Tìm cách gỡ vướng trong thực thi chế định hộ gia đình

Ảnh minh họa từ internet.
Ảnh minh họa từ internet.
(PLO) - Trước những khó khăn trong việc xác định hộ gia đình, Bộ Tư pháp cho biết sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan hoàn thiện thể chế pháp luật về chủ thể quan hệ pháp luật nói chung, chế định hộ gia đình để tạo sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật nói chung, hoạt động công chứng, chứng thực nói riêng.

Thời gian qua, một số địa phương đề nghị Bộ Tư pháp hướng dẫn cụ thể về chế định Hộ gia đình theo quy định của Luật Đất đai, Bộ luật Dân sự (BLDS) và các quy định khác có liên quan để tạo sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật về hoạt động công chứng, chứng thực. 

Những khó khăn, vướng mắc về thực thi chế định hộ gia đình, trong đó nổi bật là việc xác định thành viên hộ gia đình là vấn đề phát sinh trong thời gian qua ở nước ta. Trong quá trình xây dựng BLDS năm 2015, nhiều vướng mắc, bất cập về hộ gia đình sử dụng đất đã được xác định; tuy nhiên, đây là các vướng mắc, bất cập phát sinh từ quy định của pháp luật đất đai và thực thi pháp luật đất đai. Do đó, Chính phủ và Quốc hội đã chọn giải  pháp xây dựng BLDS năm 2015 theo hướng không quy định hộ gia đình là một chủ thể quan hệ pháp luật dân sự độc lập. Đối với hộ gia đình sử dụng đất, BLDS năm 2015 đã thể hiện sự tôn trọng pháp luật chuyên ngành bằng quy định dẫn chiếu “việc xác định chủ thể của quan hệ dân sự có sự tham gia của hộ gia đình sử dụng đất được thực hiện theo quy định của Luật Đất đai” (khoản 2 Điều 101).

Về hộ gia đình sử dụng đất, khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013 ghi nhận khái niệm hộ gia đình sử dụng đất như sau “hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển quyền sử dụng đất” (khoản 29 Điều 3). Điều 167 và nhiều điều khoản khác của Luật này ghi nhận người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất; khoản 2 Điều 98 quy định về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình. 

Ngày 29/9/2017, Bộ trưởng Bộ TN&MT đã ban hành Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT quy định chi tiết Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai và sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư hướng dẫn thi hành Luật Đất đai. Thông tư này có quy định mới về cách thức ghi nhận thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ gia đình tại khoản 5 Điều 6.

Việc quy định Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng phải ghi đầy đủ tên của những người có chung quyền sử dụng đất là cần thiết, tiến bộ nhằm minh bạch về tài sản, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của những người có chung quyền sử dụng đất, trong đó có các thành viên có chung quyền sử dụng đất trong hộ gia đình, giúp hạn chế những khó khăn, vướng mắc, ngăn ngừa tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện các giao dịch về quyền sử dụng đất.

Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT dự kiến có hiệu lực từ ngày 05/12/2017, tuy nhiên, nội dung này trong Thông tư đang lùi thời gian có hiệu lực để tạo sự đồng thuận cao trong xã hội, để mỗi người dân đều hiểu rõ quyền, lợi ích của việc ghi tên từng thành viên có chung quyền sử dụng đất trong hộ gia đình trên giấy chứng nhận; đồng thời để các địa phương có thêm thời gian chuẩn bị điều kiện triển khai thực hiện tốt hơn.

Về phía Bộ Tư pháp cho biết đã nắm bắt các khó khăn, bất cập về chế định hộ gia đình và để góp phần tháo gỡ, Bộ Tư pháp đã xây dựng Báo cáo Thủ tướng Chính phủ về những khó khăn, vướng mắc về chủ thể quan hệ pháp luật dân sự, trong đó có hộ gia đình sử dụng đất và đề xuất Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ về một số vấn đề sau: Các bộ, cơ quan ngang bộ tiếp tục rà soát chi tiết và triển khai hoàn thiện hệ thống pháp luật đảm bảo tương thích và cụ thể hóa các quy định của BLDS năm 2015 trong từng lĩnh vực quản lý của cơ quan mình, trong đó lưu ý về chủ thể của quan hệ pháp luật. 

Bộ TN&MT nghiên cứu, xác định định hướng hoàn thiện pháp luật đất đai nói chung và pháp luật về quyền sử dụng đất của hộ gia đình nói riêng; phối hợp chặt chẽ, tích cực với các bộ, ngành có liên quan để thống nhất giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật.

Bộ Tư pháp tiếp tục thực hiện nhiệm vụ rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và theo dõi thi hành pháp luật trong lĩnh vực pháp luật dân sự, kịp thời báo cáo với Thủ tướng Chính phủ những khó khăn, vướng mắc phát sinh và đề xuất giải pháp tháo gỡ. Bộ Tư pháp cũng phối hợp chặt chẽ với TANDTC trong việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành BLDS năm 2015 đảm bảo sự thống nhất trong nhận thức, xây dựng và áp dụng pháp luật.

