Tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh từ giết mổ, kinh doanh gia súc, gia cầm nhỏ lẻ!

Chi cục trưởng Chi cục Thú y Hải Phòng khẳng định: Hiện nay, lực lượng cán bộ thú y mới kiểm tra, kiểm dịch được khoảng hơn 20% lượng thịt gia súc, gia cầm trên địa bàn thành phố, chủ yếu tại một số lò giết mổ tập trung của các doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm. Việc kiểm soát, kiểm dịch thú y tại hơn 410 điểm giết mổ gia súc, gia cầm nhỏ lẻ hết sức khó khăn do lực lượng cán bộ thú y quá mỏng (2-3 người/ quận, huyện), chưa có đội chuyên làm công tác kiểm dịch giết mổ, trong khi các điểm này thường phân tán nhỏ lẻ, ở ngõ ngách và hoạt động từ 2-3 giờ sáng trở đi. Việc kiểm dịch thực phẩm tại các điểm kinh doanh gia cầm ở 110 chợ lớn nhỏ và 21 chợ cóc, chợ tạm trên địa bàn thành phố gần như bỏ ngỏ. Còn khoảng 150 người bán rong thịt gia súc, gia cầm thì chẳng lực lượng nào quản lý.

Thực tế, việc giết mổ gia súc, gia cầm tại các điểm giết mổ nhỏ lẻ rất mất vệ sinh. Nhiều lần có dịp theo đoàn kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm thành phố đến một số cơ sở giết mổ lợn thịt, chúng tôi chứng kiến cảnh trên một diện tích sân chật hẹp, người ta giết mổ gia súc ngay trên nền sân; việc phóng tiết, cạo lông, làm lục phủ ngũ tạng đều ở chung một nơi. Thậm chí, thịt gia súc, gia cầm đã làm sạch để lẫn với gia súc chưa làm, với chất thải vừa đổ lênh láng... Sau khi làm sơ qua như vậy, thịt gia súc được đưa ngay đến các điểm kinh doanh trong các chợ lớn để bán lẻ cho người tiêu dùng. Điều đáng nói là hiện các lò giết mổ nhỏ lẻ trong nội thành chủ yếu mới giết mổ lợn thịt quy mô vừa, còn các loại gia súc khác như trâu, bò, dê chủ yếu do tư thương tự giết mổ nhỏ lẻ tại khu vực ngoại thành hoặc tỉnh ngoài đưa vào các chợ nội thành. Tại phần lớn các chợ, các điểm giết mổ nhỏ lẻ, đều không có cán bộ thú y kiểm dịch. Từ khi thành phố công bố hết dịch cúm gia cầm, việc giết mổ, kinh doanh gia cầm lại bừa bãi, lộn xộn. Tình trạng giết mổ gia súc, gia cầm nhỏ lẻ mất vệ sinh an toàn thực phẩm như hiện nay đang khiến 5 cơ sở giết mổ gia cầm tập trung (xây dựng từ đầu năm 2006) phải hoạt động cầm chừng, gặp nhiều khó khăn và nguy cơ tái phát dịch ngày càng cao...

Gia súc từ vùng dịch tràn về thành phố?

Một chị bán hàng thịt lợn ở chợ An Dương 'bật mí': Tầm 3-4 giờ sáng, ra khu vực chợ Đổ phía bờ sông Tam Bạc hoặc khu vực chân cầu Quay (gần khu lò mổ) tha hồ chọn mua thịt lợn hoặc thịt bò pha sẵn, giá rẻ. Đã thành thông lệ, ngày nào tầm ấy cũng có 2-3 xe ô tô trọng tải 1-1,5 tấn từ Hải Dương, Hưng Yên đổ hàng về.

Đó là hai địa phương đang có dịch LMLM, các chủ hàng không sợ à?- Tôi hỏi,

Chị cười, bảo: 'Thấy rõ cả thủ lợn và chân giò, nhìn là biết có LMLM hay không chứ?'. Rất nhiều người từ các chợ, các nhà hàng cũng đến đấy mua. Có hôm, lực lượng quản lý thị trường và địa phương cũng đón sẵn để kiểm tra, nhưng làm gì được khi chung quanh đấy luôn có khoảng 20-25 người sẵn sàng dao bầu, dao phay chuẩn bị bảo vệ xe hàng...

Một số người bán thịt lợn, thịt bò tại chợ Đổ, chợ tạm sát chân cầu Quay cho biết thêm: Từ khi một số tỉnh rộ lên dịch LMLM, lượng gia súc đưa về các điểm này nhiều hơn và giá rẻ hơn, do nhiều hộ dân ở Hải Dương, Hưng Yên bán chạy dịch. Đầu tháng 5, bên cạnh thịt bò từ Hải Dương, Hưng Yên còn có thịt bò xẻ sẵn từ Hà Giang, Lạng Sơn, Bắc Giang. Qua khảo sát thông tin từ nhiều nguồn, chúng tôi được biết, gia súc từ vùng dịch đang 'bí mật' tràn về Hải Phòng bằng đường bộ. Bằng chứng xác thực nhất là giữa tháng 5-2006, lực lượng quản lý thị trường thành phố phát hiện 2 xe ô tô chở 1,5 tấn thịt bò không có kiểm dịch thú y, không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc chở từ Hải Dương về Hải Phòng tiêu thụ.

Theo các chuyên gia thuộc Trung tâm thú y vùng Hải Phòng ( phụ trách khu vực tả ngạn sông Hồng), việc vận chuyển, kinh doanh, giết mổ gia súc, gia cầm bừa bãi, không có kiểm dịch thú y như hiện nay làm tăng cao nguy cơ phát dịch LMLM và bệnh cúm gia cầm. Ơ nhiều tỉnh khi xuất hiện dịch LMLM, người dân vì tiếc của không tự giác tiêu hủy gia súc mà bán chạy gia súc sang địa bàn khác rất phổ biến, đây chính là nguồn lây bệnh lớn. Thực tế cho thấy, gia súc từ các tỉnh về thành phố ta đều là các tỉnh đang có dịch LMLM với sự xuất hiện của loại vi-rút mới (Asia 1). Thành phố và các địa phương cần tăng cường kiểm tra, kiểm dịch việc vận chuyển, kinh doanh, buôn bán gia súc, gia cầm trên địa bàn để có biện pháp xử lý, lập lại trật tự trong lĩnh vực này, chủ động ngăn ngừa phát bệnh LMLM thành dịch lớn...

Hoàng Yên