Tìm điểm đột phá cho thương mại điện tử

Dù bàn thảo nhiều, nhưng tại sao thương mại điện tử Việt Nam chưa thể "cất cánh"?. Phải chăng, chúng ta đang đầu tư không trúng, không đúng, vì thế cũng không mang lại hiệu quả?

Cần DN thương mại điện tử dẫn dắt

Thương mại điện tử (TMĐT) được xác định là giải pháp ngắn nhất để DN có thể quảng bá và giới thiệu sản phẩm mà lại tiết kiệm chi phí xúc tiến thương mại so với những giải pháp truyền thống. Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin nhận định, gần nhu 100% các DN đã tổ chức triển khai ứng dụng TMĐT thành công và hiệu quả tại Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, trình độ ứng dụng công nghệ thông tin ở các DN địa phương đang phát triển rất nhanh. Với 53% DN tham gia ứng dụng công nghệ thông tin là DN ở các địa phương khác ngoài tp. HCM và Hà Nội. Hầu hết các DN ở địa phương cũng đều có kết nối Internet, chủ yếu sử dụng hình thức băng thông rộng ADSL, 3G.

Hình thức mua bán qua Internet phổ biến nhất hiện nay là mua bán hàng hóa và dịch vụ qua các website TMĐT. Đến nay, đã có rất nhiều DN tổ chức bán hàng hóa và dịch vụ qua website TMĐT, đi đầu là các DN thuộc lĩnh vực hàng không, du lịch, siêu thị bán hàng tổng hợp…

Theo ông Đinh Đức Thụ - Giám đốc Công ty VDC Online, hiện có khoảng 9.300 trang web B2C tại Việt Nam, doanh thu 450 triệu USD chiếm 0,5% GDP. Đối với hình thức B2B, đã có gần 3.000 DN tham gia với doanh thu khoảng 1,5 tỷ USD. Tổng doanh thu TMĐT  năm qua tại Việt Nam ước bằng 2,5% GDP.

Tuy nhiên, TMĐT ở Việt Nam vẫn “làng nhàng” mà chưa thế "cất cánh", bởi dường như chưa có “điểm nhấn”. TMĐT mà chỉ làm ngắn hạn thì tổng số giao dịch sẽ không được nhiều, dù “sống” được cũng không có gì đáng kể - và đó là tình trạng của nhiều DN TMĐT hiện nay. Theo ông Thụ, về mặt chính sách, ngoài những biện pháp hiện thời, Nhà nước cần có chính sách đầu tư  cho vài DN chấp nhận có phương án kinh doanh dài hạn, để DN đó trở thành DN dẫn dắt thị trường, gây dựng được niềm tin của NTD và là “đòn bẩy” cho TMĐT phát triển.  

Bên cạnh đó, cần có chính sách hàng hóa ưu đãi trong TMĐT, ví như ưu đãi về thuế hay biện pháp trợ cấp phù hợp.

Quy hoạch đối tượng khách hàng phù hợp

Rõ ràng, để TMĐT phát triển, ngoài việc xây dựng một vài DN TMĐT uy tín làm “trụ cột” cho thị trường, thì cũng phải có các biện pháp vận động và bắt buộc các DN hoạt động nghiêm túc, không gây ấn tượng không tốt đối với khách hàng. Bên cạnh đó, công nghệ cũng đang dần đáp ứng được nhu cầu, tạo được uy tín và quy trình phù hợp, đủ độ tin cậy.

Thế nhưng, làm sao để người tiêu dùng quan tâm hơn tới TMĐT?. Theo ông Thụ, một vấn đề quan trọng là công tác truyền thông.  “Truyền thông không thể dàn trải, mà phải biết tập trung vào đâu” – ông Thụ nói. Ví như, để phát triển TMĐT thì không thể gọi tất cả mọi người tham gia vào mua bán online, mà phải quy hoạch được đối tượng nào để tập trung tuyên truyền. Theo ông Thụ, “chỉ nên tập trung vào giới trẻ với nền tảng kiến thức và công nghệ tốt, có thói quen làm việc và sống cùng máy tính. Bên cạnh đó, là tầng lớp những người bận rộn không có thời gian đi mua sắm”.

Ông Lê Danh Vĩnh - Thứ trưởng Thường trực Bộ Công Thương, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) – cho biết, thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ phát triển TMĐT giai đoạn mới bằng cách kế thừa và phát huy những kết quả đạt được, khắc phục hạn chế, thiếu sót của kế hoạch tổng thể trước, đề ra mục tiêu, chính sách, giải pháp cụ thể để đưa TMĐT Việt Nam lên một tầm mới.

Theo kế hoạch phát triển TMĐT giai đoạn 2011 – 2015, trước năm 2013, cung cấp trực tuyến từ mức độ 3 trở lên là 80% dịch vụ công liên quan đến xuất nhập khẩu, dịch vụ thủ tục hải quan điện tử, dịch vụ liên quan đến thuế,… Năm 2014 cung cấp trực tuyến từ mức độ 3 trở lên 50% các dịch vụ công liên quan đến thương mại và hoạt động sản xuất kinh doanh. Và năm 2015, 40% đạt mức 4 về cung cấp trực tuyến dịch vụ công liên quan đến xuất nhập khẩu; 20% dịch vụ công mức 4 liên quan đến thương mại và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Bách Nguyễn