ngại ngần đáp: Nguyên nhân làm nên sự đổi thay diệu kỳ ở Tân Kỳ thì có nhiều nhưng một nguyên nhân không thể phủ nhận đó là Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã tập trung huy động nguồn vốn và tổ chức chuyển tải kịp thời, hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách của Nhà nước, ưu tiên đầu tư cho các hộ nghèo, các gia đình đồng bào DTTS phát triển sản xuất, kinh doanh, cải thiện cuộc sống.
Đúng như đánh giá của đại diện Lãnh đạo địa phương, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các đoàn thể, ban ngành, Phòng giao dịch NHCSXH Tân Kỳ, tiền thân là NHCSXH huyện Tân Kỳ đã trực tiếp tham gia tích cực thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới trên toàn địa bàn rộng gần 730 km2 với hơn 150.000 người sinh sống phân bổ tại 20 xã, thị trấn trước đây.
Giám đốc NHCSXH Tân Kỳ - ông Trần Khắc Thi, người có trọn vẹn 2 thập niên tác nghiệp, điều hành công tác tín dụng chính sách trên vùng núi Tây Nghệ An cho biết hơn 23 năm qua, kể từ khi thành lập (2003) đến nay cho dù gặp khó khăn về thời tiết khắc nghiệt, đại dịch Covid-19 lan rộng và cả thách thức trong thời điểm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phòng giao dịch NHCSXH Tân Kỳ luôn nỗ lực triển khai các biện pháp đảm bảo giữ vững mạch chảy vốn tín dụng chính sách thông suốt.
Cùng với đó, những cán bộ tín dụng chính sách không quản ngại gian nan, vất vả, kiên trì bám sát cơ sở, hối hả chuyển tải kịp thời, an toàn mọi đồng vốn về tận thôn xóm, đến đúng từng đối tượng chính sách thụ hưởng, tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ địa phương, giúp đỡ nhân dân phát triển kinh tế, cải thiện đời sống.
Từ ấy đến nay, hoạt động của mạng lưới điểm giao dịch của NHCSXH sau sáp nhập tiếp tục được duy trì như trước khi sắp xếp đơn vị hành chính địa phương 2 cấp. Tất thảy hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và gia đình đồng bào DTTS khó khăn có đủ điều kiện và có nhu cầu đều được tiếp cận với nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước.
Cùng với đó, NHCSXH Tân Kỳ hiện vẫn duy trì mạng lưới điểm giao dịch tại các trụ sở UBND xã trước đây, mặc dù sau sáp nhập thành 7 xã mới là Tân Kỳ, Tân Phú, Tân An, Nghĩa Đồng, Giai Xuân, Nghĩa Hành và Tiên Kỳ. Đơn cử như xã Tân An được sắp xếp từ các xã Hương Sơn, Nghĩa Phúc và Tân An, do đó các điểm giao dịch xã của NHCSXH vẫn được duy trì hoạt động như trước.
Mọi hoạt động tại điểm giao dịch xã còn được chính quyền địa phương hỗ trợ, đảm bảo an toàn về con người, tài sản. Lãnh đạo chính quyền, hội đoàn thể làm nhiệm vụ ủy thác vay vốn chính sách của 7 xã mới luôn có mặt đầy đủ tại điểm giao dịch tham dự giao ban, nắm bắt tình hình và chỉ đạo kịp thời việc bảo đảm tín dụng chính sách thông suốt.
Chủ tịch UBND xã Tân An - ông Nguyễn Viết Đức cho biết: Kể từ ngày hợp nhất (1/7/2025) đến nay xã mở rộng địa giới, tăng tỷ lệ hộ được vay vốn chính sách, địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng chính sách tại các điểm giao dịch cũ, mới. Nhờ đó, Tân An được đầu tư mạnh mẽ các nguồn vốn chính sách, có bước chuyển mình về cơ sở hạ tầng, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh và bền vững.
Cụ thể, tại xóm Hoàng Trang có 98% đồng bào dân tộc Thổ sinh sống, nhờ dòng vốn tín dụng chính sách tiếp sức đã đổi mới cách nghĩ, cách làm, có thêm những cánh rừng kinh tế và nhiều khu đồng thâm canh cây lương thực, cây công nghiệp đạt năng suất cao và đời sống người dân bản làng xa xôi, hẻo lánh khởi sắc.
“Cứ đà này, ruộng đồng, đồi núi ở khu vực miền núi Tân An sẽ phủ kín bằng màu xanh cây trái với mùa màng bội thu. Tất cả có sự tác động của nguồn vốn ưu đãi của NHCSXH Tân Kỳ đấy” - Chủ tịch xã Nguyễn Viết Đức phấn khởi nói.
Theo Phó Giám đốc NHCSXH Tân Kỳ - ông Trần Hải Định: Điểm thuận lợi nhất giúp đơn vị hoạt động hiệu quả là được ngân hàng cấp trên cùng lãnh đạo địa phương quan tâm chỉ đạo sát sao, từ đó vị trí của các chương trình tín dụng chính sách được đặt ở vị trí quan trọng.
