Thời thế tạo ra luật lệ

(PLVN) - Theo nhận định của giới quan sát, chính trị khác nên luật pháp không những buộc phải khác đi mà còn phải khắc phục những sai lầm, khiếm khuyết hay bất cập của luật pháp trong quá khứ.
Abdul Majed vừa bị xử tử bằng hình thức treo cổ Abdul Majed vừa bị xử tử bằng hình thức treo cổ

Nhận định này đúng với sự kiện đầu tháng 4 vừa qua, Bangladesh thi hành án tử hình bằng hình thức treo cổ chỉ huy quân đội Abdul Majed - người đã tiến hành cuộc đảo chính quân sự năm 1975 lật đổ Tổng thống lập quốc Sheikh Mujibur Rehman và sát hại gần như toàn bộ gia đình của tổng thống Rehman...

Bangladesh là quốc gia ở khu vực Nam Á có lịch sử ra đời gắn liền với những cuộc chiến và máu đổ. Quốc gia này hình thành năm 1971 từ một cuộc chiến tranh ở Pakistan. Còn Pakistan lại ra đời cùng với Ấn Độ năm 1947. Cả 3 nước trước đấy đều trong lãnh thổ của vùng thuộc địa của Anh. Thực dân Anh khi buộc phải từ bỏ khu vực thuộc địa này đã “cài cắm” rất nhiều cái bẫy để rồi giữa các nước này với nhau luôn tiềm ẩn và bùng phát những cuộc tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, xung đột sắc tộc, tôn giáo và văn hóa.

Ở Bangladesh mới đây đã thi hành án tử hình bằng hình thức treo cổ chỉ huy quân đội Abdul Majed - người đã tiến hành cuộc đảo chính quân sự năm 1975 lật đổ Tổng thống lập quốc Sheikh Mujibur Rehman và sát hại gần như toàn bộ gia đình của ông Rehman. Ông Rehman đã lãnh đạo phe chống lại chính quyền Pakistan để rồi thành lập nên nhà nước Bangladesh ngày nay và trở thành Tổng thống đầu tiên của đất nước này.

Năm 1975, chính quyền dân sự của ông Rehman bị giới quân sự tiến hành đảo chính lật đổ. Ngoại trừ cô con gái Sheikh Hasina, gần như mọi người trong gia đình ông đều bị quân đội Bangladesh sát hại. Sau cuộc đảo chính quân sự này, ông Majed cho thông qua một bộ luật miễn truy cứu trách nhiệm đối với tất cả những người liên quan đến việc tiến hành cuộc đảo chính quân sự năm 1975. Nhờ đấy mà trong suốt thời kỳ sau đấy, người này cùng với những tướng lĩnh hay sĩ quan quân đội Bangladesh tham gia cuộc đảo chính không hề hấn gì trước pháp luật. 

Không những thế, ông Majed còn được đảm trách nhiều cương vị quyền lực cao trong chính quyền nhà nước ở Bangladesh. Ở đây có chuyện luật pháp được ban hành và sử dụng vào mục đích bảo vệ cho một diện người nhất định trước khả năng bị lôi ra vành móng ngựa về những hành động phạm pháp trong quá khứ. Cứ như thế cho tới năm 1996. Thời điểm này là dấu mốc lịch sử mới đối với Bangladesh. Năm ấy, bà Sheikh Hasina (con gái của Tổng thống lập quốc Rehman) trở thành thủ tướng Bangladesh và nắm thực quyền.

Một trong những việc làm đầu tiên của bà Hasina là huỷ bỏ hiệu lực của bộ luật nói trên. Như thế có nghĩa là luật pháp hiện tại lại được phép “sờ gáy” những kẻ phạm pháp xưa. Những người tham gia cuộc đảo chính quân sự năm 1975 lần lượt bị bắt hết, còn ông Majed đã kịp chạy trốn ra nước ngoài. Năm 1998, ở Bangladesh mở phiên tòa xét xử tất cả những người nói trên và xử ông Majed vắng mặt. Rất nhiều trong số bị cáo ấy và ông Majed bị tòa tuyên án tử hình. Mọi kháng án đều vô ích và mọi đề nghị ân xá cũng đều bị tổng thống nước này bác bỏ vào năm 2009.

