Thị trường xe du lịch thành phố: Thả nổi

Những “hợp đồng qua điện thoại”

“Xoay” xe tốt, mặc cả được giá rẻ là điều được các doanh nghiệp lữ hành quan tâm nhất trong thời điểm khan hiếm xe mùa lễ hội đầu năm. Các du khách sẽ phải giật mình trước “khả năng xoay sở” của họ nếu biết chiếc xe phục vụ tua của mình vừa được thuê qua...điện thoại vào đêm trước ngày khởi hành; lái xe, chủ xe và người của hãng lữ hành chưa hề gặp mặt, chất lượng xe - yếu tố quan trọng bảo đảm sự an toàn của du khách phó mặc cho sự may rủi...

Đầu năm, du khách có nhiều sự lựa chọn về ngày xuất phát và điểm đến do các lễ hội Xuân nở rộ khắp nơi, chuyện đặt tua rồi lại lùi ngày hoặc huỷ tua khá phổ biến. Việc “ký” hợp đồng “miệng”, đặt xe rồi lại báo huỷ giữa các công ty lữ hành và các chủ xe cũng diễn ra hằng ngày. Ngược lại, chủ xe có thể thản nhiên hủy những hợp đồng đã “ký” cũng chỉ bằng một cuộc điện thoại để chạy tua khác với giá cao hơn, mà không có bất kỳ sự ràng buộc nào. Nhiều doanh nghiệp lữ hành dở khóc, dở cười khi gần đến ngày đi vẫn không có xe chở khách và không ít những đoàn đi được hứa hẹn những dịch vụ “hàng đầu” phải lắc đầu ngao ngán, chờ đợi hàng giờ đồng hồ không thể khởi hành vì cả chủ xe và bên thuê đều không kiểm tra xe trước khi xuất phát.

“Xe quay đầu” là thuật ngữ mà các doanh nghiệp lữ hành thường dùng để chỉ những xe “chạy sô” trong mùa du lịch. Để tận dụng công suất tối đa đem lại lợi nhuận, các chủ xe thường cho thuê chở khách đến điểm du lịch trả khách và tiếp tục quay đầu đón đoàn khác. Giá thuê xe quay đầu thường thấp hơn và được thoả thuận trước. Tuy nhiên mùa lễ hội năm nay, do quá khan hiếm xe, chủ xe nghiễm nhiên ra giá mà không thông báo trước, khiến nhiều đoàn du khách phải đợi xe chạy…kịp sô! Đó là chưa kể đến những trục trặc như hết hạn bảo hiểm, hỏng đèn,… bị phạt, giữ xe, ảnh hưởng đến hành trình liên tục xảy ra.

Không được lựa chọn do thiếu về số lượng, các doanh nghiệp lữ hành chấp nhận cuộc chơi: bị ép giá, không bảo đảm về chất lượng xe và cùng bắt tay với chủ xe để giải quyết sự cố trên đường… Nhưng cuối cùng, người thiệt thòi vẫn là du khách, khi họ phải trả tiền cho một dịch vụ không bảo đảm chất lượng.

Thị trường bỏ ngỏ

Muốn đón khách quốc tế, xe ô tô phải được bảo đảm về chất lượng cao. Xe chuyên nghiệp phục vụ du lịch, đón đoàn từ 20 khách trở lên phải có thêm xe chở đồ cho du khách. Vì vậy, khi hợp tác cùng các hãng lữ hành TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, doanh nghiệp lữ hành Hải Phòng muốn giữ khách cũng phải đáp ứng những yêu cầu đó bằng cách chọn thuê loại xe tốt nhất, hoặc thuê xe từ Hà Nội, Hải Dương, Quảng Ninh về. Ông Nguyễn Thế Hiệp, Giám đốc Công ty cổ phần du lịch và dịch vụ Hải Phòng cho biết: “Hải Dương không phải là một thành phố du lịch nhưng lại đầu tư và khai thác các đội xe chuyên phục vụ du lịch khá bài bản và hiệu quả. Còn Hải Phòng, lâu nay lí do thường được đưa ra để giải thích việc không có một đội xe chuyên nghiệp là… không có thị trường tiềm năng. Có lẽ, lý do đích thực là các hãng xe luôn muốn sử dụng xe vào nhiều mục đích sinh lợi nhuận, còn các hãng lữ hành thì không thể tự bỏ vốn thành lập đội xe, vì đó là hình thức đầu tư mạo hiểm.”

Với số lượng tua hiện đang khai thác của tất cả doanh nghiệp lữ hành Hải Phòng hiện nay, việc đầu tư cho một đầu xe so với doanh thu khai thác là bị lỗ. Một chiếc xe du lịch 45 chỗ hạng trung giá nhập khẩu từ 1,8 đến 2 tỷ đồng. Với giá đó, xe phải chạy 20 ngày/tháng liên tục mới bảo đảm công ty không phải bù lỗ. Nhưng với hiện trạng du lịch Hải Phòng, không một doanh nghiệp nào dám mạo hiểm chắc chắn sẽ khai thác tối đa công suất hoạt động của xe. Doanh nghiệp cùng ngành sẽ không sử dụng xe của “đối phương” để tránh sự quảng bá gián tiếp cho đối thủ cạnh tranh. Tình trạng đó khiến một số doanh nghiệp bỏ vốn đầu tư xe... “chui”, không dám in lô-gô trên xe hoặc phải giấu giếm để xe có thể chạy tua cho các doanh nghiệp khác, tránh phải bù lỗ.

Để phát triển và khai thác tốt tiềm năng du lịch thành phố cần có đội xe chuyên nghiệp phục vụ du lịch. Về lâu dài, việc đầu tư một đội xe chuyên nghiệp là chiến lược phát triển bền vững không thể thiếu đối với một doanh nghiệp lữ hành./.