Nhiều năm qua, nhất là sau 10 tháng hòa nhập thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, NHCSXH Tân Kỳ đã giữ vững mạch chảy vốn tín dụng chính sách thông suốt, cụ thể đã luôn duy trì hoạt động của mạng lưới điểm giao dịch xã và lịch giao dịch định kỳ, bảo đảm giúp hộ nghèo, gia đình đồng bào DTTS vay vốn thuận lợi, kịp thời đầu tư vào vụ sản xuất, kinh doanh.
Để mắt thấy tai nghe, ông Trần Hải Định dẫn chúng tôi đến cơ sở chứng kiến phiên giao dịch giữa tổ giao dịch lưu động của NHCSXH Tân Kỳ với khách hàng. Không khí thật đông vui như ngày hội làng. Công việc cho vay, thu nợ, nộp lãi cũng tất bật.
Trong số khách hàng tại điểm giao dịch xã, gia đình chị Nguyễn Thị Huệ ngụ xóm Tân Thuận mà chúng tôi biết vốn thuộc diện hộ nghèo đã được đồng vốn ưu đãi của Nhà nước tạo “cú huých” để phát triển kinh tế gia đình và trở thành tấm gương tiêu biểu trong phong trào phụ nữ thi đua sản xuất giỏi cấp tỉnh.
Nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu ở địa phương phù hợp với đặc điểm sinh trưởng, phát triển của cây dưa hấu, vợ chồng chị đã quyết định đầu tư trồng 5 sào trên diện tích đất bãi. Song do kiến thức về khoa học, kỹ thuật cũng như nguồn vốn còn ít ỏi nên chị đã gặp không ít khó khăn, sản phẩm làm ra giá cả bấp bênh, chưa được thị trường đón nhận.
Năm 2018 sau khi được Hội Liên hiệp Phụ nữ xã tập huấn về kỹ thuật trồng rau, củ, quả, chị Huệ đã mạnh dạn vay vốn NHCSXH 50 triệu đồng để đầu tư và chuyển đổi sang trồng bí xanh và mở rộng diện tích lên 11 sào, đạt hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn. Trung bình 1 sào bí, thu hơn 3 tấn quả, bán tại ruộng với giá 6.000 đồng đến 7.000 đồng/kg, doanh thu đạt gần 20 triệu đồng/sào/vụ. Tổng thu nhập mỗi năm của gia đình chị Huệ từ mô hình trồng bí xanh trên 300 triệu đồng.
Rõ ràng, tín dụng chính sách không chỉ là “cần câu cơm” giúp hàng nghìn hộ dân Tân Kỳ thoát cảnh nghèo khó mà còn là đòn bẩy kiến tạo cuộc sống ổn định bền vững cho cả cộng đồng, góp phần thay đổi diện mạo vùng dân tộc thiểu số miền núi.
Giám đốc NHCSXH Tân Kỳ - Trần Khắc Thi khẳng định: Với tổng nguồn vốn 841.067 triệu đồng, cùng tổng dư nợ đạt 839.807 triệu đồng, trong đó doanh số cho vay 4 tháng đầu năm 2026 đến gần 132.000 triệu đồng với 1.575 khách hàng được vay vốn của NHCSXH Tân Kỳ đã tạo điều kiện thuận tiện hỗ trợ 3.280 hộ nghèo và đối tượng chính sách được vay vốn thuận lợi, góp phần giúp cho 3.500 hộ vượt qua ngưỡng nghèo; thu hút tạo việc làm cho 2.650 lao động, giúp cho 9.049 học sinh sinh viên vay được vốn học tập; hỗ trợ xây mới, cải tạo 10.200 công trình nước sạch, nhà vệ sinh hợp chuẩn; sửa chữa, làm nhà ở kiên cố cho nhiều hộ nghèo, gia đình đồng bào dân tộc khó khăn.
Có thể khẳng định dòng vốn tín dụng chính sách ở Tân Kỳ luôn được giữ vững chảy đều đặn suốt 23 năm liền kể từ khi thành lập NHCSXH đến sau 10 tháng thực hiện công cuộc “sắp xếp lại giang sơn”, đã được ghi nhận là “đòn bẩy”, trong công cuộc bảo đảm an sinh xã hội.
Phát huy thành tích đạt được, NHCSXH Tân Kỳ chủ động phối hợp với chính quyền, đoàn thể địa phương, đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị 39-CT/TW, của Ban Bí thư về nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới, tập trung huy động các nguồn lực, coi trọng nhiệm vụ nâng cao chất lượng tín dụng chính sách với việc mở rộng độ che phủ chính sách, ưu tiên việc thành lập Ban đại diện Hội đồng quản trị NHCSXH xã, tích cực ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động tín dụng nhằm đưa giao dịch ngân hàng hiện đại đến khách hàng là hộ nghèo, gia đình đồng bào DTTS khó khăn…
Những ý nghĩa, việc làm đó thể hiện quyết tâm cao của NHCSXH Tân Kỳ tiếp tục duy trì mạch chảy vốn tín dụng chính sách thông suốt để phục vụ nhân dân tốt nhất hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.