Tất cả những bị cáo bị tòa tuyên phạt án tử hình đều lần lượt bị treo cổ sau khi đơn xin ân xá bị bác bỏ. Ông Majed vẫn lưu vong ở nước ngoài. Ở đây có chuyện phát tác của cái lệ là chính trị đổi thời thì luật cũng sẽ khác. Luật pháp xưa nay có khi nào hoàn toàn độc lập với chính trị đâu và nó thường bị chính trị chi phối chứ không phải ngược lại. Đất nước Bangladesh bước vào một thời kỳ chính trị mới với việc bà Sheikh Hasina lên cầm quyền, nhiều người nghĩ ngay đến câu chuyện trả thù. Nhưng cái chính và quyết định lại không phải chuyện trả thù mà là chuyện quan điểm khác về nhà nước dân chủ pháp quyền.

Chính trị khác nên luật pháp không những buộc phải khác đi mà còn phải khắc phục những sai lầm, khiếm khuyết hay bất cập của luật pháp trong quá khứ. Cái lệ này đã vô hiệu hóa luật pháp xưa và đã mở đường cho việc tiến hành phiên tòa xét xử. Đầu tháng 4 vừa qua, không biết suy tính như thế nào hay bị thúc ép bởi nguyên do gì mà ông Majed từ nước ngoài trở về Bangladesh. Người này bị bắt ngay lập tức và bị treo cổ chỉ sau đấy có mấy ngày. Bộ trưởng Nội vụ Asaduzzaman Khan coi việc bắt giữ ông Majed là “món quà giá trị nhất đối với Bangladesh trong năm nay".

Hạ Nham
Cùng chuyên mục
 Các sản phẩm đèn chế tác từ đá muối hồng Khewra.

Khám phá nghề muối (Kỳ 5): Mỏ muối hồng trên dãy Himalaya

(PLVN) - Muối hồng Himalaya được nhiều chuyên gia ẩm thực nổi tiếng đánh giá là “loại muối tinh khiết nhất thế giới”. Loại muối này được khai thác thủ công bởi những người thợ lành nghề ở sâu bên trong dãy núi tại mỏ muối Khewra (Pakistan).

Đọc thêm

Liên minh tay ba ở khu vực lớn

Anh - Mỹ - Australia lập liên minh an ninh AUKUS.
(PLVN) - Trong một tuyên bố chung phát đi ngày 15/9 vừa qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden cùng Thủ tướng Anh Boris Johnson và Thủ tướng Australia Scott Morrison tuyên cáo sự ra đời của một khuôn khổ hợp tác mới giữa 3 nước này.

Vụ bào chữa trắng án của Tổng thống Abraham Lincoln

Tượng Tổng thống Abraham Lincoln tại Công viên Senn, Chicago (Hoa Kỳ).
(PLVN) - Ông Abraham Lincoln - tổng thống thứ 16 của Mỹ từng là một luật sư được bầu vào Quốc hội Hoa Kỳ. Bằng trình độ pháp lý của mình, Abraham Lincoln từng bào chữa giúp một thanh niên trắng án về tội giết người, thời điểm xảy ra trước khi ông được bầu làm Tổng thống.

Điệp viên huyền thoại “Người không bóng”

Điệp viên Yan Chernyak.
(PLVN) - Với những năng lực vô cùng nổi bật, điệp viên huyền thoại Yan Chernyak được đặt cho biệt danh “Người không bóng”. Ông là người đã có nhiều đóng góp quan trọng cho chương trình vũ khí hạt nhân của Liên Xô.

