Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng trả lời vừa khái quát vừa cụ thể những vấn đề các đại biểu Quốc hội chất vấn

Tạm dừng xuất khẩu gạo vì lợi ích tổng thể, toàn cục của đất nước

Liên quan đến tiêu thụ lúa và điều hành xuất khẩu gạo, Thủ tướng nói: ngay từ đầu năm nay, Chính phủ đã đặt chỉ tiêu định hướng điều hành xuất khẩu cho cả năm là 4 - 4,5 triệu tấn và sẽ được xem xét điều chỉnh vào đầu quý 3. Chính phủ cũng yêu cầu tiến độ giao hàng xuất khẩu phải phù hợp với nguồn hàng hóa lương thực của từng mùa vụ, bảo đảm cân đối cung cầu trong nước, không để đầu cơ tăng giá. Trên cơ sở sản xuất vụ mùa năm 2007 và dự báo sản lượng lúa đông xuân ở ĐBSCL, sau khi cân đối bảo đảm nhu cầu tiêu dùng trong nước, lượng gạo hàng hóa dành cho xuất khẩu 6 tháng đầu năm là khoảng 2,3 - 2,5 triệu tấn và đã ký hợp đồng xuất khẩu hơn 2,4 triệu tấn trong 6 tháng đầu năm. Đến cuối tháng 3, giá lương thực thế giới tăng cao và theo dự báo, thế giới có thể thiếu lương thực nghiêm trọng, kéo theo giá lương thực trong nước tăng cao; trong khi đó không ít doanh nghiệp tăng cường mua vào (để tích trữ cho xuất khẩu) nên tiếp tục đẩy giá gạo trong nước lên.

Trước tình hình này, sau khi nghe Bộ NN&PTNN, Bộ Công thương, Hiệp hội Lương thực và các cơ quan liên quan báo cáo về tình hình sản xuất và xuất khẩu gạo. Ngày 2553, Thủ tướng chỉ đạo tạm ngừng ký thêm các hợp đồng xuất khẩu mới, vì các lý do: Một là, nguồn gạo hàng hóa dành cho xuất khẩu 6 tháng đầu năm được cân đối là 2,3 - 2,5 triệu tấn, chỉ bảo đảm đủ để thực hiện những hợp đồng đã ký là 2,4 triệu tấn. Vào thời điểm cuối tháng 3, chúng ta mới giao được 800 nghìn tấn, còn phải giao 1,6 triệu tấn trong 3 tháng tiếp theo. Việc tạm dừng ký thêm hợp đồng xuất khẩu mới để tập trung lượng gạo hàng hóa cho các hợp đồng xuất khẩu đã ký là cần thiết vì nguồn hàng cân đối cho xuất khẩu không còn. Hai là, vào thời điểm này, các tỉnh miền Bắc bị rét đậm, rét hại kéo dài lịch sử. Dự báo lúc đó là 50% được mùa, 50% mất mùa. "Lúc đó tôi chủ trì mà rất suy nghĩ bởi không ai dám nói là sẽ được mùa hay mất mùa.  Điều này khó cho lựa chọn quyết định của lãnh đạo. Chúng ta đã gặp tình hình mất mùa như vậy 2 lần, khi gió Lào, nắng nóng về". Việc tạm dừng ký hợp đồng xuất khẩu mới cho đến khi đánh giá được kết quả các vụ mùa này là nhằm bảo đảm an ninh lương thực quốc gia trong trường hợp bị mất mùa.

Từ cuối tháng 3, giá gạo trên thế giới tăng cao, có đề nghị cho ký hợp đồng xuất khẩu thêm để tận dụng cơ hội thị trường. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: “Nếu chúng ta cho ký hợp đồng mới, bán thêm gạo và giao hàng ngay trong các tháng 4, 5, 6 thì có thể bán được một số ít gạo với giá cao hơn nhưng các doanh nghiệp sẽ phải mua vét phần gạo cân đối để tiêu dùng trong nước đem đi xuất khẩu. Điều này sẽ đẩy giá gạo trong nước, vốn đã cao lại càng cao hơn, kéo theo giá các hàng hóa khác tăng mạnh, chắc chắn là chỉ số lạm phát tăng cao, gây thiệt hại cho toàn xã hội, ngay cả người trồng lúa. Không phải như đại biểu nói là dự trữ hàng triệu tấn gạo, lúc này trong kho dự trữ còn 187 nghìn tấn lúa, tương đương 160 nghìn tấn gạo. Nếu thất mùa bán hết, không biết chuyện gì xảy ra".

