Thực hiện hỗ trợ lãi suất cho vay kích cầu của Chính phủ: Vừa làm, vừa tháo gỡ

Ngân hàng, doanh nghiệp đều khó

Theo lãnh đạo các chi nhánh ngân hàng, việc triển khai gói kích cầu của Chính phủ về hỗ trợ lãi suất và bảo lãnh tín dụng có một số vướng mắc.  Giám đốc Vietcombank Hải Phòng Vũ Công Trứ cho biết, năm 2008, có vấn đề rất đáng lưu tâm là nợ xấu và tiềm ẩn nợ xấu lớn, vì nhiều doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, thất thoát vốn, có thể không trả được nợ ngân hàng. Chính phủ và NHNN cũng nhận thấy hậu quả nặng nề của vấn đề này, nên yêu cầu các ngân hàng cơ cấu lại nợ. Những khoản vay không trả được nợ, lãi khi đến hạn sẽ bị chuyển thành nợ xấu. Nếu là nợ nhóm 3 phải trích lập dự phòng rủi ro tới 20% giá trị món vay, nhiều ngân hàng không dám thực hiện. Như vậy, gánh nợ của ngân hàng thương mại rất lớn, đề nghị Chính phủ chỉ đạo NHNN Việt Nam cho phép các ngân hàng thương mại Nhà nước cơ cấu lại nợ bằng cách khoanh nợ, không tính lãi trong khoảng 2 năm. Các ngân hàng TMCP được giãn nợ, giảm bớt áp lực trích dự phòng của ngân hàng và doanh nghiệp cũng được hỗ trợ lãi suất, khắc phục khó khăn. Mặt khác,  chưa bình đẳng giữa các đối tượng được hỗ trợ lãi suất. Các khoản vay ngắn hạn bằng VNĐ, đủ điều kiện, được hỗ trợ lãi suất, trong khi các khoản vay bằng ngoại tệ không được hỗ trợ lãi suất. Như vậy, doanh nghiệp sẽ tìm mọi cách để chuyển sang vay bằng VNĐ, như đảo nợ mặc dù điều này bị ngăn cấm; nguồn vốn ngoại tệ của ngân hàng có thể sẽ “ế ẩm”…

Giám đốc MB Hải Phòng Phạm Văn Cương cho rằng năm 2008, có nhiều doanh nghiệp có nợ, lãi chưa trả được bị chuyển sang nợ nhóm 2, bị hạn chế cho vay đang hết sức khó khăn, nhất là các ngành đóng tàu, vận tải, kinh doanh dịch vụ khác…Nếu không được hỗ trợ, các doanh nghiệp sẽ rất bí. Một số doanh nghiệp đang trong tình trạng “chết lâm sàng”, việc hỗ trợ cho họ như thế nào rất cần hướng dẫn của NHNN. Giám đốc Vietinbank Hồng Bàng Nguyễn Tân Hải trăn trở: việc xác định điều kiện được bảo lãnh tín dụng (vốn điều lệ tối đa 20 tỷ đồng và 500 lao động) đã giới hạn đối tượng được bảo lãnh. Thực tế, doanh nghiệp có vốn ít nhưng tạo ra nhiều việc làm hơn 500 lao động và doanh nghiệp có vốn điều lệ cao hơn 20 tỷ đồng nhưng có ít lao động, làm ăn hiệu quả và như vậy, vẫn không thuộc đối tượng được bảo lãnh vay vốn…Đại diện các hiệp hội, các doanh nghiệp và chi nhánh ngân hàng còn nêu những vướng mắc khác như doanh nghiệp được bảo lãnh phải 2 lần thẩm định, tại doanh nghiệp vay vốn và doanh nghiệp bảo lãnh, chịu thêm phí bảo lãnh, các doanh nghiệp nhỏ và vừa không đủ các điều kiện về giấy tờ, sổ sách hay tài sản thế chấp để được vay vốn…

Chủ động hợp tác

Song dù khó khăn, vướng mắc thế nào, các chi nhánh ngân hàng thương mại, ngân hàng phát triển cần tích cực thực hiện theo hướng vừa làm, vừa tháo gỡ. Phó Tổng giám đốc VDB Phạm Đức Hòa đề nghị, các chi nhánh ngân hàng thương mại, cùng với VDB Hải Phòng nghiên cứu kỹ các quy định về ngành, nghề kinh tế, đối tượng được bảo lãnh và hỗ trợ lãi suất để thực hiện. Sự hợp tác, hiểu biết lẫn nhau giữa các ngân hàng thương mại và ngân hàng phát triển sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ dàng hơn và để Quyết định 14 của Chính phủ đi vào thực tế nhanh nhất. Về tiêu chuẩn đối tượng được bảo lãnh vay vốn là có mức vốn điều lệ tối đa 20 tỷ đồng và 500 lao động, Phó tổng giám đốc VDB Phạm Đức Hòa cho biết, trước hết, các ngân hàng vẫn thực hiện theo quy định này để xác định số lượng doanh nghiệp có nhu cầu bảo lãnh vay vốn. Nếu số lượng doanh nghiệp không lớn, ngân hàng sẽ kiến nghị lên Chính phủ để chỉnh sửa.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đan Đức Hiệp chỉ đạo hướng tháo gỡ một số vướng mắc: năm 2008, một số doanh nghiệp trước đó vẫn hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định và phát triển, tuy nhiên, do phải vay vốn thời kỳ lãi suất cao, hoặc do sự trượt giá của đồng USD, lâm vào hoàn cảnh khó khăn rất cần được hỗ trợ. Vấn đề là, mỗi ngân hàng cần chủ động cơ cấu lại nợ theo hướng tạo điều kiện, tạo cơ hội cho doanh nghiệp như khoanh nợ, giãn nợ… Có như vậy đồng tiền hỗ trợ của Chính phủ mới đến tay doanh nghiệp. Một mặt, các ngân hàng đẩy nhanh việc triển khai hỗ trợ lãi suất và bảo lãnh tín dụng theo chủ trương kích cầu của Chính phủ. Mặt khác, ngân hàng tiếp tục kiến nghị tới thành phố và NHNN để sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách nhằm thực hiện tốt hơn, đem lại hiệu quả cao hơn cho nền kinh tế.

Mai Hương