Thời đại AI: Điều quan trọng vẫn là con người

Giáo dục không thể chỉ chạy theo công nghệ

Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5 năm nay diễn ra trong bối cảnh AI đang tác động mạnh tới nhiều lĩnh vực của đời sống. Từ học tập, làm việc đến sáng tạo nội dung hay quản trị dữ liệu, công nghệ đang thay đổi rất nhanh cách con người tiếp cận tri thức và vận hành xã hội.

Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi, AI cũng đặt ra nhiều vấn đề mới đối với thế hệ trẻ, đặc biệt là áp lực thích nghi, nguy cơ lệ thuộc công nghệ và khoảng trống về kỹ năng giao tiếp, trải nghiệm thực tế.

Theo TS. Phạm Kim Thư - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ và Quản lý Hữu Nghị (UTM), trong bối cảnh hiện nay, giáo dục đại học không thể chỉ tập trung đào tạo chuyên môn mà cần hướng tới việc hình thành năng lực thích nghi cho sinh viên.

“AI có thể hỗ trợ con người trong rất nhiều lĩnh vực, nhưng tư duy sáng tạo, sự đồng cảm, khả năng giao tiếp và trách nhiệm xã hội vẫn là những giá trị rất quan trọng mà công nghệ khó có thể thay thế hoàn toàn”, TS. Phạm Kim Thư chia sẻ.

Theo TS. Phạm Kim Thư, điều đáng lo hiện nay không phải là người trẻ thiếu công nghệ, mà đôi khi là thiếu định hướng, thiếu trải nghiệm thực tế và thiếu khả năng kết nối với cộng đồng xung quanh.

Từ thực tế đó, nhiều trường đại học đang có xu hướng thay đổi phương pháp đào tạo theo hướng gắn với trải nghiệm, kỹ năng nghề nghiệp và môi trường học tập thực tiễn nhằm giúp sinh viên không chỉ “biết học” mà còn “biết thích nghi”.

Từ đào tạo kiến thức đến hình thành năng lực sống

Là một trong những cơ sở giáo dục định hướng ứng dụng, Trường Đại học Công nghệ và Quản lý Hữu Nghị (UTM) hiện tập trung đào tạo 17 ngành thuộc các lĩnh vực công nghệ - kỹ thuật, kinh tế - quản lý, luật và ngôn ngữ.

Trong đó, nhóm ngành công nghệ như Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm, Công nghệ kỹ thuật ô tô đang nhận được sự quan tâm lớn của học sinh trong bối cảnh chuyển đổi số và AI phát triển mạnh.

Đại diện Nhà trường cho biết, bên cạnh việc cập nhật chương trình đào tạo theo xu hướng công nghệ, UTM cũng chú trọng xây dựng môi trường học tập gần gũi, tăng cường hoạt động trải nghiệm và đồng hành cùng sinh viên trong quá trình trưởng thành.

Theo đó, mục tiêu không chỉ là trang bị kiến thức chuyên môn mà còn giúp sinh viên tự tin hơn, biết kết nối, biết thích nghi và phát triển bản thân trong môi trường xã hội thay đổi nhanh chóng.

Năm 2026, UTM tiếp tục triển khai nhiều phương thức xét tuyển linh hoạt gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ và xét kết quả đánh giá năng lực.

Đáng chú ý, Nhà trường đã bổ sung một số tổ hợp xét tuyển có môn Tin học, Công nghệ đối với một số ngành đào tạo nhằm phù hợp hơn với xu hướng giáo dục và nhu cầu nhân lực trong thời đại số.

Theo đại diện Nhà trường, việc bổ sung các tổ hợp xét tuyển mới không chỉ mở rộng cơ hội cho học sinh có năng lực công nghệ mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn về năng lực người học hiện nay.

“Khoa học và công nghệ không chỉ để tạo ra những công cụ mới, mà quan trọng hơn là tạo ra những con người có khả năng thích nghi, sáng tạo và đóng góp tích cực cho cộng đồng”, TS. Phạm Kim Thư nhấn mạnh.

Trong bối cảnh AI ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhiều chuyên gia cho rằng giáo dục đại học sẽ không chỉ dừng ở nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành một thế hệ công dân có tri thức, có trách nhiệm và biết sử dụng công nghệ theo hướng nhân văn, bền vững.