Thuỷ Nguyên- “đảo nổi” hôm nay (kỳ cuối)
Nhưng không chỉ có chuyện dự án và người nước ngoài đến Thủy Nguyên. Trong câu chuyện với một số người Mỹ Đồng, tôi gặp ở Hội nghị gia đình văn hóa tiêu biểu toàn quốc tháng 9- 2007, hay tại các làng xã, thậm chí trong quán xá thị trấn Núi Đèo, Thủy Nguyên hôm nay còn rất nhiều đề tài thú vị khác.
Ví như cái cách Thủy Nguyên hội nhập với thế giới. Nhỏ nhất mà cũng hiện đại nhất là cái anh chân vịt cho tàu hàng vạn tấn mà thế giới ưa chuộng lại được đúc từ những tay thợ lành nghề làng đúc Mỹ Đồng. Sinh động nhất mà cũng lại thủ công nhất là cái màn trình diễn thuyền gỗ có cánh buồm chạy bằng sức gió của ông Nhân - một ngư dân xã Lập Lễ tại Lễ hội biển Brest (Cộng hòa Pháp) vốn đầy những thuyền máy! “Xôm” nhất là chuyện “chuyển đổi cơ cấu kinh tế, coi trọng phát triển những ngành nghề truyền thống và nhất là khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển” thực sự thỏa lòng mong ước của người dân. Toàn huyện có 567 doanh nghiệp, thì có tới 557 doanh nghiệp tư nhân đầu tư vốn lớn để sản xuất kinh doanh trên cơ sở nền móng các nghề truyền thống địa phương như đúc đồng, mây tre đan, gốm sứ, vật liệu xây dựng và các dịch vụ khác… Riêng nghề vận tải thủy bộ, đánh bắt thủy sản, hiện Thủy Nguyên có khoảng 600 con tàu đi khắp nơi, trong đó có những con tàu trọng tải lớn 6.500 tấn của công ty TNHH hoặc cổ phần ngang ngửa với VOSCO ngày nào và chủ yếu tập trung ở An Lư, Lập Lễ. Những “thuyền trưởng mù chữ” một thời vẫn thành thạo và có “kinh nghiệm đầy mình” trong giao dịch mỗi khi tàu cập cảng nước ngoài. Nhưng giờ đây, họ thuê người quản lý các đội tàu là những sinh viên tốt nghiệp trường Đại học Hàng hải, những kỹ sư chuyên ngành. Còn như ở lĩnh vực thủy sản, Thủy Nguyên hiện có tới 2500 ha ao hồ với 1.600 phương tiện đánh bắt, trong đó, có khoảng 1000 thuyền lớn để đánh bắt xa bờ. Đã giàu lên, thì người ta phải mua sắm. Chẳng còn xa lạ với chuyện “người Thủy Nguyên mua đất Thủy Nguyên”, hoặc người Thủy Nguyên xây biệt thự, mua xe ô tô đời mới! Điều quan trọng là sự đóng góp nhiều mặt của kinh tế tư nhân trên địa bàn huyện cả về nguồn vốn, nộp ngân sách và giải quyết việc làm cho người lao động.
Tôi đã quen với hình ảnh người nông dân bây giờ có thể nghỉ làm ruộng vào lúc xế chiều, mặc những bộ quần áo trong nhà xem ti vi, đi trên nền nhà lát đá hoa sạch bóng, thậm chí nghe nhạc, hát karraoke, và bây giờ là online truy cập máy tính, nên không ngạc nhiên khi thấy ở Thủy Nguyên có những nhà nông hiện đại, cấy lúa ít đi mà tập trung vào những vùng sản xuất nông sản, con nuôi tập trung với sự đầu tư học hỏi áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến.Vẫn là sự đúng đắn của chủ trương công nghiệp hóa nông thôn phù hợp với đặc điểm của Thủy Nguyên: Từ 70%, nông nghiệp của huyện chỉ còn 28,8%. Công nghiệp và dịch vụ lên hàng chính yếu với tỷ lệ trên 70%. Nông dân Thủy Nguyên buộc phải thay đổi về chất. Và đó là những nhà nông văn minh!
Thủy Nguyên- hòn đảo nổi trên những dòng sông hôm nay đã nhờ những cây cầu mà thêm nhộn nhịp. Thủy Nguyên hôm nay đã thêm phố, làng mới. Phố với những tên hay như phố Bạch Đằng, Đà Nẵng, Đường 25-10…có cây xanh tươi, vỉa hè rộng thoáng, nhà nhiều tầng kiến trúc hiện đại dãy nọ nối dãy kia với cả những tấm biển quảng cáo tiếng Trung, tiếng Việt, tiếng Anh. Làng thì sôi động nhất vẫn là các làng nghề. Cuốn hút và hấp dẫn lại vẫn là các dự án thu hút đầu tư.. Còn lắng đọng cõi tâm linh là quần thể di tích Tràng Kênh với đền Tràng Kênh thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, Đền và lăng mộ tướng công Trần Quốc Bảo, chùa Quang Minh Tự mà một tư nhân xây mới trên 10 mẫu đất ở thôn Đồng Giá, xã Thiên Hương cùng nhiểu di tích lịch sử văn hóa khác… Diện mạo ấy còn bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa hơn chính là những quyết sách, chủ trương của thành phố mà Nghị quyết số 19 của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng về phát triển Thủy Nguyên thời kỳ CNH- HĐH đến năm 2010, định hướng đến năm 2015 là một “điểm tựa”. Để giờ đây trong no ấm, người Thủy Nguyên hồ hởi “ôn cố tri tân”, say sưa nói cả những điều còn phải làm cho mảnh đất này. Những “phố Việt kiều”, những chú rể ngoại quốc, những người nông dân không còn tư liệu sản xuất, và cả sự ô nhiễm môi trường mà Phó chủ tịch UBND huyện Nguyễn Trần Lanh nêu ra, khiến tôi tin vào sự chủ động của chính quyền khi đã nhìn nhận những mặt trái của sự phát triển.Vì khi đã nhìn ra được, nghĩa là sẽ tìm ra cách giải quyết, tháo gỡ. Tất cả đều vì một Thủy Nguyên rạng rỡ trong buổi bình minh hội nhập và phát triển.
Anh Thơ