Thử thách mới
Giải phóng mặt bằng, tái định cư tiếp tục là một nội dung “nóng” nhất tại cuộc giao ban trực tuyến giữa lãnh đạo UBND thành phố, các ngành thành phố và quận, huyện trong tuần qua. Hầu hết ý kiến từ phía địa phương cho rằng đã cố gắng, nỗ lực hết sức nhưng “ lực bất tòng tâm”, tiến độ giải phóng mặt bằng vẫn chậm, các khu tái định cư manh mún, nhỏ lẻ, không đáp ứng yêu cầu của người dân.
Một số địa phương đề nghị thành lập ban đền bù, giải phóng mặt bằng; nâng mức giá đền bù, hỗ trợ; tăng thêm người, biên chế; chú trọng quy hoạch khu tái định cư bảo đảm tiêu chuẩn… mới có thể “kham” nổi khối lượng công việc khổng lồ khi giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư.
Đây là những ý kiến sát thực từ cơ sở, rất đáng quan tâm. Qua đó, các ngành thành phố có thể thấy được “ cái khó” của địa phương khi động vào đâu cũng vướng. Chủ tịch UBND huyện An Dương Hoàng Hải Hưng nêu ý kiến, chỉ riêng huyện An Dương phải thực hiện tới 25 dự án, trong đó dự án lớn nhất là Khu công nghiệp An Dương với diện tích thu hồi giai đoạn 1 tới 210 ha. Tất cả dự án đều đang triển khai nên công việc lúc nào cũng nhiều mà khó có thể giải quyết ngay được, trong khi người thì thiếu, ban đền bù cấp huyện chưa có. Ông Hưng đề nghị, nên chăng thành phố có thể học tập kinh nghiệm của Đà Nẵng, thành lập ban đền bù để san sẻ sức ép và giảm tải cho các huyện, tốc độ giải phóng mặt bằng sẽ nhanh hơn, đỡ thiệt thòi cho doanh nghiệp và người dân.
Như vậy, có thể thấy, chính quyền các địa phương đã có được nhận thức mới và cách làm mới, tăng cường trách nhiệm trong thực hiện giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, vướng mắc thì không chỉ riêng địa phương có thể giải quyết được. Giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường Bùi Quang Sản cho biết; công tác đền bù, giải phóng mặt bằng của thành phố sắp tới phải đối mặt với thách thức mới khi thực hiện những văn bản quy định mới của Chính phủ, bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ và tái định cư để xác lập lại sự công bằng. Theo đó, quyền của người sử dụng đất được tăng lên. Nhà nước sẽ điều tiết một phần lợi ích từ thu hồi đất chuyển mục đích để chuyển cho người có đất bị thu hồi như hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ sản xuất, đời sống, học nghề… Ngay cả tái định cư cũng không đơn giản như hiện nay mà cần có nhiều mức, nhiều loại để người có đất bị thu hồi lựa chọn… Nói tóm lại, các quận, huyện sẽ có nhiều việc phải làm hơn khi thành phố chính thức thực hiện các quy định mới này.
Rõ ràng, đây là thách thức mới đối với các địa phương, bởi hầu hết các dự án giải phóng mặt bằng đang còn dang dở, nay lại phải bổ sung một loạt quy định mới, sức ép công việc sẽ nhiều hơn. Tuy nhiên, cũng cần nhận thức rõ, đây là một sức ép mới nhằm giải tỏa và giảm tải cho sức ép cũ mà các địa phương đang phải giải quyết, hay nói cách khác là một biện pháp để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các địa phương. Vấn đề còn lại chỉ là sự hướng dẫn và cách thực hiện. Điều này thuộc về trách nhiệm tham mưu, đề xuất của Sở Tài nguyên Môi trường với UBND thành phố sao cho nhanh chóng, hiệu quả, là cơ sở để các địa phương áp dụng và thực hiện. Giữa sự đan xen của quy định mới và quy định cũ, cần có sự bàn bạc, thống nhất để các dự án giải phóng mặt bằng vốn đã chậm không được chậm thêm, không những thế phải xúc tiến nhanh hơn, bảo đảm yêu cầu đầu tư phát triển, ngăn chặn đà suy giảm kinh tế, thực hiện các mục tiêu tăng trưởng năm 2009 của thành phố./.
Hồng Thanh