Thủ tướng khẳng định: Việc tạm dừng ký bán thêm gạo giao ngay trong tháng 4, 5, 6 là cần thiết nhằm bảo đảm nhu cầu tiêu dùng trong nước, giữ giá gạo trong nước hợp lý, không bị đẩy lên quá cao, góp phần quan trọng, thiết thực vào việc thực hiện mục tiêu ưu tiên hàng đầu là kiềm chế lạm phát và bảo đảm an ninh lương thực cho đất nước trong tình huống bất trắc khó lường. Trong điều kiện khó khăn, phức tạp, tuy dự báo chưa thật chính xác nhưng việc điều hành xuất khẩu gạo là vì lợi ích tổng thể, toàn cục của đất nước và cơ bản đã đạt các yêu cầu đề ra".

Không vì lợi ích trước mắt mà dễ dãi với vấn đề môi trường

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) hỏi: “Chúng tôi có ấn tượng sau Vedan, nhiều địa phương lôi ra nhiều vụ việc vi phạm môi trường khác, nhưng bây giờ lại chững lại, quan sát. Ý kiến của Thủ tướng hôm nay rất quan trọng. Ý Thủ tướng thế nào? Vừa rồi Chính phủ  đưa ra tám chỉ tiêu về môi trường, cơ quan nào chỉ đạo, tiền lấy từ đâu?” Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng  trả lời: Về xử lý môi trường,  Chính phủ  đã nêu rõ chủ trương. Hiện đã có chương trình, kế hoạch xử lý ô nhiễm. Như Bộ trưởng Bộ Kế hoạch – Đầu tư Võ Hồng Phúc nói, trước ta chưa quan tâm tới môi trường và cũng chưa có điều kiện quan tâm đầu tư đúng mức xử lý môi trường. Những cơ sở hiện đang gây ô nhiễm phải xử lý nhưng cũng cần thời gian. Đó là mong muốn nhưng còn điều kiện nữa.Chính phủ  “không vì lợi ích trước mắt mà dễ dãi với vấn đề môi trường”, Thủ tướng nhấn mạnh. Chính phủ vừa từ chối một dự án thép có số vốn đầu tư  4 -5  tỷ USD do lo ngại về vấn đề môi trường.

Còn xử lý vi phạm, tinh thần thế này: Đã là cơ quan hành chính, dứt khoát phải xử lý theo đúng pháp luật, nhưng cũng phải xem có lợi nhất. Ví dụ, Vedan, chính tôi yêu cầu Chủ tịch UBND tỉnh  Đồng Nai kiểm tra nếu thấy chưa thực hiện đúng quyết định của Bộ Tài nguyên và Môi trường thì phải xử lý. Xử lý làm sao để Vedan không thải nước thải không đạt tiêu chuẩn quy định ra môi trường.

Chính thức giao Bộ Kế hoạch-Đầu tư phụ trách chính công tác dự báo

Đại biểu Nguyễn Đức Hiền (Quảng Ngãi) chất vấn: Tại kỳ họp thứ 3, có chất vấn Bộ trưởng KH-ĐT về dự báo và cảnh báo sớm, qua trả lời, tôi thấy còn bất cập giữa các bộ, ngành. Hiện nay, khi thảo luận về kinh tế - xã hội, các đại biểu cũng lo ngại về khả năng cảnh báo, dự báo sớm. Xin Thủ tướng cho biết ý kiến về vấn đề này? Đại biểu Trịnh Thị Hoài Thu (Đồng Tháp) tiếp lời: Công tác tham mưu, dự báo, phối hợp giữa các bộ, ngành nhiều lúc chưa chặt và chuẩn xác, dẫn tới nhiều quyết định của Thủ tướng gây ảnh hưởng đến công tác điều hành. Đề xuất giải pháp cụ thể gì để tăng hiệu quả và trách nhiệm bộ, ngành rõ hơn?

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trả lời: Đúng là qua tình hình vừa qua, mà cũng không phải chỉ từ tình hình vừa qua, trong lãnh đạo điều hành, công tác dự báo kém thì điều hành cũng chậm, không kịp thời hoặc bị lúng túng. Chính phủ đã thấy việc này, thấy đây là lĩnh vực dù có nhiều tiến bộ, các bộ chức năng, bộ tổng hợp đạt nhiều kết quả nhưng so với yêu cầu còn phải cố gắng nhiều hơn. Qua khủng hoảng tài chính, Chính phủ yêu cầu các bộ theo chức năng, nhiệm vụ được giao rà soát chức năng để tăng khả năng dự báo. Tinh thần là các bộ chức năng, chuyên ngành cố gắng hết sức vươn lên. Cơ quan tổng hợp dự báo, có người đề nghị Thủ tướng lập cơ quan nào đó để tổ chức dự báo. Tôi cho rằng, Chính phủ có rồi, làm chưa tốt thì làm sao làm tốt hơn. Trong chức năng của các bộ, chúng tôi thường nói khái quát, Bộ Kế hoạch và Đầu tư là tổng tham mưu về kinh tế. Tổng tham mưu làm chưa tốt thì phải nỗ lực làm tốt hơn việc này.

