Thuật phù thủy phương Tây cổ - Kỳ 3: Phù thủy thời La Mã cổ đại

(PLVN) - Đến thời kì La Mã, nhất là khi đạo Cơ đốc đã xác lập được địa vị thống trị của mình, thuật phù thủy không còn chịu ảnh hưởng lớn nhưng vẫn tồn tại trong phạm vi nhỏ hẹp hơn. Tuy nhiên trong một số vùng dân tộc ít người, thuật phù thủy vẫn làm mưa làm gió. Điển hình nhất là đạo Druind của người Caird cổ đại - tộc người từng bị đế quốc La Mã coi là man tộc. 
Thuật phù thủy phương Tây cổ - Kỳ 3: Phù thủy thời La Mã cổ đại

Vào khoảng đầu thế kỉ 10 TCN, người Caird xuất hiện ở đại lục châu Âu, từ thế kỉ V TCN thì tràn lan ra khắp châu Âu. Vào khoảng năm 500 TCN, người Caird từ đại lục châu Âu chiếm lĩnh các đảo Britania. Năm 55 TCN, thống soái La Mã Caesar cho quân đổ bộ lên đảo Biritania, người Caird không phục tùng, tìm cách chống lại.

Năm 43 TCN Hoàng đế La Mã Claudius chinh phục miền Trung và Trung Nam đảo Biritania, duy trì ách thống trị kéo dài 400 năm tại đây (43-407 TCN). Khoảng năm 445, người Germain cư trú ở Tây Bắc châu Âu bắt đầu xâm phạm đảo Britania. Đến cuối thế kỉ VI, người Caird về cơ bản trên đảo đã bị diệt chủng.  Về mặt văn hoá, người Caird theo đạo Druind.

Từ Druind bắt nguồn từ tên của tầng lớp có địa vị cao sang trong xã hội. Caird chỉ tên một loài cây cao lớn, được người Caird coi là một vị thần, gọi là cây thần. Nghi lễ tôn giáo của người Caird hết sức kín đáo, thường tiến hành vào lúc đêm khuya thanh vắng, trăng sao sáng tỏ. Nơi làm lễ gọi là Thánh Sở, thường nằm trong rừng hoặc ở một bãi đất trống. Người làm chủ lễ gọi là thầy Druind, tay cầm cái liềm vàng cắt tỉa một số cành trên thân cây.

Thuật phù thủy phương Tây cổ - Kỳ 3: Phù thủy thời La Mã cổ đại ảnh 1
 

Dưới gốc cây, thần đặt hai con bò tế thần. Theo ghi chép của Caesar, các thầy Druind và kị sĩ đều thuộc tầng lớp trên trong xã hội. Thầy Druind chủ trì nghi lễ, giải thích giáo lí, phân xử các vụ tranh chấp trong bộ tộc, được miễn làm nghĩa vụ binh dịch. Họ có tri thức, giảng dạy điều hay lẽ phải cho đám thanh niên. Họ không dựa vào chữ viết mà nghe giảng, học thuộc lòng rồi truyền miệng cho nhau. Như vậy họ đóng vai trò là người chủ tế, quan toà và học giả. 

Caesar còn cho biết, người Caird do một thủ lĩnh tối cao dẫn dắt, người này chết đi sẽ do thầy Druind số 2 kế vị. Nếu có vài thầy tài đức ngang nhau thì hội nghị các thầy Druind sẽ họp bàn quyết định người kế vị. Các thầy thường họp mỗi năm một lần để bàn công việc chung.  Hạt nhân của giáo lí Druind là thuyết linh hồn luân hồi. Con người chết đi nhưng linh hốn vẫn còn và sẽ chuyển từ thể xác này sang thể xác khác.

Vì vậy khi mắc bệnh nặng hoặc khi phải xông pha nơi trận mạc nguy hiểm đến tính mạng, thầy Druind sẽ làm lễ hiến tế, tức phải hy sinh tính mạng một người để cứu một sinh linh khác. Có khi lễ hiến người cũng nhằm mục đích làm cho đất đai màu mỡ, mùa màng bội thu. Họ nhét người sống vào cũi rồi thiêu. Người bị thiêu thường là một tội nhân, một tù binh hoặc một người bình thường nào dó.  Về chuyện hiến tế người sống, ngoài ghi chép của Caesar còn có ghi chép của các tác gia cổ điển khác nữa.

