Thung lũng Ma Thiên Lãnh - (Bài 4): Chuyện cảm động về 7 chiến sỹ Đoàn 61 hy sinh trên dãy núi Thất Sơn

(PLVN) - Khu vực đồi Ma Thiên Lãnh trên dãy Thất Sơn huyền bí có cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, địa thế hiểm trở tạo thành bởi đá núi và rừng rậm, bên dưới là rải rác hang động nối thông nhau như mê cung. Thời kháng chiến chống Mỹ, vùng đồi núi này từng diễn ra những trận đánh ác liệt, gắn liền với câu chuyện cảm động về bảy chiến sĩ cách mạng hi sinh trong hang đá.
Đồi Ma Thiên Lãnh huyền thoại trên vùng Thất Sơn. Đồi Ma Thiên Lãnh huyền thoại trên vùng Thất Sơn.

* Bài 3: Thung lũng Ma Thiên Lãnh : Giai thoại dưới chân núi Bà Đen

* Bài 2: Thung lũng Ma Thiên Lãnh: Mãng xà khổng lồ xuống núi rượt chó, bắt gà khiến người dân sởn gai ốc

Ngọn đồi huyền thoại trên Ngọa Long Sơn

Đồi Ma Thiên Lãnh ngày nay nằm cạnh Khu di tích lịch sử căn cứ cách mạng Ô Tà Sóc (xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang). Khu vực này nằm trên ngọn Sà Lôn thuộc núi Dài, (tức Ngọa Long Sơn) trong cụm Thất Sơn hùng vĩ. Ngọa Long Sơn có nghĩa là con rồng nằm, dãy núi này có chiều dài khoảng 8 km, có độ cao khoảng 580m và địa hình tương đối dốc.

Ngọa Long Sơn là dãy núi dài nhất trong dãy Thất Sơn, nằm dọc theo tỉnh lộ 955B, chiếm một diện tích rộng lớn của 04 xã: Châu Lăng, Lương Phi, Ba Chúc và Lê Trì của huyện Tri Tôn. Địa danh Ô Tà Sóc có nguồn gốc tiếng Khmer, nghĩa là Suối Ông Sóc. Nơi này địa hình phức tạp hiểm trở, nhiều đá núi xen lẫn rừng rậm, đã được Tỉnh ủy An Giang chọn xây dựng làm căn cứ hoạt động trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, từ năm 1962 – 1967.

Căn cứ cách mạng khi đó gồm các cơ quan quân sự, an ninh, binh vận, dân vận, mặt trận, tuyên huấn, tổ chức, kiểm tra và các đoàn thể nông dân, thanh niên, phụ nữ đóng rải rác trong các lò ảng (hang động). Các hang động có đường mòn trên núi nối liền nhau như: bụng Ông Địa (tổ giao liên Tỉnh ủy), Ô Vàng (Ban An ninh binh vận, đài minh ngữ), vồ Út Mười (Ban chỉ huy Quân sự tỉnh), các hang Phụ Nữ, hang Quân Y, hang Hậu Cần…

Trong các cơ quan ẩn giấu dưới các vồ đá, khe ngầm lặng lẽ dưới tán rừng rậm, địa điểm đầu não nằm ở trọng tâm, là điện Trời Gầm nơi đặt cơ quan Tỉnh ủy. Các cơ quan, bộ phận còn lại được đặt rải rác xung quanh trong khu vực có bán kính khoảng 3 km. Các hang động ở Ô Tà Sóc rất kiên cố, kỳ vĩ với những khối đá granit khổng lồ chồng chất lên nhau, nhiều hang ăn thông nhau như một mê cung kỳ bí, có thể chứa được nhiều người.

Thung lũng Ma Thiên Lãnh - (Bài 4): Chuyện cảm động về 7 chiến sỹ Đoàn 61 hy sinh trên dãy núi Thất Sơn ảnh 1
Một trong những hang đặt bộ phận hoạt động của căn cứ cách mạng Ô Tà Sóc. 

