Thượng Hải (Trung Quốc): Hiện đại mà quyến rũ, bề thế mà lãng mạn

Nhịp sống công nghiệp

Khởi hành từ sân bay Nội Bài (Hà Nội), sau hơn 3 giờ bay, Đoàn cán bộ lãnh đạo thành phố do Chủ tịch UBND thành phố Trịnh Quang Sử dẫn đầu đến Thượng Hải. Cơn mưa chiều giăng giăng bao phủ, nhưng  mọi người cũng kịp cảm nhận rõ hơn về sân bay quốc tế Phố Đông. Đây là sân bay lớn nhất của thành phố Thượng Hải, tổng diện tích 42 nghìn ha, với 4 cửa ga chính, thiết lập đường bay đến nhiều nước trong khu vực và thế giới.

Đón đoàn  là nữ hướng dẫn viên du lịch Hoàng An. Có lẽ do đi nhiều tua đón đoàn khách từ Việt Nam sang nên cô nói tiếng Việt khá chuẩn, nhưng điều khiến mọi người khá ấn tượng chính là sự sôi nổi, vui chuyện của cô. Trên đoạn đường gần trăm cây số từ sân bay  Phố Đông về trung tâm Thượng Hải, Hoàng An kể chúng tôi nghe về lịch sử thăng trầm của thành phố Thượng Hải và cuộc sống hiện tại. Ngày nay, đến Thượng Hải, mọi người sẽ cảm nhận được hình bóng quá khứ và nhịp sống hiện tại song hành. Nếu Nam Phố còn lưu giữ được nét kiến trúc cổ xưa, dấu tích của đô thị thời còn là tô giới của nước ngoài, Phố Đông là nơi có nhiều ngân hàng, cơ sở tài chính và thương mại, công nghiệp...

Điểm khác biệt lớn nhất giữa Thượng Hải với các thành phố khác của Trung Quốc là nhịp sống công nghiệp sôi động của người dân Thượng Hải. Trên các đường phố, mọi người bước đi “như chạy”.

Thượng Hải không chỉ nổi tiếng bởi cuộc sống nhộn nhịp, mà giá cả thuộc diện đắt đỏ nhất, nhì Trung Quốc. Chẳng biết có phải vậy nên người dân Thượng Hải luôn ăn uống khá tiết kiệm. Hoàng An kể: Lần đầu đến Thượng Hải theo lời mời của người bạn, đến bữa trên mâm cơm thức ăn chủ yếu là củ cải xào rau cải hoặc rau cải nấu với củ cải và một đĩa cá bé xíu. Gia chủ không ăn, khách chẳng dám gắp. Cuối cùng đĩa cá vẫn còn nguyên mang cất đi. Theo cô, nếu bạn gặp hình ảnh người dân Thượng Hải đi ăn tiệc gói tất cả thức ăn thừa mang về, bạn đừng ngạc nhiên, bởi đó là điều bình thường. Nhịp sống sôi động, giá cả đắt đỏ, thu nhập không đủ chi tiêu nên nhiều người  luôn tiết kiệm.

Dấu ấn Giang Trạch Dân

Đến Thượng Hải hôm nay, người ta được nghe kể nhiều về dấu ấn của nguyên Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước CHND Trung Hoa Giang Trạch Dân để lại khi ông làm Bí thư Thành ủy Thượng Hải. Đó là tháp truyền hình Đông Phương Minh Châu, cầu treo Nam Phố và đường hầm Dĩnh An qua sông Hoàng Phố.

Tháp truyền hình Đông Phương Minh Châu được xây dựng từ năm 1991 và hoàn thành năm 1995. Tháp cao 468 m, là tháp truyền hình cao nhất ở châu Á và cao thứ ba trên thế giới, kết cấu gồm 3 quả cầu, trong đó quả cầu lớn có đường kính 50m, làm bằng i-nốc. Toàn bộ công trình được nâng đỡ bởi 3 trụ bê tông có đường kính 9m. Khi màn đêm buông xuống tháp truyền hình này toả sáng lấp lánh như chuỗi kim cương khổng lồ nổi bật trên bầu trời thành phố Thượng Hải. Hằng ngày, tháp thu hút hàng nghìn lượt du khách trong và ngoài nước.

Đường hầm Dĩnh An nối phố Đông và phố Tây qua dòng sông Hoàng Phố được coi là công trình lớn, đặt ở độ sâu 38m so với đáy sông được khởi công từ năm 1989, đến năm 1991 hoàn thành. Để giảm áp lực nước, đường hầm  làm uốn khúc giống như con rắn đang bơi. Đường hầm dài gần 2km, đang trang bị hệ thống điện chiếu sáng và quạt thông gió khá hiện đại. Xe đi ở độ sâu 38m so với đáy sông vẫn cảm thấy bình thường như đi trên mặt đất.

Cầu treo Nam Phố được nhắc đến nhiều hơn bởi gắn liền với tên tuổi một cậu bé 9 tuổi. Khi thành phố Thượng Hải chủ trương xây dựng cầu bắc qua sông Hoàng Phố, theo thiết kế ban đầu, để xây dựng cầu phải phá dỡ khoảng 158 tòa nhà chung cư 8 tầng với 5056 căn hộ, trung bình mỗi căn hộ giá khoảng 500 nghìn nhân dân tệ lúc đó. Vào thời điểm ấy, khi kinh tế còn khó khăn, Bí thư Thành ủy Giang Trạch Dân phát biểu trên truyền hình kêu gọi người dân Thượng Hải hãy vì thành phố tham gia thiết kế cây cầu bắc qua sông Hoàng Phố. Đúng vào lúc truyền hình phát lời kêu gọi của ông,  có hai bố con đang ngồi ăn cơm, trong mâm cơm có bát ốc xào. Người con bỗng quay sang hỏi bố, tại sao không thiết kế cây cầu xoáy hình trôn ốc, có thể tiết kiệm không phải đập bỏ nhiều khu nhà chung cư. Người cha là giáo sư Trường Đại học giao thông vận tải Thượng Hải, nghe con trai nói, ông bắt tay vào thiết kế cây cầu và ngay trong tuần đó là người đầu tiên gửi bản vẽ đến thành phố Thượng Hải. Đồ án được chấm và cây cầu treo Nam Phố được xây dựng đúng theo ý tưởng đó. Thay vì phải dỡ bỏ 158 tòa nhà chung cư, người ta chỉ phải dỡ bỏ 28 tòa chung cư. Cầu treo Nam Phố có độ dài 7.500m tính cả đường dẫn, với 258 sợi cáp. Công trình được khởi công từ năm 1989, hoàn thành sau 3 năm, tổng vốn đầu tư 30 triệu nhân dân tệ. Để ghi nhớ ý tưởng sáng tạo của cậu bé ấy, thành phố Thượng Hải dựng tượng cậu ngay giữa trung tâm khu vực vòng xoáy của cầu treo. Cậu bé sau này được thành phố đầu tư cho đi du học nước ngoài.

Có thể nói, Thượng Hải là đại công trường, với Khu chế xuất Phố Đông rộng 533 km2, được bắt đầu xây dựng từ năm 1991. Sau 18 năm đi vào hoạt động, Khu chế xuất Phố Đông đang thực sự mang lại sức sống mới cho thành phố.

Hồng Dương