Nhìn chung thảy Druind là một viên chủ tế, một quan toà, một pháp sư hoặc một nhà tiên tri. Nghi lễ và giáo lí của đạo Druind rất thần bí và chỉ có truyền khẩu chứ không được ghi chép bằng văn tự. Do đó mặc dù các nhà nghiên cứu đã tốn công tìm hiểu nhưng vẫn được biết rất ít. Những ghi chép biết được phần lớn đều xuất phát từ trong các văn hiến cổ Hy Lạp, La Mã.

Ví dụ có tài liệu ghi rõ Caesar đã một lần báo cáo trước viện nguyên lão: “Các giáo sĩ đạo Druind có địa vị quan trọng và quyền lực lớn trong việc làm chủ tế và làm trọng tài phân xử tranh chấp. Các giáo sĩ đều tinh thông vật lí và hoá học. Họ sống trong rừng, dùng kiếm cắt tỉa cành lá trên cây thần, có khi hiến tế cả người sống”. 

Người Druind am hiểu bói toán, lịch pháp, y học, thiên văn học, văn học. Họ biết tiên tri, dùng quạ đen, chim ưng để dự đoán các diềm lành dữ. Cũng có họ khi quan sát cổ họng và nội tạng. Trong các ngày lễ hội, giáo sĩ đạo Druind chủ trì nghi lễ, thôi miên cho người ta ngủ rồi gọi linh hồn của họ dậy, rồi giải mộng dự đoán tương lai. Sách sử có ghi chép, một số ma phép của các giáo sĩ Druind, ví dụ dùng thảo dược và cây cao su để phù phép, dùng bùa hộ mệnh, dùng rớt rơi vãi của con rắn độc đang nổi giận tẩm vào quả trứng ma để khống chế, đe doạ người khác. 

Vào khoảng thế kỉ I, khi quân đội La Mã chinh phục dân tộc Caird, họ đã có ấn tượng sâu sắc đối với đạo Druind. Theo ghi chép của nhà sử học cổ La Mã Tasitus, khi ra trận các tín đồ đạo Druind đều mặc áo đen, miệng hò hét gọi tên các thiên thần, nguyền rủa inh tai nhức óc địch thủ.

Sau khi chiến thắng, Đế quốc La Mã đã ra lệnh tiêu diệt hết tù binh và giết hại tín đồ đạo Druind, vứt xác họ vào rừng thiêng.  Tàn lụi trong văn minh phương Tây Vài thế kỉ sau đạo này lụn bại, giáo sĩ của họ chẳng có địa vị gì cao hơn các giáo sĩ khác. Đến thế kỉ 16-17, dân tộc này chỉ còn tồn tại trong dân ca. 

Đáng chú ý, tuy nhiều truyền thuyết có liên quan đến phù thủy nhưng phần lớn lại xuất xứ từ phương tây. Thực ra trong khoảng 2.000 năm nay, thuật phù thủy chỉ nằm bên lề của xã hội phương Tây, nguyên nhân cơ bản là do nó xung khắc với nền văn minh Cơ đốc giáo. Đạo Cơ đốc coi phù thủy là một thứ ma quỷ tôn thờ quỷ Satan. 

Các thầy phù thủy còn tổ chức dạ hội. Một trong những số đó bị lên án nhiều nhất là lễ hội Misa, nơi được coi là có hành vi man rợ khi dùng máu của trẻ em để cho vào rượu thánh. Lễ hội Misa thường nhằm mục đích cầu xin tình yêu. Người cầu xin phải khoả thân.

Các giáo sĩ tìm cách liên thông với linh hồn và ma quỷ, giao linh hồn của người cầu xin cho ma quỷ để có thể tạm thời thu được ma lực. Trong trí tưởng tượng của người đương thời, phù thủy là một phụ nữ xấu xí, hình thù cổ quái, mặc quần áo đen rộng thùng thình, đội mũ nhọn đỉnh, cưỡi trên một chiếc chổi cán dài.

Theo truyền thuyết, để bay lượn được bà phù thủy phải bôi một thứ thuốc mỡ lên toàn thân và cán chổi.  Chính vì thế nên vào thời Trung thế kỉ, đạo Cơ đốc đã phát động phong trào săn phù thủy, nhiều phụ nữ bị thiêu chết, bị chém đầu hoặc bị giết bằng cung tên. Trong thời kì Phục hưng văn nghệ, phù thủy nữ bị coi rẻ và có thể tìm mọi cách xua đuổi hay hãm hại.

Thế nhưng, thầy phù thủy nam lại được trọng vọng, thậm chí có người tin rằng tri thức của các thầy là do thần thánh ban cho. Nhiều nhà quý tộc và giáo chủ quan tâm đến phù thủy. Từ sau thế kỉ XVIII, đạo Cơ đốc không còn coi phù thủy là chính đáng. xã hội thượng lưu coi nó là một thứ mê tín dị đoan. Từ đó về sau, thuật phù thủy tàn lụi hẳn, chỉ còn tồn tại trong sách vở, thơ ca.

