Tiền trái phiếu Chính phủ ưu tiên địa phương nghèo

Trước khi kết thúc Phiên họp thứ 37, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) hôm qua cho ý kiến về phương án phân bổ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ (TPCP) năm 2011.

Nhiều dự án có hiệu quả rõ rệt

Năm 2010, Quốc hội cho phép phát hành 56 ngàn tỷ đồng để đầu tư các dự án giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục, ký túc xá sinh viên. Sau một năm thực hiện, theo đánh giá của Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, về cơ bản, các dự án, công trình đều có mục tiêu đầu tư rõ ràng và bám sát theo các chương trình, mục tiêu đã được Quốc hội quyết định, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với quy hoạch xây dựng, quy hoạch ngành và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) ở từng Bộ, ngành, địa phương.

Vốn trái phiếu Chính phủ năm nay được xác định ưu tiên những địa bàn khó khăn.

Nhiều dự án, công trình đem lại hiệu quả rõ rệt, đóng góp tích cực trong việc nâng cấp cơ sở hạ tầng KTXH ở các địa phương. Ủy ban Tài chính - Ngân sách cũng đánh giá: Chính phủ đã tập trung tháo gỡ những khó khăn,vướng mắc để đẩy mạnh triển khai thực hiện các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý dự án, phân giao nguồn vốn ngay từ đầu năm theo danh mục được duyệt, tạo điều kiện để các chủ đầu tư, các nhà thầu sớm triển khai thực hiện…

Tuy nhiên, cũng theo đánh giá của Ủy ban Tài chính - Ngân sách, việc phân bổ TPCP vẫn còn một số tồn tại, nổi lên là mặc dù giải ngân vốn TPCP đã có chuyển biến tích cực so với các năm trước, nhưng còn chậm ở một số Bộ, ngành Trung ương và địa phương, vì vậy việc hoàn thành 100% kế hoạch là khó thực hiện; tổng mức đầu tư các công trình, dự án sử dụng vốn TPCP tăng quá cao so với khả năng cân đối của ngân sách, ảnh hưởng đến khả năng vay và trả nợ.

Giảm chênh lệch lớn giữa các địa phương

Năm 2011 là năm đầu của kế hoạch phát triển KTXH giai đoạn 2011-2015, Quốc hội chưa quyết định chương trình TPCP giai đoạn tiếp theo, nhưng trước mắt Quốc hội tạm thời cho phép phát hành 45 ngàn tỷ đồng TPCP để đầu tư các dự án, công trình trong danh mục do UBTVQH quyết định.

Việc phân bổ, theo thẩm tra của Ủy ban Tài chính - Ngân sách, với nguyên tắc ưu tiên bố trí vốn cho các địa phương nghèo, kinh tế chậm phát triển, vùng bão lũ, thì việc phân bổ vốn giữa các vùng, các địa phương trong cùng một vùng còn chưa hợp lý, có địa phương quá thấp, có địa phương quá cao.

Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị Chính phủ cần điều chỉnh giảm 900 tỷ đồng ở một số địa phương có mức bố trí trên 1 ngàn tỷ đồng, để điều chỉnh tăng cho một số địa phương nghèo ở các vùng khó khăn, các địa phương bố trí quá thấp dưới 100 tỷ đồng với dự án ngành giao thông, thủy lợi nhằm giảm mức chênh lệch quá lớn giữa các địa phương.

Riêng 40 dự án do Chính phủ đề nghị bổ sung (gồm 35 dự án giao thông, 5 dự án thủy lợi với tổng mức đầu tư khoảng 29 ngàn tỷ đồng) Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị trong năm 2011 không bổ sung vào danh mục những dự án này, bởi với mức dự kiến phát hành vốn TPCP hàng năm là 45 ngàn tỷ đồng như hiện nay thì 5 năm tới chỉ đáp ứng khoảng 60% nhu cầu. Bổ sung sẽ làm tăng các dự án, công trình dở dang.

Cho rằng “Năm 2010 là thực hiện phân bổ trái phiếu hiệu quả nhất, tương đối đồng đều giữa các ngành” nhưng Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền cũng đề nghị: “Năm 2011 cần ưu tiên các dự án vùng khó khăn, nhất là khắc phục tình trạng mưa lũ”, bởi theo ông: “Nếu để xảy ra rồi mới khắc phục thì tốn kém hơn rất nhiều”.

Trưởng Ban công tác đại biểu Phạm Minh Tuyên đồng tình: về tổng thể, phân bổ TPCP năm qua là tốt và hợp lý. Ông Tuyên cũng tán thành: “Cần tập trung bố trí vốn cho các công trình phát huy hiệu quả, vùng nghèo, khó khăn. Với các công trình thiếu vốn, dang dở thì cũng cần xem xét, bố trí thêm để đảm bảo đồng bộ”.

Còn Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội Trương Thị Mai thì đề nghị làm rõ “tăng do đầu tư bất hợp lý là tăng cho cái gì” và lưu ý “cần làm tốt công tác quy hoạch các công trình y tế, tránh nơi quá nhiều hoặc quá ít, gây lãng phí”.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên lưu ý: Việc phân bổ 45.000 tỷ đồng vốn TPCP năm 2011 cần tập trung vào các dự án trọng điểm, bức thiết, tập trung ở những địa bàn miền núi phía Bắc và những tỉnh, thành bị thiệt hại nặng nề do bão lũ, những tỉnh nhiều khó khăn, Tây Nam bộ, và các lĩnh vực cần tập trung là giao thông, thủy lợi, y tế - giáo dục…

Thu Hằng