Thị trường trái phiếu: Tăng trưởng cao ngất, chất chứa rủi ro

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
(PLO) - Với tốc độ tăng trưởng bình quân 23% trong 5 năm qua, thị trường trái phiếu Chính phủ Việt Nam đang dẫn đầu trong số các nền kinh tế mới nổi tại khu vực ASEAN+3 cũng như Đông Á. Tuy nhiên, trong cấu trúc tổng thể của thị trường tài chính Việt Nam, thị trường trái phiếu Chính phủ còn khá khiêm tốn và vẫn đang phải đối mặt với nhiều rủi ro…
Cao nhất và nhỏ nhất
Hai con số đáng lưu ý trong tổng kết 5 năm thành lập thị trường trái phiếu Chính phủ (TPCP), đó là tốc độ tăng trưởng bình quân 23% và thị phần 14% trong cấu trúc tổng thể thị trường tài chính.
Chính thức thành lập vào ngày 24/9/2009, trong 5 năm qua, thị trường TPCP đạt những bước phát triển toàn diện từ quy mô, tính thanh khoản, chất lượng sản phẩm đến cơ sở nhà đầu tư, cơ sở pháp lý và hạ tầng công nghệ giao dịch. Quy mô thị trường tăng mạnh với tốc độ tăng bình quân 23%/năm, dẫn đầu trong số các nền kinh tế mới nổi tại khu vực ASEAN+3 cũng như Đông Á.  
Giao dịch TPCP diễn ra sôi động trên cả thị trường sơ cấp và thứ cấp. Tính đến hết tháng 8/2014, tổng giá trị danh mục TPCP, TPCP bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương đang lưu hành đạt xấp xỉ 720 nghìn tỷ đồng, tăng gấp khoảng 600 lần so với năm 2000 và tương đương 19,5% GDP năm 2013.
Tuy nhiên, đặt trong tương quan tổng thể quy mô thị trường tài chính Việt Nam cũng như so sánh với thị trường các nước khác trong khu vực, theo đánh giá chung, quy mô thị trường này vẫn chưa xứng đáng với tiềm năng. Thị trường TPCP vẫn chiếm thị phần khá khiêm tốn so với 2 thành phần còn lại là thị trường cổ phiếu và hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại. 
Tính đến cuối năm 2013, quy mô thị trường tài chính ước tương đương khoảng 140% GDP thì thị trường trái phiếu chỉ chiếm 14%, thấp hơn so với thị trường cổ phiếu (chiếm 18,6%) và đặc biệt là hoạt động tín dụng của hệ thống ngân hàng (67,8%)…
Rủi ro nội tại
Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng, trong tổng số 53 thành viên tham gia thị trường TPCP hiện nay thì có 27 thành viên là tổ chức tín dụng (TCTD). Bà Hồng cũng cho biết, những tháng đầu năm 2014, trong điều kiện tăng trưởng tín dụng còn hạn chế do sức hấp thụ và sức cầu của nền kinh tế thấp, hệ thống ngân hàng đã rất tích cực trong việc mua TPCP, và bằng cách này, hệ thống ngân hàng đã đưa thanh khoản vào nền kinh tế… 
Không có con số cụ thể về giá trị TPCP mà các TCTD đang nắm giữ song theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Bằng, khối ngân hàng thương mại vẫn đóng vai trò chính trên thị trường với tỷ trọng nắm giữ 86%.
Mặc dù lãi suất so với cho vay DN thấp hơn đáng kể song trong bối cảnh DN vẫn khó khăn, việc các TCTD đầu tư cho TPCP để hưởng sự an toàn cũng là điều dễ hiểu.
Tuy nhiên, thị trường TPCP không phải không có rủi ro. Rủi ro đầu tiên phải kể đến chính là tồn tại và khiếm khuyết thị trường. Mặc dù có tốc độ tăng trưởng rất cao nhưng sản phẩm TPCP còn nghèo nàn, chưa đa dạng về loại hình trái phiếu nói chung và cấu trúc lãi suất phát hành nói riêng, kỳ hạn chủ yếu đến 5 năm, số lượng mã trái phiếu lưu hành còn lớn (536 mã TPCP, TPCP bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương đang niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội).
Mặt khác, các sản phẩm giao dịch phái sinh để phòng ngừa rủi ro lãi suất, tỷ giá trong hoạt động đầu tư trái phiếu cho các nhà đầu tư trái phiếu trong nước và nước ngoài hầu như chưa có khung pháp lý để triển khai thực hiện. Do vậy, thị trưởng tiềm ẩn rủi ro khi lãi suất biến động. Cùng với đó là các yếu tố kinh tế vĩ mô, tính thanh khoản của thị trường tài chính; hệ thống ngân hàng vẫn còn là yếu tố tiềm ẩn tác động đến thị trường này…
Rủi ro… “trên trời”
Nhận định thị trường trái phiếu bằng đồng nội tệ tại Việt Nam có mức tăng trưởng cao nhất cả so với quý trước cũng như so với cùng kỳ năm trước, song trong một báo cáo mới đây của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Ngân hàng này đã đưa ra cảnh báo việc lãi suất tại Mỹ tăng sớm hơn dự đoán, thị trường bất động sản tại Trung Quốc tăng trưởng chậm và tâm lý ngại rủi ro, lạm phát tăng cao do căng thẳng ở khu vực Trung Đông là rủi ro “đang tăng lên” mà các trái phiếu của châu Á, trong đó có Việt Nam phải đối mặt.
“Châu Á dường như đang ở một vị thế thuận lợi để đối mặt với bất kỳ biến động nào, nhưng các rủi ro đang tăng lên một cách rõ ràng. Lãi suất tại Mỹ cao hơn và một đồng đô-la mạnh hơn có thể cũng sẽ đem đến khó khăn cho những người đi vay bằng đồng đô-la để trang trải các khoản nợ của mình” -ông Iwan J. Azis, Trưởng Văn phòng Hội nhập Kinh tế Khu vực của ADB phân tích.
Theo nhận định của các chuyên gia, trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới thì những rủi ro kiểu “giời ơi” như thế này không phải không đáng quan tâm…
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà, thị trường trái phiếu đã phát huy vị thế và vai trò trong khu vực thị trường tài chính và thị trường vốn. Năm 2009 quy mô của thị trường TPCP ở mức 17 tỷ USD, ước đến cuối năm 2014 lên tới 43 tỷ USD. Điều này cho thấy vị thế của thị trường trái phiếu, đặc biệt là TPCP, đã góp phần thay đổi cơ cấu của thị trường, trong đó có mối quan hệ giữa thị trường vốn cổ phần và thị trường nợ, và trong thị trường nợ có mối quan hệ giữa thị trường trái phiếu và tín dụng ngân hàng.