Những nhân vật nổi tiếng của La Mã cổ đại Thống soái Caesar sinh năm 102 TCN, mất năm 44 TCN. Ông là một vị thống soái kiệt xuất, một nhà chính trị lớn vào cuối thời Đế quốc La Mã. Trong vòng 8 năm, ông đã tiến quân chinh phục được toàn bộ xứ Ganle, tập kích Germain và Britania. Năm 49 TCN ông tiến quân La Mã đánh đổ các bạn liên minh, thâu tóm toàn bộ quyền lực về tay mình. Năm 44 TCN, ông bị đâm chết trong một vụ mưu sát.  Nhà sử học Publius Cornelius Tacitus sinh năm 120 mất năm 54 TCN là nhà Sử học, nhà văn của La Mã. Ông xuất thân trong một gia đình quý tộc ở Nam Ganle, đã từng giữ chức vụ quan trọng trong chính quyền La Mã. Hai tác phẩm “Lịch sử” và “Biên niên sử” cũa ông là những tài liệu lịch sử quan trọng làm rõ thời kì đầu của đế quốc La Mã.

Minh Châu - Tuệ Anh
Cùng chuyên mục
(ảnh minh họa).

Vì sao bất động sản vẫn là kênh đầu tư an toàn?

(PLVN) - Nhiều nhà đầu tư tin rằng, đầu tư bất động sản có thể không sinh lời nhanh chóng nhưng bền vững vì mua đất chắc chắn chỉ có lãi chứ không bao giờ chịu lỗ. Người mỗi ngày một đông nhưng quỹ đất thì không thể tăng thêm.

Đọc thêm

Chắp tay, nguyện lòng mình biết bỏ tâm ngã mạn

Chắp tay, nguyện lòng mình biết bỏ tâm ngã mạn
(PLVN) -  Trở về, thường sau bữa sáng với bánh mướt ngon nhất thế gian, tôi sẽ đi thắp hương nơi ban thờ Bụt, nơi nhà Tổ. Đây là giây phút thiêng liêng đã thành nếp, như tiếng thưa “con đã về” mà tôi thường ríu ran từ tấm bé với Mạ Cha.

Bắc Giang: Huyện Lạng Giang triển khai các dự án đầu tư trọng điểm

Quy hoạch chi tiết khu dân cư thôn Hạ
(PLVN) - Thực hiện quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư của tỉnh Bắc Giang, UBND huyện Lạng Giang đã tập trung chỉ đạo các cơ quan, UBND xã Nghĩa Hòa giải phóng mặt bằng để thực hiện các dự án: Xây dựng cơ sở hạ tầng đấu giá quyền sử dụng đất khu cây xăng thôn Bằng, xã Nghĩa Hòa; Khu dân cư Nghĩa Hòa, xã Nghĩa Hòa và Khu dân cư thôn Hạ, xã Nghĩa Hòa, huyện Lạng Giang. Cơ quan chức năng đã tiến hành đền bù, giải phóng mặt bằng đúng quy định pháp luật, đảm bảo kế hoạch đề ra.

Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh - danh tướng có công mở cõi phương Nam

Đền thờ Đức Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh, thuộc Công viên Lịch sử Văn hóa dân tộc, TP HCM.
(PLVN) - Đức Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh (1650 – 1700), bậc tướng quốc tài ba thời chúa Nguyễn Phúc Chu (1675 – 1725), nổi danh với nhiều lần cầm quân dẹp loạn biên cương. Đặc biệt, ông được xem là vị tướng mở cõi phương Nam với việc xác lập chủ quyền cho người Việt tại Nam bộ vào năm 1698, đưa miền đất này chính thức trở thành một phần lãnh thổ Đại Việt, tức Việt Nam ngày nay.

Nguồn gốc tục thờ Chiêu Ứng của người Hoa ở miền Trung và Nam Bộ

Chánh điện Hải Nam Cổ Miếu thờ bài vị 108 anh linh.
(PLVN) - Tại miền Trung và Nam Bộ nước ta có nhiều đền, miếu, hội quán thờ Chiêu Ứng Anh Liệt do cộng đồng người Hoa gốc Hải Nam nói riêng, người Hoa nói chung xây dựng, hương khói. Tín ngưỡng đặc trưng này bắt nguồn từ một sự kiện có thật, đó là vụ án thảm sát 108 thương nhân người Hoa trên vùng biển miền Trung dưới triều vua Tự Đức.

