Thực hiện các dự án cấp, thoát nước bằng viện trợ của Phần Lan: Tháo gỡ nhanh vướng mắc phát sinh

4 dự án xây dựng hệ thống cấp nước, thoát nước và vệ sinh do Chính phủ Phần Lan viện trợ không hoàn lại đã và đang được triển khai tại các huyện Tiên Lãng, Thủy Nguyên, An Lão. Đây là các dự án nằm trong Chương trình nước và vệ sinh cho các thị trấn ở Việt Nam-hợp phần Hải Phòng do Chính phủ Phần Lan tài trợ, nhằm đầu tư xây dựng và cải tạo hệ thống cấp nước, thoát nước cho một số thị trấn các tỉnh, thành phố phía Bắc để cải thiện điều kiện sinh hoạt của nhân dân ở vùng có tỷ lệ người nghèo cao, xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế xã hội.

Tại Hải Phòng, giai đoạn 1 của chương trình, dự án xây dựng Nhà máy cấp nước Tiên Lãng hoàn thành vào đầu tháng 10 năm vừa qua với tổng mức đầu tư hơn 13,6 tỷ đồng, công suất 1400m3 hiện đang vận hành chạy thử, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nước sạch theo tiêu chuẩn Việt Nam cho 8 khu dân cư với hơn 3200 hộ dân, hiện có gần 3000 hộ ký hợp đồng dùng nước. Việc hoàn thành, đưa vào sử dụng hệ thống cấp nước góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế bệnh tật lây lan do sử dụng nước không bảo đảm vệ sinh. Trong giai đoạn 1, còn triển khai dự án xây dựng hệ thống thoát nước thị trấn Minh Đức (huyện Thủy Nguyên). Tuy nhiên do vướng mắc về mặt bằng công trình trạm xử lý nước thải, nên dự án hiện đang chậm tiến độ. Theo Ban quản lý dự án cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường thành phố, hơn nửa tháng qua, ban quản lý phối hợp với huyện tìm các giải pháp tháo gỡ, đến thời điểm này, đã hoàn thành giải phóng mặt bằng. Song để công trình hoàn thành vào tháng 7 năm nay, cần sự nỗ lực, quyết tâm của các đơn vị để có thể đẩy nhanh tiến độ.

Giai đoạn 2 Chương trình Nước và Vệ sinh tại các thị trấn nhỏ ở Việt Nam được ký kết giữa  Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Ngoại giao Phần Lan. Tổng ngân sách của chương trình giai đoạn 2 này là 13,2 triệu ơ-rô, trong đó vốn ODA không hoàn lại của Chính phủ Phần Lan là 10,5 triệu ơ-rô, vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam là 2,7 triệu ơ-rô. Chương trình thực hiện từ năm 2009 đến 2013, nhằm hỗ trợ xây dựng và quản lý các công trình cấp nước và vệ sinh tại các thị trấn nhỏ thuộc 8 tỉnh và thành phố: Cao Bằng, Hà Giang, Tuyên Quang, Yên Bái, Thái Bình, Hưng Yên, Bắc Cạn và Hải Phòng. Trước đó, Chương trình Nước và Vệ sinh tại các thị trấn nhỏ giai đoạn 1 (2004-2009) do Chính phủ Phần Lan viện trợ không hoàn lại được triển khai tại 4 tỉnh, thành phố là Bắc Cạn, Hưng Yên, Thái Bình, Hải Phòng với nội dung chủ yếu là xây dựng hệ thống cấp, thoát nước và vệ sinh, nâng cao năng lực quản lý, hỗ trợ lập cơ chế chính sách. Tổng ngân sách của giai đoạn 1 là 20,8 triệu  ơ-rô.

Là địa phương được đánh giá cao trong triển khai thực hiện Chương trình nước và vệ sinh cho các thị trấn, Hải Phòng tiếp tục được chọn triển khai giai đoạn 2 của chương trình này (2009-2013). Theo đó, dự án xây dựng hệ thống cấp nước thị trấn An Lão, dự án thoát nước và vệ sinh thị trấn Tiên Lãng đang được nghiên cứu đầu tư. Dự án cấp nước An Lão đang triển khai thực hiện trên cơ sở sáp nhập 2 trạm cấp nước của tư nhân là 2 cổ đông sáng lập thành Công ty cổ phần cấp nước An Lão. Tuy nhiên, hiện tại, việc vay vốn ngân hàng chưa được chấp thuận do công ty chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mà chỉ có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cổ đông. Đại diện Ban quản lý dự án cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường thành phố cho rằng, đây là dự án có mô hình quản lý mới thực hiện bằng nguồn vốn viện trợ. Vì vậy, đề nghị ngân hàng và UBND huyện An Lão tạo điều kiện về nguồn vốn và tháo gỡ khó khăn để công ty có vốn thi công.
Đặc biệt, với huyện Tiên Lãng, sau khi hoàn thành xây dựng nhà máy cấp nước, thị trấn tiếp tục được Phần Lan tài trợ đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước giai đoạn 2, với diện tích khoảng 35.000m2. Dự án được Phần Lan kỳ vọng là điển hình của 7 tỉnh, thành phố, dự kiến khởi công tháng 7 năm nay. Tuy vậy, do diện tích sử dụng đất của dự án lớn, việc đền bù hỗ trợ được thực hiện theo Nghị định 69 của Chính phủ nên tổng mức đầu tư của dự án khá cao. Ban quản lý dự án và các bên liên quan đang nghiên cứu phương án triển khai hiệu quả nhất.
Để các dự án triển khai đáp ứng yêu cầu đề ra, cần thiết có sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban quản lý dự án cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường thành phố với các ngành, địa phương liên quan, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh. Tại cuộc họp mới đây kiểm điểm tiến độ các dự án, Phó chủ tịch UBND thành phố Hoàng Văn Kể nhấn mạnh, 3 dự án đang triển khai có quy mô và vốn đầu tư không lớn, nhưng phục vụ thiết thực nhu cầu dân sinh các địa phương, trong đó phần lớn từ nguồn tài trợ của Chính phủ Phần Lan. Vì vậy địa phương và các ngành chức năng cần tập trung cao trong triển khai để có thể kêu gọi tài trợ với các dự án dân sinh khác.
                                                                                                                                                              Thủy An