Thông tin mới về vụ giao đất rừng trái pháp luật ở huyện Vân Đồn (Quảng Ninh)
Như báo Pháp luật Việt Nam từng phản ánh, vụ việc này đã kéo dài 16 năm, được coi là hiếm có trong lịch sử thực hiện chính sách đất đai và lịch sử tư pháp Việt Nam, nhưng đến nay các cấp chính quyền tỉnh Quảng Ninh và huyện Vân Đồn vẫn lúng túng, chưa xử lý dứt điểm.
Như báo Pháp luật Việt Nam từng phản ánh, vụ việc này đã kéo dài 16 năm, được coi là hiếm có trong lịch sử thực hiện chính sách đất đai và lịch sử tư pháp Việt Nam, nhưng đến nay các cấp chính quyền tỉnh Quảng Ninh và huyện Vân Đồn vẫn lúng túng, chưa xử lý dứt điểm. Phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã phỏng vấn GS, TS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường và ghi nhận được những ý kiến phân tích sâu sắc về vụ việc này...
Với việc UBND huyện Vân Đồn giao 178 ha đất rừng cho ông Phạm Thanh Hà nhưng sau đó lại “sửa sai” bằng cách ban hành thêm hai quyết định mới, mang tên 2 người “anh em” không có thực của ông Hà, rồi lại lấy 17 ha giao cho Công ty Sudico Sông Đà làm dự án mà không hề bồi thường cho ông Hà, UBND huyện Vân Đồn có những gì sai phạm, thưa ông?
GS,TS Đặng Hùng Võ: Theo pháp luật về đất đai quy định thì từ 15/10/1993 giao đất như thế là trái pháp luật về hạn mức, UBND huyện lẽ ra chỉ được phép giao hơn 30 ha chứ giao tới 178 ha là sai. Sau khi giao quá hạn mức rồi lại “bịa” ra 2 người anh em của công dân để khi có ai hỏi đến thì chìa 2 quyết định mới ra để trốn “tội” song thực tế không giao cả 2 quyết định này cho ai cả mà để trong tủ thì quả là một hành vi gian dối trong quản lý. Tóm lại, UBND huyện Vân Đồn có hai cái sai: Thứ nhất, giao đất rừng quá hạn mức gấp 3 lần. Thứ hai, gian dối trong việc “sửa sai” quyết định trái pháp luật của mình, bịa đặt hồ sơ...
Còn việc thu hồi 17 ha trong số 178 ha giao cho Công ty Sudico Sông Đà làm dự án mà không bồi thường mặt bằng cho ông Hà, có gì sai phạm ở đây thưa giáo sư?

Một góc Vân Đồn.
GS,TS Đặng Hùng Võ: Việc giao đất cho Sudico theo tôi nếu có dự án, có quyết định thì là đúng, ta không bàn ở đây. Vấn đề bồi thường ở đây chắc chắn là phải thực hiện. Theo hạn mức, ông Hà được giao hơn 30 ha. Nếu phần đất thu hồi giao cho Sudico rơi vào phần hơn 30 ha này thì phải bồi thường cả tiền đất, tiền ông Hà đầu tư trồng hoa màu, xây dựng hạ tầng, vật chất trên đất (nếu có). Thu hồi giao cho đơn vị khác mà không bồi thường gì là sai, là trái pháp luật.
PV: Vậy hiện nay, các cấp chính quyền ở tỉnh Quảng Ninh cần làm gì để xử lý dứt điểm vụ việc?
GS,TS Đặng Hùng Võ: Theo tôi quyết định giao đất trái pháp luật năm 1994 cần phải được thay thế bằng quyết định mới, giao cho ông Hà diện tích đất đúng theo hạn mức pháp luật cho phép là hơn 30 ha. Phần đất giao quá thẩm quyền về hạn mức phải được thu hồi và ban hành quyết định mới. Trong quá trình thu hồi, phải bồi thường tiền đất và tiền hoa màu, đầu tư hạ tầng trên đất nếu phần thu hồi rơi vào khu vực ông Hà đang được giao theo hạn mức. Nếu phần thu hồi nằm ngoài diện tích ông Hà được giao theo hạn mức thì không phải bồi thường tiền đất, chỉ bồi thường hoa màu, hạ tầng đầu tư trên đất.
PV: Thưa giáo sư, còn trách nhiệm của những người ban hành quyết định trái pháp luật thì sao?
GS, TS Đặng Hùng Võ: Trách nhiệm của những người ban hành quyết định sai theo Luật Đất đai có hai vấn đề: Trách nhiệm hành chính và trách nhiệm vật chất. Nếu anh là người ban hành quyết định sai gây nên hậu quả phức tạp thì tuỳ theo mức độ mà xử lý, nếu hậu quả nặng nề thì phải xử lý theo khung hình sự, nếu chưa tới mức nghiêm trọng thì xử lý hành chính. Còn trách nhiệm kinh tế, nếu sai gây thiệt hại cho ông Hà thì người ban hành quyết định sai phải bồi thường. Theo tôi thì hành vi gian dối, ban hành quyết định theo kiểu “bịa” ra người anh em mới cho công dân, ra quyết định rồi không gửi, cho vào tủ cất thuộc về vấn đề hình sự rồi chứ không phải là vấn đề kinh tế hay vật chất ở đây. Còn thiệt hại đến đâu thì cần làm rõ. Đây cũng là sự việc hi hữu mà nhiều năm làm ở Bộ Tài nguyên Môi trường tôi chưa bao giờ gặp. Có thể châm chước ít nhiều nhưng việc bồi thường, thu hồi đất giao quá hạn mức, ra quyết định mới thì phải thực hiện nghiêm túc!
PV: Xin cảm ơn ông!
Vũ Hoàng thực hiện