Với địa hình tự nhiên vốn dốc và nhiều đá núi gối đầu lên nhau, những hang động bên dưới vì thế cũng rất hiểm trở, vừa là nơi trú ẩn, tránh đạn pháo, ngăn chặn hữu hiệu những đợt tiến quân của địch với hỏa lực hùng hậu, vừa là căn cứ tiến công địch một cách lợi hại. Trong thời kỳ chống Mỹ, địch đã tổ chức hàng trăm trận càn quét lớn nhỏ với mọi phương tiện chiến tranh và vũ khí hiện đại của Mỹ lên căn cứ Ô Tà Sóc nhưng hoàn toàn thất bại.

Ngược lại, từ căn cứ này, Tỉnh ủy đã chỉ đạo quân và dân An Giang tấn công tiêu diệt và làm tan rã hoàn toàn lực lượng vũ trang thổ phỉ ở vùng rừng núi ven biên, mở rộng vùng giải phóng và căn cứ kháng chiến, kiên cường phá tan hệ thống “ấp chiến lược” và “kế hoạch bình định”, góp phần đánh bại “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ  và quân đội Việt Nam Cộng hòa.

Ngày nay, từ chân núi Sà Lôn, du khách có thể đi lần theo những bậc đá quanh co, khúc khuỷu để khám phá Ô Tà Sóc. Cảnh vật hai bên đường hoang sơ, thơ mộng với rừng xanh núi thẳm, xen lẫn những lạch nhỏ nước trong vắt chảy róc rách len qua muôn ngàn phiến đá thiên hình vạn trạng. Xen giữa đá núi, cây rừng hoang dại là những vùng cây ăn trái như cây xoài, điều, mít, chuối xanh mướt.

Cách Ô Tà Sóc chừng 01 km là đồi Ma Thiên Lãnh, còn gọi là núi Dài lớn, cao khoảng 80 mét. Đây là một đồi đá chỉ có một con đường độc đạo dẫn lên từ phía Tây. Từ trên đỉnh đồi Ma Thiên Lãnh có thể quan sát một vùng rộng lớn từ Ô Tà Sóc vòng qua xóm Mới, lên xóm Thúng của xã Lương Phi. Trên đồi, có nhiều cổ thụ như bằng lăng, sao, dầu, vông rừng, sung núi… và rất nhiều cây thuộc họ dây leo mọc chằng chịt, bám vào các vồ đá núi khổng lồ.

Cũng giống như lịch sử của thung lũng Ma Thiên Lãnh dưới chân núi Bà Đen Tây Ninh, đồi đá Ma Thiên Lãnh ở đây là chiến địa khốc liệt thời kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Địa hình tự nhiên hiểm trở của Ma Thiên Lãnh được tận dụng để xây dựng trận địa chiến đấu, nơi có thể hạn chế những lợi thế của địch về khí tài hiện đại, hỏa lực hùng hậu nhưng lại tăng lợi thế chiến đấu cho quân cách mạng. Lịch sử Ô Tà Sóc - Ma Thiên Lãnh vừa là niềm tự hào của quân - dân An Giang, cũng vừa mang ký ức bi hùng của một thời chiến tranh ác liệt.

Nơi các chiến sĩ nằm lại

Tại đồi Ma Thiên Lãnh có hang rộng, nhiều lối dẫn sâu vào lòng núi, có thể chứa được hàng nghìn người. Thời chiến, đây chính là nơi trú ẩn, hoạt động của các chiến sĩ cách mạng. Mỗi vách đá, lối mòn nơi này là đều là chứng nhân của một thời lửa đạn. Nơi đây cũng gắn liền với câu chuyện cảm động về 07 chiến sĩ cách mạng đều là những người con ưu tú miền Bắc hi sinh, vĩnh viễn nằm lại trong hang sâu.

