Thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang: Người dân phản ánh
Vừa qua, Báo Hải Phòng có loạt bài “Bức xúc việc tang thời mở cửa” phản ánh hiện tượng phô trương, biến tướng và lãng phí trong việc tang trên địa bàn thành phố, gây nhiều bức xúc trong đời sống xã hội.
Ngay sau đó, Tòa soạn nhận được nhiều ý kiến luận bàn từ dư luận về khía cạnh bức xúc khác của việc tang ngoài 5 hiện tượng rườm rà, phô trương, lai căng mà báo đã nêu. Câu hỏi: Làm thế nào để chấn chỉnh việc tang? Thế nào là một đám tang chuẩn mực? vẫn là điều nhân dân cần được giải đáp…
Từ số báo hôm nay, Báo Hải Phòng tiếp tục giới thiệu cùng bạn đọc những nội dung trên cùng một số nghi thức tang lễ chuẩn mực đã được xác lập trong một số loại sách phong tục được xuất bản chính thống…
Chị Đinh Ngọc Diệp, nhân viên Công ty Bảo vệ Đất Việt: Điều chỉnh việc tang bằng tuyên truyền từ cơ sở
Các cụ ta có câu “chết là hết”, con người khi nhắm mắt xuôi tay tức là từ giã với cuộc sống, trở về với cát bụi. Việc tổ chức đám tang là thể hiện sự thương xót, hiếu nghĩa của người còn sống đối với người đã chết. Tuy nhiên hiện nay, một số đám tang ở các phố lớn có nhiều thủ tục rườm rà, phô trương, lãng phí. Chỉ nói riêng về mâm lễ để mọi người đến phúng viếng, trước đây chỉ là một cái đĩa nhỏ đựng trầu cau, thẻ hương nhưng bây giờ họ có điều kiện, bày đủ thứ quả, thậm chí cả bia Hà Nội…cho sang. Rồi nhiều biểu hiện “bệnh” hình thức nặng nề khác nữa như thể chỉ để lấy “oai” cho người sống. Thật may, ở khu nhà tôi (phường Vạn Mỹ, quận Ngô Quyền) lâu rồi không thấy đám ma phô trương nữa do ở đây, việc tang luôn được điều chỉnh bằng các hình thức nhắc nhở, tuyên truyền. Tổ trưởng tổ dân phố dán thông báo lên bảng tin hoặc tuyên truyền, nhắc nhở trong những lần họp tổ dân phố về tổ chức việc tang. Hiệu quả là: việc thực hiện đám tang theo nếp sống văn minh đã thấm nhuần vào ý thức người dân khu dân cư chúng tôi.
Ông Sái Phúc, nhà số 1 ngõ Hàng Gà, phường Cát Dài (quận Lê Chân): Nên quy định chuẩn mực đám tang để người dân làm theo
Hiện nay, nhiều người làm ăn phát đạt, giàu có nên khi nhà có việc tang thường muốn làm rầm rộ, phô trương với tâm lý “khoe” cho mọi người biết, chỉ riêng tiền vòng hoa đã chiếm một khoản rất lớn. Nói chung, đám tang được tổ chức như thế nào là tùy vào điều kiện và nhu cầu của từng gia đình. Các dịch vụ đám tang có mặt tích cực là phục vụ nhu cầu của nhân dân nhưng việc sử dụng dịch vụ thế nào cần được cân nhắc để tránh lãng phí và đám tang rầm rộ, mang tính hình thức gây phiền lụy đến những người chung quanh. Riêng dịch vụ quay phim, chụp ảnh tôi thấy cũng nên có để lưu lại cho con cháu những người ở xa sau này xem lại.
Theo tôi Nhà nước nên quy định cụ thể một đám tang chuẩn mực được tổ chức ở mức độ như thế nào để người dân thực hiện sẽ tốt hơn.
