Thực hiện miễn, giảm thủy lợi phí trên địa bàn thành phố: Phát sinh nhiều vướng mắc

Miễn giảm thuỷ lợi phí trong sản xuất nông nghiệp là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước, thể hiện sự quan tâm đối với nông nghiệp, nông dân và nông thôn, tạo điều kiện cho nông dân đầu tư sản xuất. Tuy nhiên, sau một thời gian thực hiện phát sinh các vấn đề trong quản lý và sản xuất cần sớm khắc phục.

Nông dân cần hơn nữa sự hỗ trợCũng như nông dân ở các tỉnh, thành phố khác, người nông dân trên địa bàn thành phố vui mừng khi được hưởng lợi từ chương trình miễn, giảm thủy lợi phí. Tuy số tiền được giảm, miễn thủy lợi không lớn nhưng cộng với được miễn thuế đất nông nghiệp, người dân bớt  1 khoản chi phí sản xuất. “Không vui sao được khi người nông dân ở những vùng quê như chúng tôi thu nhập chủ yếu trông vào đồng ruộng, nhưng lại phải đóng góp nhiều khoản. Tuy số tiền không lớn nhưng đó cũng là niềm động viên thiết thực với bà con, có thêm điều kiện để đầu tư nâng cao hiệu quả sản xuất", bác Nguyễn Thị Phải, nông dân xã Đặng Cương (An Dương) thổ lộ.  Cũng như bác Phải, bác Nguyễn Thị Hoa bộc bạch: “để có một sào lúa đạt năng suất, người nông dân phải chi phí nhiều khoản. Một sào lúa vụ chiêm xuân nếu không phải thuê công cấy, gặt, chi phí cũng hết hơn 300 nghìn đồng”. Miễn, giảm thủy lợi phí là nông dân giảm được một trong bốn khoản  lớn nhất (3 khoản còn lại là: giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật).

Nông dân xã Thủy Đường (Thủy Nguyên) huy động các phương tiện để lấy nước tưới.

Tuy nhiên trong niềm vui chung, không ít nông dân ở các địa phương còn băn khoăn. Ví dụ, một số địa phương thực hiện miễn giảm nhưng hạn chế giờ bơm, thời gian bơm. Một số địa phương vẫn thu tiền thủy lợi để bù vào tiền điện. Một số nơi, nông dân phải tự lo nước tưới vì địa phương không gánh nổi kinh phí như trường hợp các hộ dân có ruộng ở khu miếu ngói cửa chùa (Phục Lễ, Thủy Nguyên). Nhiều hộ dân vẫn phải trả tiền bơm tăng vụ với giá 30.000 – 50.000 đồng/sào. Từ khi có chương trình, nhiều hộ nông dân phàn nàn về chất lượng phục vụ nước tưới ngày càng giảm sút. Một số nơi, người dân chưa biết cụ thể mức miễn, giảm, chỉ biết đóng tiền khi có người tới thu.

HTX khó khăn và chờ định mức mới Việc miễn, giảm thủy lợi phí góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp (HTX), đơn vị thủy nông. Nhưng với chương trình này, các HTX dịch vụ nông nghiệp phục vụ bơm nước tưới, tiêu cũng gặp một số khó khăn nảy sinh như: kinh phí hỗ trợ chậm được chi trả, HTX xã phải vay lãi để trả một số khoản chi phí; giảm mức đầu tư cho việc tu sửa máy, nạo vét kênh mương... Ông Thân Thanh Bình, Chủ nhiệm HTX An Sơn (Thủy Nguyên) phản ánh, việc hỗ trợ cho các HTX  được thực hiện theo mùa vụ. Nhưng phần lớn  HTX chỉ nhận được hỗ trợ vào cuối năm. Tình trạng này khiến các HTX khó khăn trong việc thanh toán tiền điện, lương nhân công hằng tháng. Không ít HTX phải vay lãi để chi trả tiền điện; một số HTX do chậm có tiền chi "trả lương" cho nhân viên, họ có tư tưởng chán nản, phục vụ không “đến nơi đến chốn”.
Tuy nhiên điều băn khoăn lớn nhất hiện nay của các HTX nông nghiệp là việc thực hiện định mức chi mới theo Nghị định 115 ngày 14-11-2008 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Khai thác và Bảo vệ công trình thuỷ lợi. Theo phản ánh của đại hiện các HTX nông nghiệp, Nghị định 115 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2009 và thay thế Nghị định 154 ngày 15 tháng 10 năm 2007 của Chính phủ, nhưng đến nay thành phố chưa triển khai Nghị định này. Hiện, định mức bù chi cho các HTX vẫn tính theo Quyết định 677 ngày 25-4-2008 về miễn, giảm thủy lợi phí căn cứ trên Nghị định 154 của Chính phủ. Ngoài ra, từ năm 2009, các công ty khai thác công trình thủy lợi tính định mức mới trong thanh lý hợp đồng nhưng số tiền đưa về các HTX chỉ là mức cũ.
Anh Nguyễn Văn Hinh, Chủ nhiệm HTX Tân Tiến (An Dương) cho biết, năm 2008, diện tích tưới tiêu vụ chiêm của HTX 231,3ha, với định mức bù chi 65.821.000 đồng; vụ mùa 196,3ha tương ứng 54.181.000 đồng. Nhưng đến năm 2009, với diện tích tưới tiêu này, tính theo định mức mới lần lượt là số tiền HTX được bù 144.328.000 đồng và 128.936.000 đồng. Thực tế, năm 2009 Công ty khai thác công trình thủy lợi An Hải đã thanh lý theo định mức mới  nhưng số tiền HTX được nhận chỉ bằng năm 2008. HTX có trao đổi lại với công ty và được trả lời là thành phố và các sở liên quan chưa có văn bản hướng dẫn thực hiện. Anh Nguyễn Văn Thùy, chủ nhiệm HTX Đồng Thái (An Dương) cho biết, trước tình trạng này anh cũng trao đổi lại với công ty và và được biết, từ năm 2009, việc cấp bù do Công ty khai thác công trình An Hải chi trả bằng số tiền thu được từ việc cấp nước thô ở sông Rế. Điều này khiến công ty khó khăn trong việc chi trả và quan trọng hơn thành phố chưa thực hiện nghị định mới nên tiếp tục tính theo định mức cũ. Các HTX nông nghiệp đã khó càng khó khăn hơn trong việc phục vụ tưới tiêu sản xuất nông nghiệp. Các HTX nông nghiệp mong rằng thành phố sớm triển khai nghị định  của Chính phủ để thống nhất định mức chi, tạo điều kiện cho các HTX làm tốt hơn nhiệm vụ  được giao.

Nguyên Hà