Theo đó, vào năm 1969, khi Tỉnh ủy An Giang đã rút đi, Ma Thiên Lãnh được tiểu đội tiền tiêu của Đoàn 61, chủ lực miền Nam trú đóng. Đơn vị chọn địa điểm này là bởi địa thế thích hợp làm chốt tiền tiêu, có thể quan sát hoạt động của địch trên không và đi lại bằng đường bộ. Tuy nhiên, phía địch cũng biết được điều này, mở chiến dịch đánh phá khu vực bằng không quân nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng còn đồn trú tại đây.

Tháng 9/1970, nơi đây diễn ra trận chiến đấu ác liệt. Ngày 22/9/1970, máy bay địch ném bom oanh tạc vùng rừng núi này, làm khối đá lớn rơi lấp miệng hang Ma Thiên Lãnh, 07 chiến sĩ bị kẹt lại trong đó. Khói bom tan, các chiến sĩ cùng đơn vị bên ngoài tìm cách mở miệng hang nhưng đá núi lấp kín cửa hang nên lực bất tòng tâm. Để giúp các chiến sĩ trong hang cầm cự chờ phương án cứu thoát, anh em chiến sĩ Tiểu đoàn 5, Đoàn 61 vừa chiến đấu, vừa tiếp lương thực bằng cách dùng ống tre đưa cháo loãng và sữa vào hang.

Mấy ngày sau, những tiếng động trong hang yếu ớt rồi tắt hẳn, phía bên ngoài thì địch tiến đánh đồi Ma Thiên Lãnh một cách ác liệt, chiến sĩ Tiểu đoàn 5 đã có người hi sinh trong lúc bám trụ để cứu đồng đội. Không còn lựa chọn nào khác, đơn vị giải cứu buộc phải dừng việc đào bới cửa hang và rút đi để bảo toàn lực lượng. Các anh ngậm ngùi chia tay để đồng chí, đồng đội mình ở lại vĩnh viễn.

Các chiến sĩ của tiểu đội tiền tiêu của Đoàn 61 đã vĩnh viễn nằm lại trong hang trên đồi Ma Thiên Lãnh, đều là những người con ưu tú của miền Bắc, gồm: Đỗ Văn Tứ (Trung đội trưởng, quê Thái Nguyên), Đào Ngọc Kính và Nguyễn Văn Hào (quê Hưng Yên), Nguyễn Văn Thuấn và Nguyễn Văn Thể (quê Hà Nam), Nguyễn Văn Thạo và đồng chí Tuấn (quê Hải Phòng).

Tưởng nhớ sự hy sinh đó, năm 1997, tỉnh An Giang quyết định dựng Bia tưởng niệm trên đồi Ma Thiên Lãnh, ghi nhận công lao những người con ưu tú miền Bắc với quân và dân vùng Bảy Núi. Còn căn cứ cách mạng Ô Tà Sóc sau đó được công nhận “Di tích Lịch sử” cấp quốc gia vào ngày 19/3/2004. Và phải đến gần 40 năm sau ngày gửi thân ở Ma Thiên Lãnh, 7 chiến sĩ đã được tìm thấy, đưa về an táng nơi quê nhà.

Năm 2007, Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang tiến hành cho phá cửa hang để tìm hài cốt các anh. Việc mở cửa hang được thực hiện thủ công, không sử dụng mìn phá đá để tránh đá rơi xuống các hài cốt. Chiều ngày 8/7/2007, sau 24 ngày đục đẽo, chẻ đá núi bằng tay, bốc dỡ hàng trăm mét khối đá, với sự chứng kiến của gia đình liệt sĩ Đỗ Văn Tứ, Đội K93 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang) đã tiến hành phá cửa hang thành công.

Cuối cùng, vị trí 07 liệt sĩ hy sinh được xác định chỉ cách Bia tưởng niệm vài mét, khi miệng hang được khơi hé, thấy những di vật và các mảnh xương vụn lộ ra, mọi người không khỏi xúc động. Tất cả hài cốt các liệt sĩ được đưa về quê hương hương an táng. Ngày nay, trên ngọn đồi cao 80m này, bên dưới tấm bia kỷ niệm là bàn thờ 07 liệt sĩ.

