Thu hồi đất -cần kiên quyết và đồng bộ

Vi phạm dưới nhiều hình thức

Tình trạng vi phạm phổ biến của các doanh nghiệp kể trên là để đất hoang hóa, thay đổi chủ đầu tư, tự ý cho thuê lại diện tích chưa được phép của cấp có thẩm quyền, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất...

Trong đó, đáng kể là dự án xây dựng nhà máy sản xuất khí hoá lỏng của Công ty liên doanh dầu khí Đài Hải ở phường Máy Chai (quận Ngô Quyền). Đơn vị được giao 60.000m2 đất từ năm 1996, nhưng chỉ sử dụng 23.000 m2, còn lại 37.000 m2 để không từ đó đến nay. Công ty Lương thực cấp 1 sau khi tự ý chuyển nhượng một nửa diện tích được giao (10.000 m2) đất tại phường Đông Hải, quận Hải An cho Công ty Phát triển hàng hải, phần diện tích còn lại 10.000 m2 đất cũng để hoang hóa, không sử dụng từ năm 1989 đến nay.

Khác với các đơn vị trên, Xí nghiệp đóng tàu thuyền Sông Lô (nay là Công ty cơ khí đóng tàu thuỷ sản Hải Phòng của Tổng cục Thuỷ sản) được giao 40.000 m2 đất tại xã An Hồng (huyện An Dương) để xây dựng các công trình thuỷ sản từ năm 1970. Nhưng thời gian qua, công ty chưa làm thủ tục chuyển sang thuê đất theo quy định; không những thế, toàn bộ diện tích trên công ty đã cho Công ty thép Nam Đô thuê lại mặt bằng mà không được phép của cơ quan có thẩm quyền.

Không những sử dụng diện tích đất được giao kém hiệu quả, Xí nghiệp thực phẩm xuất khẩu Hải Phòng, tại phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) còn tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng một phần diện tích được giao. Được giao quản lý 26.000 m2, năm 1995, xí nghiệp tự chuyển đổi mục đích sử dụng 1520 m2 đất (phía nam khu đất của xí nghiệp) giáp với đường giao thông chia cho 19 hộ để làm nhà ở (bình quân 80 m2/hộ). Ngoài ra còn 3 hộ khác không phải CBCNV xí nghiệp đang sử dụng một phần diện tích có nguồn gốc đất của xí nghiệp (theo bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 1993), mặc dù các hộ này đều có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (theo báo cáo của Xí nghiệp thực phẩm xuất khẩu và UBND phường Vĩnh Niệm).

Một số đơn vị được giao đất, nhưng không thực hiện công trình hoặc triển khai với tốc độ rùa bòòòò, mà Công ty TNHH thương mại và dịch vụ xây dựng là một ví dụ. Được UBND thành phố cho phép thuê gần 12.000 m2 đất từ tháng 11-1996 tại xã Tam Hưng (huyện Thuỷ Nguyên) để làm bãi chứa nguyên vật liệu, thời hạn thuê đất là 10 năm, nhưng đến naycông ty vẫn chưa thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng.

Cũng với tốc độ cầm chừngggg như vậy, Dự án phát triển nhà của Xí nghiệp Xây dựng công trình 524 tại phường Hùng Vương (quận Hồng Bàng) có quyết định giao đất từ tháng 4-2003, với diện tích hơn 41.000 m2 và đã có quyết định phê duyệt phương án bồi thường từ tháng 10-2003. Nhưng hơn 1 năm qua, ngoài việc chi trả một phần tiền bồi thường cho các hộ dân, trên toàn bộ diện tích đó, đơn vị chưa triển khai thực hiện bất cứ một hạng mục công trình gì, đất vẫn để hoang. Không những thế, đơn vị có văn bản đề nghị Công ty đầu tư và xây dựng 573 (thuộc Tổng công ty công trình giao thông 5) thay thế làm chủ đầu tư. Công ty Xây dựng vật tư vận tải cũng trong tình trạng tương tự. Được UBND thành phố tạm giao mốc chỉ giới để kiểm kê lập phương án bồi thường từ tháng 9-2002, trên diện tích hơn 107.000 m2 để xây dựng nhà ở, công trình công cộng, hệ thống kỹ thuật sử dụng chung, theo cơ chế đầu tư : chủ đầu tư ứng vốn trước và được trả lại bằng tiền sử dụng đất (bằng diện tích đất giao để xây dựng các loại hình nhà ở), nhưng đến nay, công ty chưa thực hiện xong phần kiểm kê, lập phương án bồi thường, dự án chưa được duyệt. Hiện nay, công ty nhất trí chuyển chủ đầu tư cho UBND quận Kiến An để tiếp tục thực hiện dự án....(?)