Hành trình gian khó của “ngôi sao nhạc Pop quyền lực thời 4.0” Ariana Grande

Ariana Grande- “ngôi sao nhạc pop quyền lực thời 4.0”.
(PLVN) - Từ một gương mặt nhí kênh thiếu nhi Nickelodeo, Ariana Grande “lột xác” thành ngôi sao của âm nhạc thời 4.0, là thần tượng của hàng trăm triệu người trẻ. Vượt qua không ít áp lực trong nghề lẫn đời tư, “người đàn bà nguy hiểm” trở thành nghệ sĩ siêng năng bậc nhất của làng nhạc, cô được giới chuyên môn đánh giá sẽ tạo ảnh hưởng đến ngành công nghiệp âm nhạc toàn cầu.

Đau lòng “cuộc chiến” của hồi môn ở Ấn Độ

Vismaya Nair trong trang phục cô dâu hồi tháng 5-2020.
(PLVN) - Kết hôn được hơn một năm thì mới đây, người ta phát hiện Vismaya Nair đã chết trong phòng tắm của gia đình chồng ở bang Kerala, miền Tây Nam Ấn Độ. Vụ việc đang được làm rõ nhưng gia đình cô cho rằng nguyên nhân là vì “của hồi môn”, vốn đã có lệnh cấm từ nhiều thập kỷ trước.

Cuộc đời đầy thăng trầm “ông tổ” gà rán KFC và cái kết ngọt ở tuổi 65

Cuộc đời đầy thăng trầm “ông tổ” gà rán KFC và cái kết ngọt ở tuổi 65
(PLVN) - KFC – một nhãn hàng nổi tiếng toàn cầu với món gà rán ngon nức tiếng gây thương nhớ. Và nếu yêu thích món gà rán KFC hẳn bạn sẽ chẳng hề xa lạ với hình ảnh nhà sáng lập – một ông lão râu tóc bạc phơ, nụ cười dễ mến. Đó chính là Đại tá Harland Sanders – người đã khởi nghiệp thành công ở độ tuổi…65.

Tương ớt Chin-su chinh phục thị trường Nhật Bản

Tương ớt Chin-su chinh phục thị trường Nhật Bản
(PLVN) - Vượt qua những khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, chỉ số tăng trưởng của Masan Consumer có nhiều cải thiện, các sản phẩm của Masan vẫn vươn ra chinh phục nhiều thị trường khó tính trên thế giới, trong đó có Nhật Bản. 

Hàng ngàn tác phẩm nghệ thuật của gia tộc Rothschild đã rơi vào tay Đức Quốc xã như thế nào?

Bettina Burr với bức chân dung năm 1925 của bà nội Clarice de Rothschild của nghệ sĩ de Laszlo.
(PLVN) - Sau khi chiếm đóng thành công nước Áo, chính quyền Hitler bắt đầu một chiến dịch tước đoạt toàn bộ tài sản của người Do Thái tại đây, gia tộc Rothschild tại Áo cũng không thoát khỏi “cơn khát” tàn bạo này của Đức Quốc xã. Sau nhiều thập niên, cùng sự nỗ lực của các thế hệ, một phần trong số gần 3.500 tác phẩm nghệ thuật đã được trao trả về cho gia tộc này.

Kỳ quái ngọn núi "ăn thịt người" ở Bolivia

Năm 1987, núi Cerro Rico được UNESCO công nhận là di sản thế giới.
(PLVN) - Đó là ngọn núi Cerro Rico ở Bolivia (Nam Mỹ) nổi tiếng bởi sự hùng vĩ và kỳ tích “kinh dị” khi gần 5 thế kỷ đã khiến gần 8 triệu công nhân, nô lệ đã mất mạng vì bị buộc phải tới đây khai thác quặng. Hiện núi Cerro Rico là điểm tham quan thu hút nhiều du khách.

Nỗi lo lắng của phụ nữ Afghanistan dưới thời Taliban

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Sự trở lại nắm quyền của Taliban tại Afghanistan đồng nghĩa với việc nước này sẽ quay trở lại với thời kỳ áp dụng luật Hồi giáo Sharia theo cách diễn giải của tổ chức này. Điều này đã dấy lên những lo ngại và đồn đoán về tương lai của Afghanistan, đặc biệt là phụ nữ.