Chiến tranh đã lùi xa nhưng huyền thoại đồi Ma Thiên Lãnh gắn liền với sự hi sinh của 07 chiến sĩ vẫn sống mãi với thời gian. Khu di tích lịch sử cách mạng Ô Tà Sóc hàng năm thu hút đông đảo khách tham quan. Bất cứ ai đến đây, được nghe câu chuyện cảm động về các anh cũng bùi ngùi, tiếc thương. Đây cũng là nơi giáo dục và nhắc nhớ thế hệ trẻ về một thời bi hùng của dân tộc, lòng biết ơn đối với những người nằm xuống vì nền hòa bình, thống nhất đất nước.

Gia Nguyễn – Đại Chơn
Cùng chuyên mục
Lăng mộ ngài Côn Nhạc Đại vương trong khuôn viên chùa Trúc Lâm - Hạ Hòa,

Trúc Lâm tự - Linh thiêng nơi an nghỉ của đức Thánh Côn Nhạc Đại vương

(PLVN) - Tọa lạc tại xã Ấm Hạ, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, chùa Trúc Lâm là một điểm đến tâm linh được nhân dân xa gần thành tâm chiêm bái. Đây cũng là nơi an nghỉ của ngài Côn Nhạc Đại vương – một bậc anh hùng hào kiệt thời Hùng Vương có công với nước, khi mất được nhân dân tôn vinh như một vị thánh.

Đọc thêm

Ngân vang hào khí Bạch Đằng Giang

Cổng vào Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang tại thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng.
(PLVN) - Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang là quần thể kiến trúc tâm linh mang giá trị lịch sử, văn hóa gắn liền với những trận thủy chiến bên dòng sông Bạch Đằng lưu truyển sử sách với những chiến công oanh liệt của Đức vương Ngô Quyền, vua Lê Đại Hành, Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn.

Ký ức Việt Nam (kỳ 12): Chợ làng

Một phiên chợ làng (ảnh tư liệu).
(PLVN) - Chợ làng là một thiết chế công đặc thù của nền văn hóa kinh tế tập thể vô danh. Cùng với đình, chùa thì chợ là không gian di động và là một trong những không gian công quan trọng nhất của nền văn hóa đám đông làng xã Việt Nam cổ xưa. 

Bụt trong con sinh chưa?

Bụt trong con sinh chưa?
(PLVN) - Tháng Tư là mùa Bụt sinh, mùa sen nở. Trong tâm mỗi chúng ta đều có một đức Phật. Cũng giống như trong một cái đầm hay một cái ao, nếu biết gieo vào và ươm mầm, nhất định ta sẽ trồng được những đóa sen thơm.

Kết nối niềm hạnh phúc

Bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng phảng phất hương thơm (ảnh minh họa).
(PLVN) - Khoa học đã chứng minh rằng: “Khi một cá nhân hạnh phúc hoặc khi mang đến niềm vui cho người khác, niềm vui sẽ quay trở lại bản thân ta và đến cả nhiều người khác nữa. Nó có thể lan tỏa từ người này sang người khác, kể cả những người không quen biết”.

Nhà thơ Du Phong: Đừng bao giờ để tình yêu cũ kỹ

 Nhà thơ Du Phong (Ảnh internet).
(PLVN) - Viết về thơ tình, hầu như nhà thơ nào cũng có viết. Nhưng để tạo ra được dấu ấn riêng, được nhiều người thuộc, nhắc nhớ thì ít người làm được như Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính. Đó là những nhà thơ đã khuấy động một thời trên văn đàn Việt Nam. Hiện nay, tiếp nối dòng chảy thơ tình, có nhà thơ Du Phong.

Truyền thuyết về hộ tướng của cá Ông ở lăng ông Thủy Tướng Cần Giờ

Lăng Ông Thủy Tướng ở Cần Giờ với tuổi đời hơn 200 năm.
(PLVN) - Cư dân vạn chài Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh) tin rằng, cá Ông là một loài vật linh thiêng, luôn cứu giúp cho những con thuyền gặp phải sóng to gió lớn, giúp dân chài lưới tai qua, nạn khỏi. Điều đặc biệt ở đây là, họ còn có quan niệm về sự tồn tại của các loài vật được cho là hộ vệ cá Ông.