Chùa Cổ Am xứ Nghệ

Cổng chùa Cổ Am ở Nghệ An.
(PLVN) - Chùa Cổ Am không chỉ là danh thắng tâm linh nổi tiếng nhất của vùng phủ Diễn Châu mà còn như là chứng nhân của nhiều giai đoạn lịch sử thăng trầm của Nghệ An nói riêng và nước Việt nói chung.

Ngành Giáo dục Việt Yên tiếp tục khẳng định vị trí dẫn đầu tỉnh Bắc Giang

Đồng chí Nguyễn Quý Dương - Phó Chủ tịch HĐND huyện Trao tặng Bằng khen của UBND tỉnh Bắc Giang cho ngành GD&ĐT huyện Việt Yên
(PLVN) - Năm học 2020-2021 là năm học chuyển giao giữa 2 nhiệm kỳ Đại hội Đảng các cấp: kết thúc các mục tiêu, nhiệm vụ giai đoạn 2016-2020 và là năm học đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXIII nhiệm kỳ 2020-2025 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2021-2025.

Giám sát lưu thông hàng hải - thị trường đầy triển vọng

Giám sát lưu thông hàng hải được coi là ngành nghề có nhiều tiềm năng.
(PLVN) - Với việc mật độ tàu bè trên biển ngày càng đông, các hoạt động bất hợp pháp càng lúc càng nhiều, dịch vụ giám sát lưu thông hàng hải đang trở thành một thị trường đầy triển vong, đáp ứng nhu cầu về thương mại, an ninh và cả về mặt chiến lược.

Chuyện về những người phụ nữ Việt Nam tại Morocco

Chiếc cổng Marocco tại Ba Vì (Hà Nội).
(PLVN) - Ngôi làng nhỏ có tên Al - Shinwa ở tỉnh Kenitra, có 7 gia đình với vợ là người Việt Nam kết hôn cùng chồng là công dân Morocco (Maroc). Những người chồng của họ từng là hàng binh hoặc lính đào ngũ gia nhập lực lượng Việt Minh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Phong thủy và tín ngưỡng thờ thần thánh tại các tứ trấn Việt Nam (Kỳ 6): Khám phá tín ngưỡng thờ thần Huyền Vũ

Núi Cánh Diều tương truyền là nơi thần Thiên Tôn cắm gươm hóa.
(PLVN) - Trong bách thần của tín ngưỡng dân gian Trung Quốc có nhiều vị thần của Đạo giáo. Qua thời gian, từ một thánh thú có biểu tượng rùa - rắn, Huyền Vũ trở thành một vị thần của tín ngưỡng Trung Quốc, rồi thành thần tiên trong Đạo giáo và thành thần của người Việt. Đến nay, những dấu vết, biểu hiện của Đạo giáo có thể tìm thấy trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam.

Những điều còn mãi

Tình người trong tâm dịch (ảnh: Thành ủy TP Hồ Chí Minh).
(PLVN) - Sau tất cả, chỉ Tình yêu, Tình người, Tình nghĩa là điều còn lại sau khi tất cả đi qua. Và dù, đôi khi có mù quáng, nhưng nó đáng quý khi nó chân thành và thật thà...

Tư pháp Hà Tĩnh: Tiên phong trong công tác đỡ đầu xây dựng Nông thôn mới

Ông Lê Viết Hồng - Giám đốc Sở Tư pháp Hà Tĩnh làm việc với xã Hương Bình huyện Hương Khê về công tác đỡ đầu xã xây dựng nông thôn mới.
(PLVN) - Tính từ năm 2010 đến nay, Sở Tư pháp Hà Tĩnh đã thực hiện đỡ đầu, góp phần cùng với chính quyền và nhân dân nhiều địa phương trên địa bàn Hà Tĩnh đạt chuẩn về dịch nông thôn mới. Sở Tư pháp được tỉnh Hà Tĩnh đánh giá là đơn vị tiêu biểu trong việc giúp địa phương đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới.

Chung niềm tin chiến thắng dịch bệnh

Các ca sĩ biểu diễn phục vụ hơn 10 ngàn bệnh nhân tại Bệnh viện dã chiến số 3 và số 6 TP HCM.
(PLVN) - Gần hai năm qua, các văn nghệ sĩ từ Bắc chí Nam không chỉ “cháy” hết mình trong mỗi sáng tạo nghệ thuật, góp sức trong cuộc chiến chống Covid-19 mà còn không quản ngại khó khăn, điều kiện dịch bệnh, sẵn sàng góp công, góp của tham gia các hoạt động tình nguyện hỗ trợ người dân vùng dịch.