Tín dụng chính sách - 'điểm tựa vững chắc' giúp đồng bào Sơn La thoát nghèo

Đánh thức khát vọng đổi đời

Sơn La là tỉnh miền núi có tới 85% diện tích là đồi núi, 84% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Cách đây 15 năm, toàn tỉnh có gần 90.600 hộ nghèo, chiếm khoảng 30% tổng số hộ. Đây là những thách thức rất lớn đối với công tác giảm nghèo cũng như những người trực tiếp triển khai chính sách tín dụng ưu đãi trên địa bàn.

Vượt lên những khó khăn đó, 163 cán bộ tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Sơn La đã bám cơ sở, đưa nguồn vốn ưu đãi đến với người dân. Sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ không chỉ góp phần giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội mà còn đóng góp vào xây dựng nông thôn mới, giữ vững an ninh, quốc phòng khu vực biên giới phía Bắc.

Sau khi sáp nhập từ ba xã Chiềng Lao, Hua Trai và Nậm Giôn, xã Chiềng Lao (tỉnh Sơn La) có không gian phát triển rộng mở, tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh.

Tận dụng lợi thế mặt nước lòng hồ, địa phương hiện có một hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nuôi thủy sản cùng hàng trăm hộ dân phát triển nghề nuôi cá lồng. Toàn xã có 329 lồng nuôi, tập trung tại các bản Nà Nong, Tà Sài, Phiêng Cại, Pá Mồng... Mỗi năm, sản lượng thủy sản cung cấp ra thị trường đạt gần 1.000 tấn, góp phần nâng cao thu nhập và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Điển hình về các hộ sử dụng vốn vay chính sách phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững có anh Trần Anh Tuấn ngụ xã Chiềng Lao nuôi 26 lồng cá, mỗi năm thu nhập sau khi trừ chi phí đạt 700-750 triệu đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động địa phương.

Hay như gia đình ông Lò Văn Toan, bản Nà Nong vay số tiền 100 triệu đồng của Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Mường La đầu tư làm chuồng trại kiên cố, nuôi 7 con bò sinh sản, nên kinh tế gia đình ổn định hơn, thoát hết cảnh nghèo khó, túng bấn.

Tại xã Vân Hồ - cửa ngõ giao thông kết nối Sơn La với các tỉnh miền xuôi - nguồn vốn tín dụng chính sách đã trở thành "đòn bẩy" giúp nhiều hội viên cựu chiến binh phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo và làm giàu trên chính quê hương mình.

Một trong những điển hình là cựu chiến binh Đoàn Đình Điểu, ở Tiểu khu Sao Đỏ 1. Phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, năm 2015, ông vay 50 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư trồng 2 ha bưởi da xanh, nhãn kết hợp chăn nuôi lợn và gia cầm thả vườn. Mô hình kinh tế tổng hợp này hiện mang lại thu nhập bình quân gần 200 triệu đồng mỗi năm.

Khi kinh tế gia đình ổn định, ông Điểu được Chi hội Cựu chiến binh tín nhiệm giao làm Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn. Không chỉ sử dụng hiệu quả nguồn vốn của mình, ông còn tích cực hỗ trợ hội viên tiếp cận vốn tín dụng chính sách, tuyên truyền sử dụng vốn đúng mục đích và thường xuyên đôn đốc các hộ vay thực hiện nghĩa vụ trả nợ đúng hạn. Riêng năm 2025, tổ do ông quản lý đã tạo điều kiện cho 52 lượt hội viên vay vốn phát triển sản xuất, với tổng dư nợ đạt 4 tỷ đồng.

Lan tỏa hiệu quả tín dụng chính sách

Hơn 2 thập kỷ qua kể từ hồi thành lập (2003) đến sau năm đầu tiên hòa nhập vào công cuộc “sắp xếp lại giang sơn”, hoạt động của NHCSXH tỉnh Sơn La đã trở thành “cánh tay nối dài” của Đảng, Nhà nước trong thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Vốn tín dụng chính sách bấy lâu nay ở Sơn La được đầu tư đúng đối tượng, kịp thời vụ, góp lực đáng kể giúp địa phương triển khai thực hiện mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững. Cụ thể, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 21,66% (2021) xuống còn 7,89% (2025). Trước khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Sơn La có 4 huyện thoát ra khỏi danh sách huyện nghèo nhất nước gồm Mường La, Bắc Yên, Vân Hồ, Thuận Châu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La kiêm Trưởng ban đại diện Hội đồng quản trị NHCSXH tỉnh, ông Đặng Ngọc Hân cho biết: Kết quả trên có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự chung sức đồng lòng của các đơn vị, doanh nghiệp, trong đó NHCSXH đã bền bỉ góp lực rất hiệu quả, thiết thực.

Bí thư Đảng ủy, Giám đốc NHCSXH tỉnh Sơn La, ông Hoàng Xuân Trường, dân tộc Thái, người con của miền Tây Bắc, từng gắn bó với nhiệm vụ tác nghiệp, điều hành hoạt động tín dụng chính sách hơn 23 năm, chia sẻ: với định hướng hoạt động từ khi thành lập đến nay là tập trung huy động nguồn vốn và tổ chức thực hiện các chương trình tín dụng chính sách của Nhà nước về một đầu mối, đơn vị luôn bám sát chỉ đạo của ngân hàng cấp trên, tranh thủ sự quan tâm, ủng hộ của các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và nhân dân địa phương triển khai nhiều giải pháp phù hợp để huy động nguồn vốn từ nhiều kênh, nhiều đối tượng với nhiều hình thức.

