Thực hiện cơ chế “một cửa, liên thông” - kết quả bước đầu và những vấn đề đặt ra

Thuận tiện cho doanh nghiệp

Có thể hiểu nôm na, cơ chế “một cửa, liên thông” hay “3 trong 1” nghĩa là 3 cơ quan: Phòng cấp Đăng ký kinh doanh của Sở Kế hoạch- Đầu tư, bộ phận tiếp nhận hồ sơ khắc dấu của Công an thành phố và bộ phận tiếp nhận hồ sơ cấp mã số thuế của Cục Thuế thành phố cùng “ngồi một chỗ” tại Sở Kế hoạch- Đầu tư để giải quyết các khâu công việc liên quan đến thành lập doanh nghiệp. Mặc dù mới qua gần một tháng đi vào hoạt động nhưng việc cải cách đem lại nhiều thuận lợi cho doanh nghiệp.

Tiện ích thứ nhất, như anh Nguyễn Văn Chỉnh, cán bộ Chi nhánh cho thuê tài chính 1 Hải Phòng thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận định,  “một cửa, liên thông” giảm nhiều thời gian đi lại, chi phí xăng dầu cho doanh nghiệp. “Thay vì phải đi tới 3 cơ quan mới xong các thủ tục thành lập doanh nghiệp, nay chúng tôi chỉ cần đến một nơi, nộp hồ sơ và làm được đồng thời cả 3 thủ tục: đăng ký kinh doanh, lấy mã số thuế và giấy phép khắc dấu”. Đến Sở Kế hoạch- Đầu tư làm thủ tục thay đổi đăng ký kinh doanh do chuyển đổi trụ sở làm việc từ quận Ngô Quyền sang quận Hải An, ngay trong buổi sáng, sau khi làm thủ tục ở bộ phận tiếp nhận hồ sơ đăng ký kinh doanh, anh Chỉnh được anh Đặng Minh Khánh, cán bộ Cục Thuế thường trực tại bộ phận này, giải đáp luôn về việc không phải thay đổi mã số thuế. Như vậy anh sẽ không mất thêm thời gian đến Cục Thuế để hỏi về vấn đề này. Cơ chế này cũng thuận tiện đối với chị Vũ Hồng Minh, Trợ lý Giám đốc Công ty Chăm sóc sức khoẻ và sắc đẹp Pháp- Việt từ Hà Nội về Hải Phòng làm thủ tục mở thêm chi nhánh tại Trung tâm Thương mại EIE Hải Phòng, bởi chị chỉ cần đến một địa điểm là Sở Kế hoạch- Đầu tư thành phố. Chị Nguyễn Thị Thuỷ, cán bộ Công ty Cổ phần đầu tư thương mại và dịch vụ (Hà Nội) đến làm thủ tục chấm dứt hoạt động của Văn phòng đại diện tại Hải Phòng cũng vậy. Chị được hướng dẫn về thủ tục chấm dứt hoạt động và thủ tục nộp lại dấu cho cơ quan công an ngay tại bộ phận “một cửa, liên thông” sau khi được cấp quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động.

Tiện ích thứ hai, doanh nghiệp có thể giảm nhiều thời gian so với việc phải đến cả ba nơi để làm các thủ tục. Cục Thuế bố trí cán bộ thường trực là các cán bộ của Phòng Tuyên truyền về các chính sách thuế để kịp thời giải đáp luôn cho doanh nghiệp những thắc mắc không chỉ trong việc cấp mã số thuế mà cả các quy định khác của chính sách thuế. Trước đây, doanh nghiệp phải làm xong đăng ký kinh doanh mới sang Cục Thuế xin mã số thuế, sang cơ quan công an xin giấy phép khắc dấu, nay có thể tiến hành đồng thời cả ba khâu công việc. Sau khi có những thông số cơ bản có thể đáp ứng yêu cầu cấp đăng ký kinh doanh, Phòng Đăng ký kinh doanh chủ động cung cấp các thông số cho cơ quan công an và Cục Thuế. Các cơ quan này cập nhật số liệu và làm trước các công việc như tra mã số thuế để không trùng lặp, kiểm tra mẫu dấu của doanh nghiệp (tên doanh nghiệp) đã có cơ quan nào được cấp…Như vậy, thời gian được cấp mã số thuế cũng như giấy phép khắc dấu có thể ngay sau khi cấp đăng ký kinh doanh. Cụ thể, doanh nghiệp chỉ mất 15 ngày làm việc là có thể hoàn thành thủ tục thành lập doanh nghiệp thay vì 30 ngày so với quy định của luật.