Đầu 2009, lập Quỹ bảo hiểm thất nghiệp

Về xóa đói giảm nghèo, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Đường lối, quan điểm phát triển của Nhà nước ta là phát triển bền vững với nhiều việc, nhiều yếu tố, trong đó có 3 nhiệm vụ trọng tâm: Tăng trưởng kinh tế cao đi liền hiệu quả, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường. Thời gian vừa qua Nhà nước cố gắng thực hiện phát triển bền vững, trong đó xóa đói giảm nghèo, Đảng, Nhà nước và nhân dân cùng chung sức làm được thành tựu về xóa đói giảm nghèo. Muốn phát triển một cách vững chắc, quá trình xóa đói giảm nghèo phải gắn với CNH-HĐH.

Hiện nay, tỷ lệ nghèo của Việt Nam còn 13%, cố gắng giảm còn 12%, và sẽ điều chỉnh lại tiêu chí.

Về đột phá, để làm thì phải làm nhiều việc, từ Nhà nước tới người dân. Nhà nước là hạ tầng, hỗ trợ các điều kiện để sản xuất: đất đai, vốn liếng, khuyến nông, lâm, thị trường. Để xóa đói giảm nghèo, vấn đề dân trí là quyết định. Ngoài chính sách hiện có, trong năm tới, chọn đề án giải quyết hơn 60 huyện có tỷ lệ nghèo cao nhất, có chính sách đặc thù để giảm nhanh hộ nghèo. Cố gắng Chính phủ  triển khai thực hiện ngay từ đầu năm 2009 Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. Làm sao quỹ cùng chính sách khác bảo đảm mạng lưới an sinh xã hội cho người nghèo, người thu nhập thấp.

Lĩnh vực điện: Nhà nước độc quyền và giao ngành điện thực hiện

Về vấn đề của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: Như Bộ trưởng Công thương nói, lợi nhuận của EVN vừa rồi là 3%, tôi xem kỹ lại lợi nhuận 5%, là mức thấp. Tại sao thấp? Vì ngân sách không bù lỗ mà bù chéo, bán cao bù cho bán thấp. Về việc EVN trả lại 13 dự án điện: EVN là Tổng công ty Nhà nước ra đời rất sớm. Để bảo đảm điện đến năm 2015, tiến tới 2025, tổng sơ đồ 6, gần 61 nghìn MW  EVN chiếm 75%, còn lại giao doanh nghiệp  khác, khuyến khích thành phần kinh tế khác. 75% giao cho EVN để tránh độc quyền nhưng phải có người cầm trịch, do đó Chính phủ  muốn EVN giữ trên 50%. Muốn có được lượng điện này phải có 882 nghìn tỷ đồng. EVN cũng cố gắng nhưng không đủ vốn. Chúng tôi họp và quyết định giảm điện lực đi mà chuyển sang cho Tập đoàn Dầu khí, Tập đoàn Than - khoáng sản.

Về câu hỏi đến bao giờ hết độc quyền. Ngành điện độc quyền là sự tự nhiên. Chúng ta ban đầu có 1 tập đoàn điện lực thôi, thống nhất 2 miền cũng 1 ngành điện thôi. Đảng, Chính phủ khuyến khích ngành điện, kêu gọi đầu tư, nhưng chỉ mới phát điện được 2 cái BOT, 1 dự án nước ngoài chỉ 300 MW nữa. Doanh nghiệp điện chỉ 60% còn 40% bên ngoài. EVN vừa sản xuất phần lớn, vừa giữ độc quyền phân phối. Nhà nước độc quyền và giao ngành điện thực hiện. Chính phủ đã giao Bộ Công thương tách truyền tải và phân phối, Bộ đang làm việc này. Nhiều thành phần tham gia sản xuất điện, nhưng Chính phủ giữ độc quyền phân phối. Đề án theo tinh thần lập 1 doanh nghiệp để làm. Nhà nước  phải độc quyền phân phối. Việc làm khó, sẽ từng bước tiến tới như vậy.