Tin cùng chuyên mục

Ảnh minh họa

Đề xuất hợp lý của ACV

(PLVN) - Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa có báo cáo gửi Bộ Giao thông vận tải về tiến độ thi công và một số đề xuất điều chỉnh tại dự án nhà ga và đường băng sân bay Long Thành.

Đọc thêm

Những “chiến sĩ áo cam” xung kích trên công trường đường dây mạch 3

Những “chiến sĩ” xung kích cống hiến hết sức mình cho đường dây 500kV mạch 3.
(PLVN) - Đường dây 500kV mạch 3 đang trong những ngày nước rút để kịp hoàn thành trong tháng 7. Nhưng ngay từ tháng 5, khí thế sục sôi thi công trên công trường đường dây mạch 3 đã thúc giục những “chiến sĩ áo cam” xung phong “lên tuyến đầu”, bất chấp thời tiết vô cùng cực đoan ở miền Bắc và miền Trung giai đoạn mùa hè nóng như đổ lửa…

Thị trường chứng khoán Việt Nam như người mặc áo chật

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương
(PLVN) - Theo Chủ tịch Ủy ban chứng khoán nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam hiện đã đạt được độ lớn, như người mặc áo chật, cần bước lên bước tiến mới, và trải nghiệm của nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài là một trong những yếu tố nâng hạng TTCK

Tổng công ty 789 nhận huân chương lao động hạng nhì: Đánh dấu mốc son vàng hơn 03 thập kỷ xây dựng và phát triển

Thượng tướng Nguyễn Tân Cương trao Huân chương Lao động hạng Nhì tặng Tổng công ty 789 (Ảnh: Hoàng Thu)
(PLVN) - Ngày 19/7, tại Hà Nội, Tổng công ty 789, Bộ Quốc phòng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì và kỷ niệm 35 năm Ngày truyền thống (19-7-1989/19-7-2024). Thượng tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng dự và chỉ đạo.