Trên đây chỉ là một số trường hợp vi phạm bị phát hiện trong số những dự án vừa được kiểm tra, rà soát. Chỉ với 19 dự án, nhưng diện tích được giao cũng tới hơn 42 ha đất, đa số các vị trí được giao nằm ở các phường, xã ven đô, có gía trị kinh tế cao. Vậy với 1000 dự án được giao đất, cho thuê đất từ năm 2001 đến nay sẽ có bao nhiêu dự án đang bị sử dụng lãng phí hoặc vi phạm các quy định của Nhà nước ?

Việc thu hồi đất bắt đầu được triển khai

Thực tế, việc sử dụng đất lãng phí, vi phạm các quy định của Nhà nước của nhiều dự án bị các cơ quan chức năng và nhân dân phát hiện. Hàng năm, cơ quan thanh tra các cấp và của Sở Tài nguyên và Môi trường phát hiện hàng trăm trường hợp vi phạm và kiến nghị hình thức xử lý. Chỉ riêng kiến nghị xử lý thu hồi đất các dự án vi phạm trong năm 2003, UBND thành phố đã có 7 quyết định thu hồi đất của các tổ chức, doanh nghiệp. Tuy vậy, để thực hiện các quyết định trên còn nhiều khó khăn, vướng mắc, trong đó mắc nhất vẫn là chưa có quy trình thu hồi đất. Thành phố đã chỉ đạo xây dựng quy trình thu hồi đất, nhưng việc xây dựng của các ngành chức năng còn chậm trễ, thời gian xử lý những tổ chức, doanh nghiệp vi phạm bị kéo dài. Tình trạng đó dẫn đến những mâu thuẫn giữa nhu cầu, mục đích sử dụng và khả năng thực tế của các doanh nghiệp: nhiều chủ đầu tư không đủ năng lực nhưng được giao, cho thuê diện tích quá lớn, trong khi nhiều doanh nghiệp thực sự có nhu cầu về đất để phát triển sản xuất đem lại hiệu quả kinh tế-xã hội lớn lại đang gặp khó khăn. Những mâu thuẫn trên gây ra những dư luận không tốt, mất lòng tin trong nhân dân, làm nản lòng các doanh nghiệp tâm huyết.

Với quyết tâm cao thực hiện kỷ cương trong quản lý, sử dụng đất trong khi chờ hoàn thiện xây dựng một quy trình thu hồi đất, đầu tháng 11 này, UBND thành phố đã có Thông báo số 552 Quy định nội dung tổ chức thu hồi đất đối với các dự án vi phạm Luật Đất đai, thực hiện Nghị quyết số 37-HĐND thành phố. (coi đây như một quy trình tạm thời về thu hồi đất).

Như nội dung thông báo, trong thời hạn không quá 15 ngày kể từ ngày phát hiện vi phạm, Sở Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm cùng các địa phương và các ngành liên quan thẩm tra, xác minh, kiểm tra thực địa, hoàn chỉnh hồ sơ trình UBND thành phố quyết định thu hồi đất. Trong thời hạn không quá 15 ngày, UBND thành phố có trách nhiệm xem xét và ký quyết định thu hồi đất, giao Hội đồng thẩm định giá thành phố, Sở Tài nguyên và Môi trường triển khai thực hiện quy trình thu hồi đất.

Để thực hiện có hiệu quả Luật Đất đai, các nghị định thi hành Luật Đất đai và những chủ trương của thành phố, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố đang phối hợp cùng UBND các cấp tiến hành kiểm tra việc sử dụng đất ở các địa phương. Trong tháng 11, Sở Tài nguyên và Môi trường hoàn thiện hồ sơ trình UBND thành phố thu hồi đất của 5 dự án gồm : dự án xây dựng nhà bán theo phương thức kinh doanh tại phường Trần Thành Ngọ (quận Kiến An) của Công ty Vật tư vận tải; dự án phát triển nhà cuả Công ty TNHH Hoàng Việt tại phường Phù Liễn (quận Kiến An); dự án khu chứa nguyên vật liệu của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ tại xã Tam Hưng (huyện Thuỷ Nguyên); dự án xây dựng các công trình thuỷ sản của Công ty cơ khí đóng tàu thuỷ sản Hải Phòng tại xã An Hồng (huyện An Dương) và dự án xây dựng nhà máy của Công ty may Minh Thành tại phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân).

Những chỉ đạo của thành phố trong việc quản lý, sử dụng đất đai thể hiện quyết tâm cao trong việc nhanh chóng đưa Luật Đất đai vào cuộc sống, lập lại kỷ cương trong quản lý, sử dụng đất trên địa bàn thành phố.

Thuỷ An