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn
(PLVN) - Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) vừa công bố báo cáo khảo sát từ 4.600 doanh nghiệp (DN) Nhật hoạt động tại gần 20 thị trường châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có 700 DN ở Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy tuy nền kinh tế có một năm bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi bùng phát dịch Covid-19 đợt 4, song tỷ lệ DN Nhật tại Việt Nam muốn mở rộng đầu tư kinh doanh vượt xa đến 10 điểm so với các nước trong khối ASEAN .

Cách chữa bệnh theo "tám kinh, tám vĩ" của người xưa

Thời nào, thầy thuốc cũng rất quan trọng với con người. (Ảnh minh hoạ, nguồn internet).
(PLVN) - Nếu như ngày nay chúng ta coi "lương y như từ mẫu", "thầy thuốc như mẹ hiền" thì trong "Vũ trung tùy bút" của Phạm Đình Hổ, người thời xưa tôn kính các bậc danh y cũng như vậy. Bởi thời nào cũng thế, các bậc danh y, lương y, thần y hành nghề là để cứu người...

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam
(PLVN) - Năm 1821, sau khi nhậm chức quan nhỏ ở Quốc Tử Giám (Huế), Phan Huy Chú dâng cuốn “Lịch triều hiến chương loại chí” lên vua Minh Mạng. Vua khen “soạn khéo lắm” rồi ban thưởng 30 lạng bạc, 30 thỏi mực và 30 cái bút.

Thích thú quán cà phê đồ cổ đầu tiên ở Tam Nông

Thích thú quán cà phê đồ cổ đầu tiên ở Tam Nông
(PLVN) - Tôi được một thầy giáo thân thiết nhắn tin qua Zalo giới thiệu quán Cà phê đồ cổ đầu tiên của huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp mang tên Xuân Nhi. Quán đang được nhiều khách hàng thích thú khi đến thưởng thức hương vị ly cà phê thơm lừng, vừa ngọt vừa đắng và ngắm nhìn những món đồ cổ để cùng hoài niệm một thời đã qua.

La Vie vào Top 10 Doanh nghiệp FDI phát triển bền vững

La Vie vào Top 10 Doanh nghiệp FDI phát triển bền vững
(PLVN) - Không ngừng đầu tư cho hoạt động bảo vệ tài nguyên nước và giảm tác động của bao bì đến môi trường bất chấp những khó khăn do dịch Covid-19, công ty La Vie, một thành viên của Tập đoàn Nestlé (Thụy Sĩ), vừa được vinh danh trong Top 10 Doanh nghiệp FDI tiêu biểu về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững năm 2021-2022.

Đền thờ vị hoàng đế sáng lập ra thương cảng Vân Đồn

Cổng tam quan Khu di tích.
(PLVN) - Đền thờ vua Lý Anh Tông nằm trong quần thể di tích Đền thờ Vua Lý Anh Tông và danh thắng động Đông Trong, thuộc thị trấn Cái Rồng, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. Đền được xây dựng từ năm Chính Long Bảo Ứng thứ 10 (khoảng năm 1172), nằm trên bậc thềm triền núi Rồng Mẹ rất thơ mộng và linh thiêng.

Doanh nghiệp sẵn sàng chào đón khách vào dịp lễ 30/4 - 1/5

Doanh nghiệp sẵn sàng chào đón khách vào dịp lễ 30/4 - 1/5
(PLVN) -  Sau những tín hiệu tích cực từ dịp nghỉ lễ giỗ Tổ Hùng Vương vừa qua, nhiều doanh nghiệp, người làm du lịch kỳ vọng dịp nghỉ lễ 30/4 -1/5 tới sẽ “bùng nổ”. Từ các chương trình khuyến mại, công tác điều phối tránh quá tải, “chặt chém”… du khách cũng được nhiều địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng.