Thời hiệu khởi kiện về thừa kế tăng gấp 3 lần đối với bất động sản

(PLO) - Thừa kế là một trong các chế định lớn được quy định trong hệ thống pháp luật dân sự. So với Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2005 thì BLDS năm 2015 có nhiều điểm mới trong quy định về thừa kế. Các điểm mới này cơ bản đã góp phần khắc phục được bất cập trong quy định của BLDS năm 2005. 
Ảnh minh họa. Ảnh minh họa.

Điểm khác biệt đầu tiên phải kể đến là BLDS năm 2015 có những quy định mới về thời hiệu khởi kiện nhằm xác lập quyền sở hữu đối với di sản thừa kế. Theo đó, khi đề cập đến thời hiệu khởi kiện về thừa kế, Điều 645 BLDS năm 2005 quy định “Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản… là mười năm kể từ thời điểm mở thừa kế”. Như vậy, việc chia thừa kế ở Việt Nam phải tuân theo thời hiệu do pháp luật quy định là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế (thời điểm người để lại di sản chết) đối với mọi tài sản. Hết thời hạn này, người thừa kế không còn quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản. Điều này cũng có nghĩa là Tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện của công dân trong trường hợp nội dung đơn kiện là khởi kiện về thừa kế khi đã hết thời hiệu 10 năm theo quy định.

Thực tiễn thi hành quy định trên cho thấy, thời hiệu khởi kiện về thừa kế 10 năm là quá ngắn để thực hiện quyền khởi kiện. Trong thực tế, có đương sự thực hiện quyền khởi kiện vào lúc đã hết thời hiệu pháp luật quy định. Khi đó, quyền lợi của người thừa kế tài sản không được pháp luật bảo vệ. Để được hưởng di sản thừa kế, không ít đương sự đã có những hành xử trái pháp luật, gây mất trật tự xã hội. Mặt khác, BLDS năm 2005 không quy định cụ thể phương án xử lý những di sản thừa kế khi hết thời hiệu 10 năm nên khi giải quyết những vụ án về thừa kế Tòa án rất lúng túng trong việc quyết định quyền sở hữu những di sản này.

Để giải quyết những vướng mắc nói trên, BLDS năm 2015 đã đưa ra quy định mới về thời hiệu khởi kiện yêu cầu chia thừa kế. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật này thì “thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế”.

Việc chia thừa kế trong BLDS năm 2015 vẫn phải theo thời hiệu do pháp luật quy định. Tuy nhiên, BLDS năm 2015 đã phân ra hai thời hạn tương ứng với loại tài sản: 30 năm đối với bất động sản (được kéo dài gấp 3 lần so với BLDS năm 2005) và 10 năm đối với động sản. Về sửa đổi trên, Thẩm tra viên Vụ Pháp chế và quản lý khoa học (TANDTC) Vũ Văn Công nhận định là phù hợp với thực tế hơn, các quyền dân sự của công dân được bảo vệ triệt để hơn, các mâu thuẫn trong tranh chấp dân sự về di sản có điều kiện được giải quyết phù hợp và thỏa đáng hơn. 

PGS.TS. Phạm Văn Tuyết (Trường Đại học Luật Hà Nội) cũng cho rằng, với quy định này, BLDS năm 2015 đã giải quyết được một số bất cập của BLDS năm 2005. Tuy nhiên, theo ông Tuyết, về bản chất đây là loại thời hiệu khởi kiện nên tên của điều luật cần sửa thành “Thời hiệu khởi kiện liên quan đến thừa kế”.

Đặc biệt, BLDS năm 2015 đã quy định rất rõ ràng phương án giải quyết hậu quả đối với những di sản thừa kế đã hết thời hiệu khởi kiện 30 năm hoặc 10 năm. Đó là: “Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau: a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này; b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này”.

