Thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2009

* Thảo luận dự thảo Luật Quy hoạch đô thị
* Hoạt động của Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng

Chiều 8-11, với tuyệt đại đa số đại biểu tán thành (88,44%), Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2009; đồng thời thảo luận về một số nội dung còn có ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Quy hoạch đô thị.

	ĐB Huỳnh Nghĩa phát biểu thảo luận tại hội trường.

Theo đó, tổng thu cân đối ngân sách Nhà nước năm 2009 sẽ là 389.900 tỷ đồng, (chiếm 21,5% GDP), giảm 28.100 tỷ đồng so với tờ trình của Chính phủ. Tổng chi ngân sách Nhà nước năm 2009 được xác định là 491.300 tỷ đồng. Như vậy, bội chi được Quốc hội cho phép là 87.300 tỷ đồng, bằng 4,82% GDP. Giảm chi ngân sách Trung ương, cụ thể là giảm chi cho đầu tư từ 118.88 tỷ xuống còn 112.800 tỷ đồng, giảm chi thường xuyên còn 269.300 tỷ đồng, giảm chi tiền lương từ 43.600 tỷ đồng xuống còn 36.600 tỷ đồng, vẫn điều chỉnh lương tối thiểu nhưng giãn tiến thời điểm thực hiện đến khoảng tháng 5 năm 2009.

Quốc hội cũng tán thành các giải pháp được Chính phủ và các Ủy ban của Quốc hội đề xuất về việc thực hiện thu ngân sách Nhà nước năm 2009. Trong đó, có các giải pháp tiếp tục thực hiện chính sách tài chính thắt chặt, tiết kiệm chi, giảm bội chi trong năm 2009. Quốc hội yêu cầu Chính phủ có giải pháp chủ động ngăn ngừa khả năng suy giảm kinh tế xảy ra, tháo gỡ khó khăn để đạt chỉ tiêu thu, chi ngân sách.

Nghị quyết của Quốc hội cũng yêu cầu Chính phủ chủ động nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các luật thuế hiện hành để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện, đồng thời nghiên cứu các chính sách thuế khác khả thi và linh hoạt phù hợp với tình hình nền kinh tế hiện nay. Quốc hội cũng yêu cầu Chính phủ và các cơ quan chức năng có giải pháp giảm tối đa thuế nợ đọng, chống thất thu thuế và hạn chế tiêu cực có thể xảy ra trong lĩnh vực này. Đồng thời, nghiên cứu loại bỏ những khoản phí, lệ phí không còn phù hợp tránh đặt ra những khoản thu không phù hợp, trái pháp luật.
 
Trong nhiệm vụ chi, Quốc hội xác định ưu tiên chi cho lĩnh vực an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, đặc biệt đầu tư cho 61 huyện nghèo nhất nước; đồng thời kiểm soát chặt chẽ chi tiêu công. Quốc hội cũng đồng ý năm 2009 sẽ phát hành 36.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ và số vốn thu từ nguồn này sẽ dành phục vụ cho các công trình, dự án về giáo dục, y tế, giao thông, thủy lợi ở các vùng khó khăn. Riêng đối với các dự án, công trình kéo dài, không hiệu quả phải được loại bỏ để ưu tiên cho các dự án trọng điểm khác.

Thảo luận về một số nội dung còn có ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Quy hoạch đô thị, nhiều đại biểu cho rằng những quy định về quy hoạch đô thị phải phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế, xã hội, có tính dự báo và định hướng phát triển đô thị bền vững; bảo đảm yêu cầu tiết kiệm, hiệu quả và hạn chế sử dụng đất nông nghiệp.

Trong việc lập quy hoạch đô thị, một số ý kiến lưu ý dự án luật cần quy định theo hướng hài hòa giữa mục tiêu chỉnh trang, phát triển đô thị với việc giải quyết các vấn đề xã hội, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân. Hiện nay, việc quản lý kiến trúc đô thị ở nhiều nơi còn lúng túng làm cho diện mạo đô thị không có định hướng, chắp vá, lộn xộn và thiếu bản sắc. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật và các dịch vụ đô thị thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng đòi hỏi thực tế ở các đô thị. Do đó, dự thảo luật cần quy định cụ thể về nội dung và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, có sự phân công, phân cấp quản lý rõ ràng về quy hoạch đô thị.

Về trách nhiệm lập tổ chức quy hoạch, một số đại biểu cho rằng, nên giao cho UBND các chính quyền địa phương thành lập quy hoạch đô thị cho địa phương mình, sau đó trình chính quyền cấp trên trực tiếp phê duyệt. Quy trình này cũng được thực hiện đối với các quy hoạch đặc biệt, sau đó địa phương cần trao đổi với Bộ Xây dựng trước khi trình Chính phủ phê duyệt.