Tiện ích thứ ba, phù hợp với tiến trình hội nhập là sự công khai, minh bạch các loại thủ tục, giấy tờ, mức phí. Tất cả giấy tờ, thủ tục, mức phí và lệ phí của từng việc cụ thể, kể cả thời gian hoàn trả đăng ký kinh doanh, cấp mã số thuế và giấy phép khắc dấu được niêm yết công khai tại chỗ. Ngoài các khoản phí quy định, doanh nghiệp không phải nộp thêm bất kỳ khoản phí nào khác. Điều này giảm phiền hà, sách nhiễu, tiêu cực. Giám đốc Công ty TNHH Việt Thắng phấn khởi : “So với trước thủ tục thành lập doanh nghiệp, hiện nay thuận tiện và dễ dàng, thời gian giảm được phần lớn”. Giám đốc Công ty TNHH Tân Hưng gọi đây là  “Cuộc cách mạng công nghệ trong cấp đăng ký kinh doanh, mã số thuế và khắc dấu”.

Trong những ngày đầu triển khai thực hiện cơ chế này, mỗi ngày có khoảng 20-30 lượt người đến hỏi về các thủ tục thành lập doanh nghiệp, 10-15 lượt người hỏi về các chính sách thuế, thủ tục xin cấp mã số thuế và các vấn đề có liên quan. Đến nay, Sở Kế hoạch- Đầu tư tiếp nhận hơn 100 hồ sơ xin cấp đăng ký kinh doanh (thành lập mới doanh nghiệp) chưa kể các hồ sơ thay đổi đăng ký kinh doanh, thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, chấm dứt hoạt động của văn phòng đại diện…Phần lớn doanh nghiệp thành lập mới  được cấp đăng ký kinh doanh (hơn 90 doanh nghiệp). Cục Thuế thành phố tiếp nhận hơn 90 hồ sơ xin cấp mã số thuế, trong đó, có hơn 70 hồ sơ được cấp mã số thuế. Cán bộ công an tiếp nhận số hồ sơ xin giấy phép khắc dấu ít hơn (8 hồ sơ) do chưa bố trí được thời gian làm việc liên tục.

Còn nhiều việc phải làm

Theo ông Đặng Văn Hải, Trưởng Phòng Đăng ký kinh doanh Sở Kế hoạch- Đầu tư, đây mới chỉ là bước tạm thời để tiến tới cơ chế hoàn thiện hơn. Thời gian thực hiện thí điểm cơ chế “một cửa, liên thông” từ nay đến 31-12-2006. Để tạo thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệp, các cơ quan chức năng cần liên kết thông tin qua mạng tới tất cả cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương và trung ương, xây dựng các trang Web với những phần mềm tiện ích cho doanh nghiệp, sao cho lãnh đạo doanh nghiệp có thể “ngồi tại nhà” tìm hiểu các thông tin và được hướng dẫn đầy đủ thủ tục thành lập doanh nghiệp ngay tại nhà để doanh nghiệp có điều kiện hoàn thiện hồ sơ trước. Doanh nghiệp chỉ đến cơ quan chức năng sau khi hồ sơ hoàn thiện và như vậy, việc cấp đăng  ký kinh doanh có thể chỉ thực hiện trong vòng từ 3 giờ tới 3 ngày. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần được giúp đỡ nhiều hơn như xây dựng điều lệ mẫu cho doanh nghiệp do cơ quan có thẩm quyền ban hành như việc xây dựng điều lệ mẫu hợp tác xã hay điều lệ mẫu của các doanh nghiệp niêm yết cổ phiếu.

Ngoài các vấn đề trên, các chính sách pháp luật cũng cần được rà soát để bổ sung, sửa đổi, huỷ bỏ hoặc có sự hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện giảm phiền hà. Đơn cử đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, luật quy định lãnh đạo doanh nghiệp và một nhân viên phải có chứng chỉ hành nghề. Trong khi đó, luật cũng quy định, phải nộp chứng chỉ hành nghề khi cấp đăng ký kinh doanh. Thông thường, mỗi người chỉ được cấp 1 bản chứng chỉ hành nghề, nếu làm thủ tục đăng ký kinh doanh phải nộp bản chính, doanh nghiệp khó khăn trong quá trình hành nghề; nhưng nếu nộp bản sao, một chứng chỉ có thể làm thủ tục thành lập nhiều doanh nghiệp...Các vấn đề trên, nếu được xem xét, đổi mới đồng bộ, việc thực hiện  “một cửa liên thông” sẽ đạt hiệu quả cao hơn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy phát triển SX-KD.

Mai Hương