Chị Nguyễn Thị Phương, số nhà 123/32/143 đại lộ Tôn Đức Thắng, phường An Dương (quận Lê Chân): Tổ chức phù hợp với điều kiện từng gia đình
Ở nông thôn, mọi người thường muốn được tự tay làm các công việc cho đám tang. Chỉ đơn giản là việc xé khăn tang, lo chè nước nhưng họ làm bằng cả tấm lòng của mình. Đám tang như vậy khiến những người đến dự cảm nhận rõ tình cảm những người thân dành cho người quá cố hơn. Bây giờ, hầu hết đám tang sử dụng dịch vụ, tiện thì có tiện nhưng tình cảm dường như cũng vơi đi. Nhiều gia đình còn coi những dịch vụ đám ma là phương tiện để họ “khoe mẽ” với thiên hạ hay cho làng xóm biết mình có hiếu, sống rất tình cảm với người mất. Đặc biệt, tôi rất bất bình với dịch vụ khóc thuê. Nghe những tiếng khóc thuê não nề, thậm chí có người khóc lăn lộn, khóc thảm thiết nhưng “kịch” quá, chưa kể vì đi khóc thuê nhiều nên khó tránh khỏi nhầm lẫn, khóc ông A lại thành khóc bà B không khỏi khiến người ta cảm thấy “chối”. Tốt nhất đám tang nên tổ chức sao cho phù hợp với điều kiện của từng gia đình, chỉ cần bảo đảm có đủ những nghi lễ cần thiết, vừa đỡ vất vả, tốn kém lại vừa văn minh, không làm phiền những người chung quanh. Đám tang nên dùng nhạc kèn phường bát âm, những người khiêng linh cữu nên là người thân trong gia đình, họ hàng.
Ông Đoàn Trọng, tổ 36 phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân): Cần cụ thể hóa các quy định để điều chỉnh dịch vụ đám tang
Là người cao tuổi, chứng kiến nhiều sự thay đổi trong đời sống xã hội thành phố, tôi không khỏi bất bình trước hiện tượng đám tang phô trương, lãng phí. Trong xã hội bây giờ, người giàu không hiếm nhưng còn không ít người nghèo. Tiền phung phí cho những đám tang như thế để làm từ thiện, giúp đỡ những người đang sống chật vật, khó khăn hoặc đầu tư cho việc học hành của thế hệ trẻ để sau này xây dựng đất nước có phải ý nghĩa hơn không..?
Thành phố ta đang trong quá trình đô thị hóa, mỗi khu dân cư “chín người, mười làng”. Dịch vụ tang gia giúp việc lo ma chay đơn giản và thuận tiện hơn. Nhà nước cần có sự điều chỉnh các dịch vụ phát triển trong khuôn khổ, phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc. Ngoài việc có những quy định để quản lý, điều chỉnh, các tổ chức đoàn thể tại khu dân cư cũng nên quan tâm đôn đốc, nhắc nhở để các gia đình hạn chế những đám tang lãng phí không cần thiết. Truyền thống đám tang cha ông mình để lại chỉ có nhạc bát âm, đôi vòng hoa, toàn thể anh em, người thân, họ hàng quây quần đưa tiễn trong chuyến đi cuối cùng về với tiên tổ, như vậy là đủ ấm lòng người đã khuất rồi. Chúng ta nên giữ truyền thống này.
Ông Vũ Văn Tiệm, Trưởng Ban văn hóa xã Tiên Tiến (huyện Tiên Lãng): Việc thực hiện quy định về việc tang nên bàn cả trong hội nghị Đảng ủy
Xã Tiên Tiến, huyện Tiên Lãng là xã thuần nông, người dân chủ yếu trồng trọt và chăn nuôi. Thực hiện Chỉ thị 15 của Ban Thường vụ Thành ủy, mỗi khi có người chết, các ban, ngành đoàn thể, họ tộc đứng ra tổ chức tang lễ. Các thủ tục như mời thuốc lá, đội cầu, ca kèn được số đông người dân thực hiện tốt.
Tuy nhiên, “đất lề quê thói”, phong tục tập quán còn nặng nề, họ mạc đông đúc, con cháu ở xa, khi nhà có đám tang, người dân trong xã vẫn duy trì bày đặt cỗ bàn tới 30 - 40 mâm mời họ hàng, thậm chí có đám lên tới 50- 60 mâm. Nếu không có cỗ thì người đi xa về ăn uống ở đâu, lại e người làng cười chê. Một số gia đình có con làm “to” hoặc chủ doanh nghiệp, khi người thân chết, anh em, bạn bè của con cháu đến viếng nhiều vòng hoa, không chỉ gây tốn kém, lãng phí mà còn gây ô nhiễm môi trường. Vì vậy, việc thực hiện quy định của Nhà nước về việc tang chưa triệt để. Theo tôi, khi họp Đảng ủy, nên đưa vấn đề này ra bàn luận, tuyên truyền, chấn chỉnh, nhằm từng bước thay đổi ý thức của người dân.
Nhóm phóng viên Văn hóa - xã hội