Đọc thêm

Bổ sung thông tin lối đi chung trên sổ đỏ như thế nào?

Luật sư Phạm Minh Hoàng.
(PLVN) - Bạn Văn Mạnh (Hà Nội) hỏi: Tôi vừa mua 1 mảnh đất trong ngõ, trong ngõ có 4 hộ đều sử dụng 1 lối đi chung, khi tôi mua đất thì họ yêu cầu tôi phải nộp 70 triệu để được sử dụng lối đi chung đó. Tôi đồng ý và đã đóng tiền, tuy nhiên trên sổ đỏ của gia đình tôi lại không thể hiện lối đi chung, còn sổ của 3 hộ kia đều có. Vậy tôi cần thực hiện thủ tục và chuẩn bị những hồ sơ gì để xin bổ sung lối đi chung vào sổ đỏ của tôi?

Xử lý hành vi dừng, đỗ xe trên đường cao tốc trái quy định

Luật sư Lê Thuỳ.

(PLVN) - Bạn đọc Trần Hoài (Bắc Giang) hỏi: Thời gian vừa qua xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng do dừng, đỗ xe trên đường cao tốc trái quy định của pháp luật. Xin hỏi, hành vi dừng, đỗ xe trên đường cao tốc trái quy định sẽ bị xử lý như thế nào?

Khiếu nại liên quan Dự án tuyến đường Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển: Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định chỉ đạo giải quyết

Khiếu nại liên quan Dự án tuyến đường Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển: Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định chỉ đạo giải quyết
(PLVN) - Mới đây, PLVN có bài viết phản ánh ý kiến một số hộ dân tại xóm 6, xã Xuân Kiên, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định cho rằng UBND huyện ban hành phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) và bố trí tái định cư (TĐC) chưa phù hợp pháp luật khi thực hiện dự án tuyến đường bộ mới Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển.

Sự việc liên quan khu đất tại phường Hải Ninh (TX Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa): Phòng Tài nguyên và Môi trường xác định thuộc thẩm quyền tòa án giải quyết

Một phần khu đất trong sự việc. (Ảnh: Nguyễn Tuấn)
(PLVN) - Báo PLVN nhận được phản ánh của ông Lê Đình Trung cho rằng bố mẹ ông có diện tích đất 522m2 tại tổ dân phố Bắc Thành, phường Hải Ninh, TX Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa; được UBND phường đo đạc, cắm mốc theo biên bản phân chia tài sản.

BHXH Việt Nam trả lời kiến nghị cử tri tỉnh Thanh Hóa

BHXH huyện Ngọc Lặc phối hợp với Trường Trung cấp nghề Miền núi Thanh Hóa tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật thực hiện BHYT học sinh năm học 2023-2024 cho thầy giáo, cô giáo, phụ huynh và học sinh.
(PLVN) - Kiến nghị của cử tri tỉnh Thanh Hóa do Ban Dân nguyện chuyển tới trước Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV (Công văn số 499/BDN ngày 14/6/2024) với nội dung, Bệnh viện Đa khoa khu vực Ngọc Lặc (Thanh Hóa) đề nghị BHXH Việt Nam xem xét cho thanh toán nguồn chi phí vượt tổng mức đã được giám định, thống nhất và đã được ghi nhận qua các năm theo quy định tại Nghị định số 75/2023/NĐ-CP ngày 19/10/2023 của Chính phủ.

Bệnh viện Nhân dân 115 đề nghị xử lý người đăng tải thông tin nhằm câu view

Sự việc xảy ra từ năm 2018 và đã được giải quyết nhưng đến nay một tài khoản facebook vẫn đăng tải nhằm câu view. (Ảnh chụp màn hình)
(PLVN) - Mới đây, trên mạng xã hội facebook có đăng tải một số video với nội dung “trắng trợn quá...” thu hút hàng ngàn lượt bình luận, chia sẻ không tốt có liên quan đến Bệnh viện Nhân dân 115. Ban Giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc xử lý người đăng tải thông tin sai sự thật, nhằm câu view, ảnh hưởng xấu đến hình ảnh bệnh viện và các bác sĩ.

Toà án Thủ Đức xem xét, thẩm định tại chỗ đối với công trình Toà nhà CLB golf

Toà án Thủ Đức xem xét, thẩm định tại chỗ đối với công trình Toà nhà CLB golf
(PLVN) - Ngày 19/7, Thẩm phán TAND TP Thủ Đức, TP HCM đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ đối với công trình vi phạm tại dự án tòa nhà CLB Golf Đà Lạt (phường 1, TP Đà Lạt, Lâm Đồng) của Công ty Cổ phần Hoàng Gia DL. Cùng ngày, TAND tỉnh Lâm Đồng ban hành quyết định huỷ bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời đối với công trình trên được cơ quan này ban hành 2 ngày trước đó.