Đại biểu Nguyễn Thị Mai (Ninh Thuận) đề nghị, không nên giao cho Uỷ ban nhân dân cấp huyện lập quy hoạch đô thị vì năng lực lập quy hoạch của cấp này là hạn chế, không khớp nối được quy hoạch chung. Cấp huyện cũng không đủ năng lực về nhân lực, vật lực trong việc lập quy hoạch, sẽ dẫn đến chất lượng quy hoạch manh mún, không hiệu quả. Hơn nữa, đô thị là một thể thống nhất, có kết cấu hạ tầng kỹ thuật liên thông, chỉ nên giao cấp tỉnh lập quy hoạch.

Về vai trò của Hội đồng Kiến trúc quy hoạch và Kiến trúc sư trưởng cũng được nhiều đại biểu đóng góp ý kiến trong buổi thảo luận. Theo các đại biểu, dự thảo Luật nên cân nhắc có cần thiết không phải có chức danh kiến trúc sư trưởng, bởi thực tế ở các đô thị đều đã có các cơ quan chuyên môn giúp UBND thực hiện chức năng quản lý Nhà nước và tham mưu cho Chủ tịch UBND những vấn đề về xây dựng, quy hoạch đô thị như là Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch kiến trúc.

Mặt khác, trong dự thảo Luật đã có quy định về Hội đồng Kiến trúc quy hoạch thực hiện các nhiệm vụ tương tự như Kiến trúc sư trưởng. Một số đại biểu khác lại cho rằng, có thể có chức danh kiến trúc sư trưởng, nhưng cần phải quy định rõ chức năng, nhiệm vụ và vị trí độc lập của Kiến trúc sư trưởng; mối quan hệ giữa kiến trúc sư trưởng với Sở Quy hoạch Kiến trúc, Sở Xây dựng.

Về thời hạn của quy hoạch đô thị, một số ý kiến tán thành với thời hạn quy hoạch chung đô thị là từ 20 đến 25 năm như thảo Luật. Tuy nhiên, nhiều đại biểu lại cho rằng, các đô thị ở nước ta hiện đang có tốc độ phát triển rất nhanh nên cần xem xét các loại thời hạn quy hoạch nhằm bảo đảm thuận tiện và tính khả thi cho công tác quản lý. Quy hoạch đô thị phải bảo đảm tính ổn định lâu dài, vì thế nên có thời gian dài từ 40-50 năm. Đồng thời, để tránh tình trạng quy hoạch “treo” như hiện nay, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết cũng phải có thời hạn nhất định phù hợp với trình độ quản lý và phát triển đô thị...

(Theo TTXVN)

* Trong các ngày 7, 8-11, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về Đề án thí điểm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường và nhân dân bầu trực tiếp Chủ tịch UBND xã; thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Bồi thường Nhà nước; thảo luận ở tổ về Dự án Luật cơ quan đại diện nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ở nước ngoài, Dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự.

Phát biểu thảo luận về Đề án thí điểm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường và nhân dân bầu trực tiếp Chủ tịch UBND xã, đại biểu (ĐB) Huỳnh Nghĩa, Phó trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh việc làm thí điểm này là một bước tiến mạnh mẽ, quan trọng của tiến trình cải cách hành chính, tinh giản bộ máy Nhà nước theo hướng gọn nhẹ nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả hoạt động.

Về phạm vi của đề án, ĐB Huỳnh Nghĩa đề nghị nên xem xét thêm phạm vi thí điểm. ĐB đặt vấn đề tại sao không thí điểm bỏ luôn HĐND thành phố, thị xã thuộc tỉnh, xem xét bỏ luôn HĐND cấp xã để có sự thống nhất về mô hình thí điểm, tập trung quyền lực về HĐND cấp tỉnh, giao thêm quyền hạn cho UBND các cấp.
 
ĐB tin rằng nếu làm như vậy thì việc thí điểm sẽ thu được kết quả cao hơn, chúng ta sẽ có nhiều kinh nghiệm quý báu hơn khi sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả thí điểm. Tương tự, tại sao không xem xét, cho làm thí điểm bầu cử trực tiếp cả chức danh Chủ tịch UBND phường. Bởi, cùng một chức danh mà phường thì bổ nhiệm, xã thì bầu cử là chưa thật sự hợp lý. Nếu bổ nhiệm thì xã hay phường đều bổ nhiệm. Còn nếu bầu trực tiếp thì xã, phường đều nên bầu trực tiếp. Như vậy, mới bảo đảm tính nhất quán trong quy trình công tác cán bộ.

Theo ĐB Huỳnh Nghĩa, xuất phát từ đặc trưng của việc quản lý đô thị là phải bảo đảm tính thống nhất và liên thông trên địa bàn về quy hoạch đô thị, hạ tầng cơ sở như điện, đường, xử lý rác thải, bảo vệ môi trường và các vấn đề khác, ở những thành phố lớn có điều kiện về giao thông thuận lợi, điều kiện về phương tiện liên lạc viễn thông tốt, quá trình đô thị hóa nhanh nên việc chỉ đạo, điều hành từ cấp thành phố đến cấp cơ sở phường, xã cần bảo đảm tính nhanh chóng, tập trung. Do vậy, ĐB kiến nghị cho làm thí điểm theo hướng đối với những thành phố lớn thì nên bỏ cả HĐND cấp xã.