EVNNPC bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

EVNNPC đưa vào vận hành công trình lưới điện trên địa bàn Vĩnh Phúc.
(PLVN) - Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã vận hành an toàn lưới điện, chủ động trong công tác ứng phó với diễn biến thời tiết, nhanh chóng khắc phục sự cố lưới điện do thiên tai gây ra; triển khai các giải pháp về quản lý nhu cầu phụ tải, bảo đảm công tác cung cấp điện mùa nắng nóng.

Tiếp tục tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế

Cục Thuế TP Hồ Chí Minh đưa vào hoạt động máy đánh giá công chức nhằm gia tăng chất lượng hỗ trợ người nộp thuế. Ảnh: Doãn Thiệu
(PLVN) -  Đảng ủy cơ quan Tổng cục Thuế vừa ban hành Nghị quyết số 30-NQ/ĐU về tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế thông qua việc đa dạng hình thức, phong phú về nội dung để người nộp thuế có thể dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện tốt nghĩa vụ theo quy định của pháp luật thuế.

Theo dõi chặt chẽ tiến độ thu ngân sách

Ngành Thuế tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong thanh tra, kiểm tra thuế. (Ảnh: TCT)
(PLVN) - Thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2024 do ngành Thuế quản lý đạt 58,2% so với dự toán pháp lệnh, vượt 15,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tiến độ thanh tra, kiểm tra mới đạt hơn 36% kế hoạch, chưa bằng 93% so với cùng kỳ...

'Cú hích' cho chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam

Chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam là một quá trình quan trọng và cần thiết trong bối cảnh các quốc gia đang đối mặt với nhiều thách thức về năng lượng và môi trường. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Việt Nam đã có những bước đầu tiên thực hiện chuyển dịch năng lượng nhằm đáp ứng cam kết Net Zero vào năm 2050. Trong đó, việc thực hiện cơ chế mua bán điện trực tiếp được coi là chính sách cụ thể, tác động trực tiếp tới quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa
(PLVN) - Nhân dịp 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam xuất bản số báo đầu tiên (10/7/1985 - 10/7/2024), nhiều ý kiến của doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của tờ báo là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp.

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước
(PLVN) - Khẳng định tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2024 đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, song Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho rằng 6 tháng tới là thời gian đặc biệt quan trọng đòi hỏi phải chủ động kiến tạo khai thác những thời cơ, cơ hội mới cho phát triển đất nước…

Trang trại xanh trên vùng 'đất lửa'

Khuôn viên trong trang trại được quy hoạch bài bản, vườn cây xanh mướt.
(PLVN) - Trong suy nghĩ của nhiều người, vùng núi Trà Sơn, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) là “tọa độ lửa” trong chiến tranh chống Mỹ, vùng khô cằn sỏi đá và chi chít những dấu vết của bom đạn. Ít ai ngờ rằng khoảng 10 năm trở lại đây trên vùng “đất lửa” này đã xuất hiện nhiều trang trại nông nghiệp xanh, mang hơi thở của công nghệ hiện đại.

Áo xanh tình nguyện trên công trường 500kV mạch 3

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, động viên các thanh niên tình nguyện hỗ trợ triển khai đường điện 500kV mạch 3. (Ảnh: T.Ư Đoàn)
(PLVN) - Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ có công điện đề nghị các lực lượng, trong đó có lực lượng đoàn viên thanh niên ở các địa phương có đường dây 500kV mạch 3 đi qua, hỗ trợ việc triển khai dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch (Quảng Bình) đến Phố Nối (Hưng Yên), Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã phát động đợt thi đua cao điểm 30 ngày (từ 1/6 - 30/6) phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam triển khai dự án.

'Tư lệnh' ngành Nông nghiệp: 'Diễn đàn là để kết nối, thị trường là để đi xa…'

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan. (Ảnh: NNVN)
(PLVN) - Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan lưu ý, đến Diễn đàn là để kết nối chứ không phải để phát biểu và cần phải hiểu đúng khái niệm “Thị trường Khoa học Công nghệ”, bởi thị trường là có cung - cầu, có cạnh tranh, tạo động lực để làm ra sản phẩm tốt hơn, nếu chỉ dừng ở kết nối thì khó đi xa…