Căn cứ vào quy định trên có thể thấy, việc xác định quyền sở hữu đối với những di sản hết thời hiệu khởi kiện đã được quy định. Theo đó, nếu người đang quản lý di sản là người thừa kế thì di sản thuộc quyền sở hữu của họ. Nếu người đang quản lý di sản không phải là người thừa kế thì Bộ luật quy định rõ hai trường hợp: Nếu người đang quản lý di sản là người đang chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai và phù hợp pháp luật thì di sản thuộc quyền sở hữu của người này. Nếu không có người chiếm hữu, người được lợi về tài sản thì di sản thuộc về Nhà nước. Quy định này vừa tạo cơ sở pháp lý cho Tòa án trong giải quyết các tranh chấp về di sản thừa kế, vừa nhằm quy định rõ về mặt pháp lý quyền sở hữu tài sản để bảo đảm công dụng của tài sản được khai thác hiệu quả.

Song Thu
Cùng chuyên mục
Việt Nam đã nhận được 83,86 triệu liều vắc xin từ nguồn viện trợ quốc tế

Nguồn lực phòng, chống dịch COVID-19 còn bao nhiêu?

(PLVN) - Tổng nguồn lực cho phòng, chống dịch COVID-19 huy động đến cuối tháng 9 đạt hơn 142 ngàn tỷ đồng, ngoài phần lớn được bố trí từ ngân sách, số còn lại được huy động từ nguồn Quỹ COVID-19, nguồn vận động của MTTQ các cấp và nguồn viện trợ, tài trợ quốc tế.

Đọc thêm

“Chìa khóa” phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện trong đại dịch COVID-19

“Đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện cho NLĐ
(PLVN) - Đại dịch COVID-19 đã tác động tiêu cực đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội nói chung và công tác vận động, phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) nói riêng. Trong bối cảnh khó khăn đó, vẫn có những điểm sáng về công tác BHXH, BHYT được các đại biểu Quốc hội ghi nhận, đánh giá cao, trong đó nổi bật là công tác phát triển người tham gia BHXH tự nguyện tiếp tục tăng.

Cuộc sống và thích ứng

“Tập trung thực hiện linh hoạt, hiệu quả mục tiêu vừa phòng, chống dịch COVID-19, vừa phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội."
(PLVN) - Đất nước đã bước sang giai đoạn bình thường mới, vừa khôi phục sản xuất kinh doanh, đời sống; vừa đảm bảo mục tiêu chống dịch.

Kiến nghị xây dựng Luật về hoạt động từ thiện

Luật sư Nguyễn Tiến Lập
(PLVN) - Nhiều ý kiến cho rằng dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 64 về Vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo vẫn chưa đạt được kỳ vọng, giải quyết vấn đề phát sinh.

Giao địch qua thương mại điện tử: Kiến nghị miễn kiểm tra chuyên ngành đối với một số loại hàng hóa

Ảnh minh họa
(PLVN) - Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử (TMĐT) trong thời gian vừa qua tăng nhanh, thời gian để tiến hành giao dịch mua bán hàng hóa đơn giản, nhanh chóng, được giao đến tận địa chỉ của người mua, lượng giao dịch tăng cao tại các thời điểm giảm giá. Trong khi, theo quy định hàng hóa mua qua TMĐT đưa về Việt Nam vẫn thực hiện thủ tục hải quan như đối với hàng hóa thông thường nên gặp nhiều vướng mắc.

Vĩ mô và vi mô

Theo ý kiến của nhiều bác sĩ từ tâm dịch, đồ bảo hộ là không cần thiết bằng kính chống giọt bắn, khẩu trang loại tốt và găng tay.
(PLVN) - Chiều qua (25/10), lãnh đạo Chính phủ đã làm việc với các bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo (BCĐ) quốc gia phòng chống COVID-19 về dự thảo Chiến lược tổng thể ứng phó hiệu quả đại dịch COVID-19 trong tình hình mới.

