Thừa hành viên không được cưỡng chế thi hành án

Doanh thu hơn 929 tỷ đồng

Ngày 08/01/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 08/2020/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại, có hiệu lực thi hành từ ngày 24/02/2020. Sau hơn 05 năm triển khai thi hành, việc triển khai Nghị định trên thực tế đã đạt một số kết quả cụ thể như, giảm tải một phần công việc cho các cơ quan tư phápgóp phần phát triển hoạt động tư pháp và đáp ứng nhu cầu của người dân, xã hội về một loại hình dịch vụ pháp lý mới.

Bộ Tư pháp cho biết, tính từ ngày 01/10/2019 đến ngày 30/9/2025, cả nước có 403 Thừa phát lại, 224 Văn phòng Thừa phát lại được thành lập tại 30 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Các Văn phòng Thừa phát lại đã tống đạt được 3.993.687 văn bản, lập 1.367.774 vi bằng, xác minh điều kiện thi hành án 24 việc, trực tiếp tổ chức thi hành án 36 vụ việc, đạt tổng doanh thu hơn 929 tỷ đồng.

Hệ thống các Văn phòng Thừa phát lại đã tạo việc làm cho đội ngũ Thư ký nghiệp vụ có chuyên môn, chủ yếu là các cử nhân luật mới tốt nghiệp, đồng thời là môi trường rèn luyện thực tiễn và thực hành nghề luật, giúp cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cho ngành tư pháp trong tương lai; tuyển dụng nhân sự hành chính, kế toán, lưu trữ, góp phần giải quyết việc làm ổn định cho người lao động tại địa phương. Với những kết quả đã đạt được, hoạt động Thừa phát lại đã chứng minh tính hiệu quả qua các giá trị kinh tế và lợi ích xã hội thiết thực.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, thực tiễn triển khai thực hiện Nghị định số 08/2020/NĐ-CP cũng đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập cần được khắc phục như: hoạt động Thừa phát lại còn phát triển chưa đồng đều ở các địa phương và trong từng hoạt động cụ thể, tập trung chủ yếu là hoạt động tống đạt và lập vi bằng, hoạt động xác minh điều kiện thi hành án và tổ chức thi hành án ngày càng giảm, nhiều nơi gần như không thực hiện, làm ảnh hưởng đến nghề Thừa phát lại phát triển ổn định, bền vững; một bộ phận Thừa phát lại còn hạn chế về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tính chuyên nghiệp chưa cao, vi phạm đạo đức hành nghề, cạnh tranh không lành mạnh, dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật như lập vi bằng vi phạm quy định về phạm vi, thẩm quyền hoặc lợi dụng lập vi bằng để thực hiện các giao dịch trái quy định của pháp luật (nhất là trong lĩnh vực đất đai); việc tập sự hành nghề Thừa phát lại còn hình thức, tình trạng ghi danh đăng ký tập sự nhưng trên thực tế không tập sự, ảnh hưởng đến chất lượng Thừa phát lại....

Đương nhiên miễn nhiệm khi Thừa hành viên quá 70 tuổi

Dự thảo Nghị định bổ sung quy định về tiêu chuẩn chức danh: đương nhiên miễn nhiệm khi Thừa hành viên quá 70 tuổi; bổ sung tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp, không thuộc các trường hợp đang bị kỷ luật hoặc có tiền án, tiền sự liên quan đến các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính, tư pháp; cho phép Chấp hành viên trung cấp trở lên được bổ nhiệm làm Thừa hành viên mà không qua kiểm tra tập sự nếu hoàn thành khóa đào tạo nghiệp vụ.

Sở Tư pháp chỉ định Văn phòng THADS để người đăng ký tập sự hành nghề trong trường hợp người đăng ký tập sự không liên hệ được Văn phòng THADS; trường hợp không được bổ nhiệm Thừa hành viên khi đang là giám định viên tư pháp nhằm đảm bảo tính bình đẳng và thống nhất giữa các chức danh tư pháp trong hệ thống bổ trợ tư pháp, người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, đặc khu để bao quát các trường hợp áp dụng biện pháp xử lý hành chính theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính.

Sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động lập vi bằng theo hướng nâng cao giá trị pháp lý của vi bằng, đồng thời tăng cường cơ chế kiểm soát và ứng dụng công nghệ số: khẳng định vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án và các cơ quan có thẩm quyền xem xét khi giải quyết vụ việc và là căn cứ thực hiện giao dịch; chỉ quy định những trường hợp cấm lập vi bằng liên quan đến an ninh quốc gia, bí mật nhà nước, quyền công dân; quy định vi bằng phải có nội dung về mục đích sử dụng vi bằng; thu hẹp phạm vi cấm đối với cán bộ, công chức; cho phép Thừa hành viên ghi nhận các sự kiện thực tế trong thi hành công vụ (trừ bí mật nhà nước); thẩm quyền, trình tự, thủ tục sửa lỗi kỹ thuật vi bằng; không quy định mức chi phí cấp bản sao vi bằng.

Đặc biệt, dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động tổ chức thi hành án theo hướng mở rộng thẩm quyền của Thừa hành viên, Trưởng Văn phòng THADS trong tổ chức thi hành án so với quy định cũ nhưng Thừa hành viên vẫn không được trực tiếp áp dụng các biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế thi hành án hoặc sử dụng công cụ hỗ trợ; trong trường hợp cần cưỡng chế, Văn phòng THADS phải thực hiện thủ tục chấm dứt hợp đồng và chuyển giao hồ sơ cho cơ quan THADS nhà nước có thẩm quyền; quy định rõ trường hợp thi hành bản án, quyết định có nhiều khoản thi hành.