Ngoài ra, để triển khai thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường và bầu trực tiếp Chủ tịch UBND xã, ĐB kiến nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết kéo dài nhiệm kỳ HĐND các cấp đến năm 2011 vì theo Luật Tổ chức HĐND và UBND, Luật Bầu cử đại biểu HĐND thì đến tháng 4-2009 sẽ kết thúc nhiệm kỳ HĐND các cấp.

Đề nghị mở rộng phạm vi bồi thường Nhà nước trong quản lý hành chính

Tham gia thảo luận về dự thảo Luật Bồi thường Nhà nước, ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) cho rằng, việc quy định trách nhiệm bồi thường Nhà nước trong tất cả các lĩnh vực hoạt động quản lý Nhà nước, tố tụng, thi hành án vào một luật là chưa phù hợp, chưa đáp ứng được yêu cầu cải cách hành chính, cải cách tư pháp. Mọi hoạt động của cán bộ, công chức đều tiềm ẩn những nguy cơ sai phạm một cách cố ý hoặc vô ý, ngoài việc không tuân thủ pháp luật còn có việc lơ là, thiếu trách nhiệm, do đó rất cần có luật để điều chỉnh vấn đề này.

Về phạm vi trách nhiệm bồi thường Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính, theo ĐB, hoạt động này có phạm vi rất rộng, các loại quyết định hành chính, hành vi hành chính rất đa dạng và phong phú. Việc thu hẹp hay mở rộng phạm vi đều có những ưu điểm và hạn chế nhất định, nhưng nếu quy định phạm vi quá thu hẹp qua việc liệt kê 11 loại công vụ như Điều 16 là chưa phù hợp, thiếu thống nhất và còn trùng lặp với quy định ở các luật khác, dễ dẫn đến tình trạng thiếu cân bằng, tạo ra sự xung đột về lợi ích của các nhóm chủ thể khác nhau, làm ảnh hưởng đến sự phát triển chung.
 
ĐB đề nghị nên mở rộng phạm vi bồi thường Nhà nước trong lĩnh vực hoạt động quản lý hành chính, bằng cách rà soát đối chiếu với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để bổ sung cho đầy đủ hơn, có như vậy thì người dân, doanh nghiệp mới được phục vụ tốt hơn, trung thực hơn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và từ đó bộ máy của chúng ta cũng sẽ tinh lọc được những cán bộ, công chức có trình độ năng lực thực chất.

Về trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ, theo ĐB, trách nhiệm bồi thường Nhà nước và trách nhiệm hoàn trả nếu không được xử lý một cách hài hòa sẽ ảnh hưởng đến sự chủ động, linh hoạt trong thi hành công vụ, cũng như tính ổn định của hoạt động quản lý Nhà nước. Ở nước ta chưa thực hiện chế độ bảo hiểm công vụ để bảo hiểm thanh toán. Do đó, ĐB đồng ý về nguyên tắc, người thi hành công vụ có lỗi, gây thiệt hại thì phải có trách nhiệm hoàn trả.

Bảo đảm tính thống nhất ở các cơ quan ngoại giao ở nước ngoài

Tham gia ý kiến xây dựng Dự án Luật cơ quan đại diện nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ở nước ngoài, ĐB Phạm Gia Khiêm (Đà Nẵng) cho rằng, hiện nay chúng ta đã có quan hệ ngoại giao với 176 nước trên thế giới. Truyền thống ngoại giao của ta là ngoại giao chính trị. Ngày nay, chúng ta đã hội nhập với thế giới trên tất cả các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, kinh tế, văn hóa nên chức năng, nhiệm vụ cơ quan ngoại giao là rất lớn. Theo ĐB, đối với cơ quan ngoại giao của ta ở nước ngoài, cần bảo đảm tính thống nhất trong lãnh đạo.

ĐB Nguyễn Bá Thanh, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng, đề nghị cần quy định cụ thể trong luật, đối với cơ quan đại diện nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ở nước ngoài, phải thống nhất một trụ sở chung, quản lý con người là quản lý chung, thực hiện chế độ một thủ trưởng, thống nhất về chính sách đối với nhân viên ngoại giao sao cho phù hợp với đặc thù công tác đối ngoại và hoàn cảnh cụ thể của mỗi nước. ĐB cũng đề nghị cần phải quy hoạch cán bộ làm công tác ngoại giao, quy hoạch chức danh Đại sứ để có sự đào tạo, chuẩn bị kỹ về con người trước khi chính thức bổ nhiệm chức vụ Đại sứ Việt Nam ở nước ngoài.

HỮU HOA