Sửa đổi Nghị định về từ thiện: Đề xuất cá nhân phải công khai tài chính

Sửa đổi Nghị định về từ thiện: Đề xuất cá nhân phải công khai tài chính
(PLVN) -Bộ Tài chính đánh giá, bởi Nghị định 64/2008/NĐ-CP chưa bao quát hết công tác vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để khắc phục khó khăn cho người dân do thiên tai, định họa. Đồng thời, chưa điều chỉnh đối với hoạt động của quỹ từ thiện, cá nhân thực hiện vận động, tiếp nhận nguồn đóng góp tự nguyện chính vì thế, việc sửa đổi, bổ sung là điều cần thiết.

Bài toán về cơ chế phòng ngừa

Bài toán về cơ chế phòng ngừa
(PLVN) - Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật và báo cáo của hai cơ quan VKSNDTC và TANDTC về công tác năm 2021 có lẽ là những báo cáo được đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm ở các kỳ họp cuối năm của Quốc hội.

Chủ doanh nghiệp tư nhân muốn vào Đảng cần điều kiện gì?

Chủ doanh nghiệp tư nhân muốn vào Đảng cần điều kiện gì?
(PLVN) - Tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân (DNTN) phát triển lành mạnh, hiệu quả, bền vững theo quy định của pháp luật. Đồng thời khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Ban Tổ chức Trung ương vừa ban hành số Văn bản số 08-HD/BTCTW hướng dẫn một số nội dung về kết nạp chủ DNTN vào Đảng.

600 ngày phi thường của sự đồng lòng, yêu thương, đùm bọc

Đoàn Y bác sỹ Hải Dương chụp ảnh lưu niệm trước khi chia tay TP HCM.
(PLVN) -Đợt dịch lần thứ tư đang dần được kiểm soát. Các thầy thuốc chi viện lần lượt trở về nhà với người thân. Để tri ân các y bác sĩ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch COVID-19 gặp mặt đại diện lực lượng y tế tuyến đầu tiêu biểu trong công tác phòng chống dịch COVID-19.

Thắng lợi cuối cùng mới quan trọng

"Trước đại dịch COVID-19, không có người dân nào an toàn khi vẫn còn người dân khác mắc bệnh COVID-19; không có quốc gia nào an toàn khi còn các quốc gia khác vẫn phải chống dịch COVID-19."
(PLVN) - Dịch bệnh COVID-19 cơ bản đã được đẩy lùi, cả nước đang dần chuyển sang “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát có hiệu quả dịch COVID-19” theo Nghị quyết 128/NĐ-CP. Các hoạt động xã hội, sản xuất kinh doanh đang từng bước được khôi phục.

Có nên giao công an xã quyền xác minh tin tố giác tội phạm?

Bộ trưởng Công an Tô Lâm phát biểu tại cuộc họp tổ của Quốc hội chiều 20/10.
(PLVN) -  Trong cuộc thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Hình sự, theo tờ trình của VKSNDTC, trong đó có việc thêm trách nhiệm tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm cho công an xã; các đại biểu Quốc hội đã cho nhiều ý kiến về vấn đề này.

Đừng giết chết tiếng Việt bằng sự lai căng

Trác Thúy Miêu và Dustin Nguyễn - 2 MC trong một chương trình có một cô gái “hiện đại” bắn tiếng Anh trong phần trò chuyện bằng tiếng Việt khiến khán giả ngán ngẩm.
(PLVN) - Tiếng Việt dùng lẫn lộn cùng tiếng Tây đã là một thói quen hay thấy trong nhiều người trẻ, thậm chí cả lên sóng truyền hình. Những cách dùng từ này có nguy cơ làm giảm sự trong sáng của tiếng Việt.

Xin đừng cát cứ!

Xe tải được lực lượng chức năng chốt kiểm soát khu cảng Cái Lân dán tem kiểm soát
(PLVN) - Chỉ một mảnh giấy niêm phong dán trên cửa xe buộc người ngồi trong xe không được ra khỏi xe trong địa phận của tỉnh đó mà gây bão dư luận. Không một ai đồng tình với kiểu “niêm phong” đó cả bởi một lẽ đơn giản là nó đã tước đi chức năng tối thiểu và tối cần thiết của con người là bài tiết.