Trải qua năm tháng hoạt động từ chỗ nhận bàn giao nguồn vốn ít ỏi, đến 30/6/2026, tổng nguồn vốn của NHCSXH Sơn La là 8.197.394 triệu đồng, tăng gấp gần 40 lần so với buổi đầu thành lập và tăng 636.740 triệu đồng so với cuối năm ngoái. Trong đó nguồn vốn ủy thác tại địa phương là 366.354 triệu đồng, tăng 800 triệu đồng so với 31/12/2025. Tổng dư nợ cũng đạt 8.129.278 triệu đồng với 115.153 khách hàng còn dư nợ, bình quân dư nợ gần 70 triệu đồng/hộ.

Song song với công tác huy động nguồn lực, NHCSXH Sơn La đã xây dựng được mô hình tổ chức và phương thức quản lý tín dụng đặc thù hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.  Đó là việc vay vốn chính sách đã gắn kết chặt chẽ 4 nhà: “Ngân hàng, chính quyền, đoàn thể, Tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV), chung tay giúp người dân vay vốn. Hiện tại các cấp hội đoàn thể đang tham gia quản lý 8.116.405 triệu đồng, chiếm 99,84% tổng dư nợ của NHCSXH Sơn La.

Hết thảy nguồn vốn được Trung ương cấp về của địa phương chuyển sang đã được đội ngũ cán bộ tín dụng chính sách ở Sơn La chuyển tải kịp thời, an toàn về tận  làng bản, khu phố, đến đúng từng đối tượng thụ hưởng. Đồng bào dân tộc giữa miền Tây Bắc này nhắc nhớ hình ảnh những cán bộ NHCSXH tận tâm, tận tình làm nhiệm vụ “3 cùng”: cùng bám sát cơ sở, cùng bàn bạc với chính quyền, đoàn thể, cùng hướng dẫn nhân dân vay vốn thuận lợi, sử dụng vốn đúng mục đích, đạt hiệu quả.

Giữ vững mạch chảy vốn chính sách

Thực tế cho thấy, bên cạnh việc tập trung huy động nguồn lực, kịp thời chuyển tải nguồn vốn đáp ứng cơ bản nhu cầu đầu tư cho sản xuất kinh doanh của người dân, NHCSXH Sơn La trong thời gian qua đã chú trọng giữ vững mạch chảy vốn chính sách thông suốt và củng cố nâng cao chất lượng hoạt động của toàn bộ hệ thống mạng lưới giao dịch sâu rộng đến cơ sở và phủ kín địa bàn miền núi biên giới 14.125 km2.

Hiện NHCSXH Sơn La đang triển khai 19 chương trình tín dụng ưu đãi (tính cả chương trình cho vay người sau cai nghiện bằng nguồn vốn ngân sách địa phương), duy trì 200 điểm giao dịch tại 75 xã, phường mới, cùng mạng lưới 3.640 Tổ TK&VV ở bản làng, khu phố.

Lãnh đạo và cán bộ tín dụng NHCSXH Sơn La luôn đồng hành, tận tình giúp người dân sử dụng nguồn vốn chính sách.

Theo ông Lê Thái Hà - Phó giám đốc NHCSXH tỉnh Sơn La: Việc duy trì mạng lưới hoạt động giao dịch này không chỉ đơn thuần là cho vay, thu nợ, thu lãi….mà còn là nơi hướng dẫn, tiếp nhận mọi nhu cầu cũng như giải đáp thắc mắc cho đồng bào trong quá trình sử dụng vốn chính sách của Nhà nước, đồng thời còn giúp đỡ khách hàng của NHCSXH tiết kiệm được thời gian, chi phí đi lại và đảm bảo tính công khai, minh bạch trong công tác tín dụng chính sách.

Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy NHCSXH tỉnh Sơn La đã được sắp xếp theo hướng tinh gọn, bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với mô hình tổ chức hành chính mới của địa phương.

Bí thư Đảng ủy, Giám đốc NHCSXH tỉnh Sơn La Hoàng Xuân Trường cho biết, trong quá trình sắp xếp, đơn vị xác định nhiệm vụ trọng tâm là duy trì ổn định mạng lưới các điểm giao dịch như trước khi sắp xếp đơn vị hành chính; đồng thời tăng cường phối hợp với chính quyền và các tổ chức đoàn thể ở cơ sở để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân tiếp cận vốn tín dụng chính sách.

"Theo đó, mọi hoạt động giao dịch với người dân vẫn được duy trì thông suốt, không để phát sinh vướng mắc về thủ tục hành chính, bảo đảm dòng vốn tín dụng chính sách không bị gián đoạn, đáp ứng kịp thời nhu cầu vay vốn của người dân", ông Hoàng Xuân Trường nhấn mạnh.

Phát huy thành tích đạt được, NHCSXH tỉnh Sơn La đẩy mạnh thực hiện chỉ thị 39-CT/TW ngày 30/10/2024 của Ban bí thư về nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới. Theo đó, tập trung huy động các nguồn lực tài chính, khẩn trương chuyển tải an toàn nguồn vốn về cơ sở, đổi mới phương thức hoạt động; tiếp tục tích cực khơi thông, giữ vững dòng chảy vốn tín dụng chính sách; gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt nhất.