Thị trường ôtô Việt Nam: Danh địa quần hùng

Thị trường ôtô Việt Nam đang được dự báo tương lai gần sẽ là một danh địa quần hùng của làng ôtô thế giới khi hàng loạt thương hiệu xe hơi hàng đầu đang và sẽ có mặt.

Thúc thủ chờ thời

Ngay từ nửa cuối những năm 1990, Việt Nam đã trở thành cái tên đáng chú ý trên bản đồ công nghiệp ôtô thế giới khi hàng loạt các hãng xe hàng đầu thế giới như Toyota, Ford, Mercedes-Benz, GM, BMW, Mazda, Kia, Isuzu, Honda… gần như đồng loạt được thành lập.

Rõ ràng ngay từ thời điểm Việt Nam bước vào công cuộc cải cách với chính sách mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, các đại gia trong làng ôtô thế giới đã nhận thấy tiềm năng khổng lồ của thị trường hơn 70 triệu dân (và 10 năm sau đó sẽ là trên 80 triệu dân).

Một điểm nhấn khác đã củng cố lòng tin cho các hãng ôtô khi quyết định đầu tư vào Việt Nam là thái độ cầu thị của các nhà hoạch định chính sách, là khả năng học hỏi và trình độ kỹ thuật của đội ngũ kỹ sư Việt Nam trong ngành cơ khí.

Thế nhưng, trong suốt một thập kỷ ngành công nghiệp ôtô Việt Nam không đạt được nhiều bước phát triển đáng kể. Một thập kỷ trôi đi nhưng các doanh nghiệp ôtô vẫn chỉ dừng lại ở việc nhập khẩu linh kiện, phụ tùng để lắp ráp; tỷ lệ nội địa hóa trên từng sản phẩm vẫn ở mức rất thấp ngay cả với mục tiêu trên dưới 40% sau một thập niên hoạt động mà các nhà hoạch định chính sách nêu ra; người tiêu dùng Việt Nam vẫn phải mua những chiếc xe với mức giá cắt cổ, cao gấp nhiều lần so với mức giá trung bình của thế giới trong khi thu nhập bình quân tính trên đầu người lại ở nửa cuối “bảng xếp hạng”…

Đó là những khó khăn đồng thời cũng là những yếu kém của ngành công nghiệp ôtô Việt Nam. Sau hơn 10 năm “loay hoay” tìm hướng phát triển, các chuyên gia và các doanh nghiệp cũng đã có đủ dữ liệu và kinh nghiệm để có thể nhìn nhận lại từ đó đưa ra được những đánh giá chính xác nhất. Và, dư luận đã bắt đầu tỏ ra thông cảm nhiều hơn đối với các nhà sản xuất; các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách cũng đã bắt đầu thừa nhận những thiếu sót của mình khiến ngành công nghiệp ôtô khó phát triển.

Những yếu điểm cơ bản đã được nhận diện và đang nhanh chóng khắc phục là: Đã và đang có quá nhiều doanh nghiệp ôtô (kể cả các liên doanh và doanh nghiệp nội vượt quá con số 50) trong khi vẫn chủ yếu là lắp ráp đồng thời có quá ít doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ; các mức thuế nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, GTGT… vẫn đang ở mức cao; hạ tầng giao thông còn yếu kém kéo theo quy mô thị trường nhỏ, chưa phát triển đúng tầm tiềm năng; tình hình tai nạn giao thông vẫn đang gây nhiều bức xúc…

Tuy nhiên hiện nay, khi những khó khăn kể trên đang được nhanh chóng khắc phục, thị trường đang sôi động trở lại thậm chí phát triển nóng thì hơn một thập niên khó khăn đó dường như chỉ là quãng thời gian thúc thủ chờ thời của thị trường ôtô Việt Nam. Nhận định này đã và đang được chứng minh với hàng loạt những yếu tố, những dấu hiệu sáng sủa.

Hội tụ anh tài

Hơn một năm sụt giảm thảm hại về sản lượng bán hàng, tưởng như các thành viên Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) đã chán nản mà minh chứng là sự kiện BMW rút khỏi liên doanh VMC và Daihatsu cũng theo chân rút khỏi liên doanh Vindaco thì ngay lập tức thực tế đã chứng minh điều ngược lại.

Sau khi thôi lắp ráp tại VMC, BMW đã trở lại thị trường ôtô Việt Nam qua nhà phân phối mới Euro Auto và đại diện Daihatsu cũng cho biết sẽ quay trở lại Việt Nam vào thời điểm phù hợp.

Cùng với đó, suốt nửa đầu năm 2007 sản lượng bán hàng của các thành viên VAMA liên tục tăng lên thậm chí còn rơi vào tình cảnh cháy hàng gây nên những bức xúc cho khách hàng mua đồng thời cũng là cơ hội cho giới đầu cơ, buôn bán.

Những tưởng hơn 10 tên tuổi đã có mặt lâu nay như Mercedes-Benz, Toyota, Honda, Ford, GM (Chevrolet, Daewoo), BMW, Isuzu, Mitsubishi, Suzuki, Fiat, Kia, Huyndai… hay thậm chí là thương hiệu xe chuyên dụng Hino đã là đủ cho một thị trường mới bắt đầu vào guồng.

Audi A8, một trong những mẫu xe cao cấp đã có mặt tại Việt Nam

Song, mặc dù giá xe vẫn cao ngất ngưởng thì hàng loạt các dòng xe, mẫu xe cao cấp như Audi A8, Lexus LS 460i, BMW series 7, Land Rover, Acura… cũng đang ồ ạt được nhập khẩu về nước thông qua các doanh nghiệp chuyên nhập khẩu ôtô tạo nên sức nóng chưa từng có trên thị trường.

Đồng thời, kể từ khi Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO kèm theo đó là sự mở cửa mạnh mẽ của nền kinh tế, đã có thêm hàng loạt tên tuổi lẫy lừng trong làng công nghiệp ôtô thế giới đã và đang bước vào Việt Nam.

Đầu tiên là sự kiện hãng xe rất được mong chờ Volkswagen (Đức) đăng ký đầu tư vào Khu công nghiệp Vinashin-Shinec tại thành phố Hải Phòng với số vốn 120 triệu USD hồi tháng 3/2007.

Tiếp theo là sự kiện Công ty TNHH Xe hơi Thể thao Uy tín được thành lập và từ tháng 9/2007 sẽ chính thức phân phối toàn bộ 4 mẫu xe mang thương hiệu lừng danh Porsche.

Ngoài ra, theo nguồn tin của Autonet, tập đoàn Lotus đến từ Vương quốc Anh chuyên cung cấp các dòng xe thể thao cũng rất muốn gia nhập thị trường ôtô Việt Nam. Ngay trong tuần này, đại diện Lotus sẽ có một số cuộc gặp và làm việc với đại diện một số Bộ ngành để tìm hiểu và xúc tiến những bước đi đầu tiên.

• Chiêu Quân - Hàn Ngọc