Thị trường sách Hải Phòng: Khởi sắc nhưng còn nhỏ bé

Nhà sách Hải Hà được biết đến như người đi tiên phong trong việc  đưa mô hình “nhà sách tự chọn” vào Hải Phòng và từng bước chiếm lĩnh thị trường, đánh bạt vị thế gần như “độc tôn” trước đó của cửa hàng sách 58 Hoàng Văn Thụ (Công ty cổ phần phát hành sách Hải Phòng) khiến Nhà sách này cũng phải chuyển đổi sang mô hình tự chọn. Với vị trí đẹp, diện tích lớn nhất (tại thời điểm ra đời) và phương thức kinh doanh hiện đại, văn minh, nhà sách Hải Hà nhanh chóng chiếm lĩnh được thị trường và trở thành một thương hiệu có uy tín đối với người yêu sách Hải Phòng. Ngoài việc bán lẻ, nhà sách còn nhận được hợp đồng cung cấp sách thường xuyên cho một số trường học ở nội thành và các huyện An Lão, Kiến Thụy. Số lượng này chiếm 10-15% doanh thu của nhà sách. Doanh thu của nhà sách không ngừng tăng lên và đạt 10 tỷ đồng năm 2005. Chị Đặng Thanh Nga, Trưởng phòng Kinh doanh của nhà sách cho biết hiện nay có hơn 200 nhà xuất bản và nhà phân phối thường xuyên cung cấp sách cho Nhà sách Hải Hà.

Tháng 5 năm 2005, Nhà sách Tiền Phong đi vào hoạt động, trở thành đối thủ nặng ký của Nhà sách Hải Hà. Với thương hiệu đã được xác lập vững chắc tại thì trường Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, lại có một diện tích lớn (gần 1000m2), tọa lạc tại một trong những đường phố sầm uất, nhiều trường học và khu vui chơi nhất của Hải Phòng, Nhà sách Tiền Phong có lợi thế lớn để tiếp cận thị trường. Khách hàng chính mà Nhà sách Tiền Phong nhắm đến là học sinh, sinh viên- đối tượng có nhu cầu mua sách lớn. Bởi vậy, ngoài việc kinh doanh sách, Nhà sách Tiền Phong cũng kinh doanh hàng lưu niệm, quà tặng, đồ chơi, thẻ học tiếng Anh qua mạng đồng thời tổ chức các chương trình vui chơi, khuyến mãi, tặng quà học sinh, khách hàng nhân các ngày lễ Noel; Quốc tế thiếu nhi…Vì vậy chỉ trong một thời gian ngắn Nhà sách Tiền Phong có chỗ đứng vững chắc trên thị trường Hải Phòng. Anh Trần Văn Nhất, Giám đốc nhà sách cho biết: “Chúng tôi rất mừng là doanh thu của nhà sách đang có dấu hiệu tăng trưởng tốt (tăng 10-15%) so với năm ngoái”. Dịp đầu năm học mới vừa rồi, Nhà sách Tiền Phong “thắng đậm” trong mảng sách giáo khoa khi bán được hơn 600 triệu đồng chỉ trong vòng vài ngày, thậm chí bán nhiều hơn Nhà sách Tiền Phong ở Hà Nội. Anh Nhất nói “Khách mua nhiều đến mức “cháy kho”. Tuy nhiên anh Nhất cũng khẳng định đối thủ có đủ khả năng cạnh tranh với Nhà sách Tiền Phong hiện nay là Nhà sách Hải Hà. Còn chị Nga thừa nhận: “từ khi Nhà sách Tiền Phong ra đời, doanh thu của Nhà sách Hải Hà giảm 15%”.            

Ít sách nghiên cứu, chuyên sâu

            Mặc dù số đầu sách và nguồn cung cấp sách (các nhà xuất bản, phát hành) cho thị trường Hải Phòng bây giờ khá phong phú nhưng sách kỹ thuật và nghiên cứu sâu vẫn hiếm. Giải thích điều này chị Nga nói: “Những loại sách nghiên cứu, chuyên sâu ở Hải Phòng rất khó bán vì ít người hỏi. Có những tựa sách lấy về để cả năm trời chẳng có người hỏi mua. Nhưng mảng sách tiếng Anh trình độ A, B; sách văn học, sách tham khảo, tâm lý, tư vấn; các tập sách phóng sự xã hội…lại bán chạy”. Còn anh Nhất nói: “Có một nghịch lý là ở Hải Phòng, có những bạn đọc hỏi mua sách kỹ thuật trong ngành tàu biển nhưng lại không có vì không có nhà xuất bản nào làm loại sách này. Nhu cầu tuy có nhưng không lớn!”. Có lẽ đây là đặc thù của thị trường sách Hải Phòng. Có người cho rằng Nhà xuất bản Hải Phòng nên nghiên cứu và quan tâm nghiên cứu đến nhu cầu này.

            Một đặc điểm khác của thị trường sách Hải Phòng là số lượng nhà sách phân bố khá dày ở khu vực trung tâm thành phố nhưng gần như bỏ trống ở các khu đô thị mới, ngoại thành gây bất tiện, khó khăn cho những người yêu thích sách. Chính vì sự bất tiện này khiến không ít người “ngại” đi mua sách.  Kinh nghiệm ở nước ngoài và ở một số tỉnh, thành phố như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh cho thấy các nhà sách nhỏ ở các khu dân cư vẫn có thị phần riêng của mình nếu biết cách khai thác. Hải Phòng đang trong quá trình đô thị hóa, nhiều khu dân cư mới ra đời nên chắc chắn thị trường sách vẫn còn giàu tiềm năng./.