Trách nhiệm đến đâu, xử lý đến đó

Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh ( Hà Nội ) hỏi: Các bộ khi trình dự án luật vẫn nhận trách nhiệm quản lý nhà nước là của mình nhưng khi có việc lại đổ lỗi lẫn nhau. Ví dụ Bộ Y tế có trách nhiệm quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm, thì hôm qua trả lời chất vấn lại đổ cho Bộ Công thương và  Bộ NN&PTNT. Hay vấn đề về môi trường cũng chưa rõ trách nhiệm quản lý? Bao giờ điều hành Nhà nước mới thống nhất, không còn mâu thuẫn và triệt tiêu lẫn nhau? Đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) hỏi: Chính phủ đã hoạt động nửa nhiệm kỳ, vai trò các bộ đa ngành đang phát huy, bên cạnh mặt tích cực còn hạn chế. Nếu bộ trưởng phụ trách các ngành khác nhau đã nhận trách nhiệm, vậy khi nhạc công có lỗi, nhạc trưởng có nhận trách nhiệm hay không?

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Đúng là cán bộ tiêu cực thì không chấp nhận được. Yêu cầu các bộ, ngành phải làm nghiêm, ở đâu cũng có tổ chức Đảng và chính quyền, đây là thái độ rõ ràng và dứt khoát. Tôi muốn nói là số cán bộ công chức là tốt, lo cho dân là nhiều. Còn phát hiện ai nhũng nhiễu là xử lý ngay. Đã ban hành nhiều hình thức xử lý và thanh tra kiểm tra, giám sát.

Tinh thần là có cái khó nhưng trong chức trách, nhiệm vụ phải làm và xử lý. Thủ trưởng, người đứng đầu làm gì, Thủ tướng làm gì, địa phương, b,ộ ngành làm gì. Thanh tra xử lý cũng trên tinh thần đó. Làm gì để giữ kỷ luật, kỷ cương mà trước hết là hoàn thiện thể chế; thứ hai hoàn thiện bộ máy; thứ ba xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ trình độ. Về ý kiến của đại biểu Dương Trung Quốc, đương nhiên Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất, cơ quan chấp hành của Quốc hội , thống nhất quản lý trong cả nước về hành chính, bảo đảm Hiến pháp, luật pháp được thực thi. Trong Chính phủ thì Thủ tướng là người đứng đầu, chịu trách lãnh đạo hoạt động của các thành viên Chính phủ. Các thành viên Chính phủ làm tốt, Thủ tướng cũng có phần trong đó, các thành viên làm chưa được, Thủ tướng có phần trách nhiệm. Chúng tôi nghiêm túc thực hiện trách nhiệm. Thủ tướng khẳng định: Thời gian qua, Chính phủ đã làm được nhiều việc dưới sự lãnh đạo của Đảng, hỗ trợ của nhân dân, còn nhiều việc chưa làm được, sẽ cố gắng.

Kết luận buổi làm việc sáng 13-11, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng khẳng định: với 307 chất vấn bằng văn bản của 131 vị đại biểu thuộc 50 đoàn và 129 lượt ý kiến chất vấn trao đổi tại Hội trường, kể cả với các vị Bộ trưởng, trưởng ngành đã nói lên quy mô của cuộc chất vấn lần này. Không khí chất vấn và trả lời chất vấn thật sự dân chủ, thẳng thắn, xây dựng và trách nhiệm. Hỏi và trả lời nói chung đã đi vào đúng trọng tâm, ngắn gọn, có trao đi đổi lại, có tranh luận liên tục khá sôi nổi, có sự tham gia của nhiều vị bộ trưởng và cùng một vấn đề, có cọ xát, có tranh luận. Chính vì thế một số vấn đề mà đã được làm, giúp chúng ta nhận thức sâu hơn thực chất, bản chất của vấn đề, chúng ta hiểu rõ nhiều hơn nguyên nhân khách quan và chủ quan, đồng thời cũng kiến nghị nhiều giải pháp để sắp tới giúp cho Chính phủ, các cơ quan của Chính phủ và Quốc hội sẽ triển khai thực hiện tốt hơn các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước và Quốc hội.

Trong ngày hôm qua, Quốc hội thông qua các dự án Luật Quốc tịch Việt Nam (sửa đổi); Luật Công nghệ cao; Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi); Luật Cán bộ, công chức; Luật đa dạng sinh học.

Hôm nay,  14-11 dự kiến Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Luật bảo hiểm y tế, Luật Thi hành án dân sự, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi), thông qua Nghị quyết giám sát chuyên đề (nếu có).