Thị trường ô tô: Sốt cao trên một cơ thể yếu

Sau những bài viết thẳng thắn đặt vấn đề trách nhiệm của Bộ Công thương đối với sự thất bại của chiến lược phát triển ngành công nghiệp ôtô VN trên báo Lao Động, ngày 11.10, Chính phủ đã có công văn hoả tốc yêu cầu bộ này phải có những đánh giá về chiến lược, quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ôtô, và báo cáo Thủ tướng việc điều chỉnh cần thiết.

Thị trường đang sốt" cao

Theo số liệu của Hiệp hội các Nhà sản xuất ôtô VN (VAMA), trong tháng 9, lượng ôtô của các thành viên VAMA bán ra gấp đôi cùng kỳ năm 2006 và tăng 17% so với tháng 8.

Hầu hết các thành viên VAMA đều có sự tăng trưởng đáng kể lượng xe bán ra. Nhiều dòng xe đa dụng, xe từ 5 chỗ trở xuống đạt mức tiêu thụ đỉnh trong hai năm trở lại đây.

Các mẫu xe bán chạy như Toyota Innova, Chevrolet Captiva vẫn rất khan hiếm, nếu khách hàng muốn lấy xe sớm phải "chung" thêm tiền có khi lên đến vài ngàn USD/chiếc.

Từ tháng 9, nhiều phiên bản ôtô mới được giới thiệu song không làm thị trường hạ sốt.

Cũng theo VAMA, tính chung trong 9 tháng đầu năm 2007, lượng xe của các thành viên VAMA bán ra đạt 49.240 chiếc so với 26.934 chiếc của cùng kỳ năm trước, tăng đến 83%.

Nhưng lượng xe VAMA bán ra vẫn chưa phản ánh hết độ sốt của thị trường. Sau khi thuế NK ôtô nguyên chiếc được giảm, lượng ôtô NK về ngày càng nhiều. Tính chung trong 8 tháng, lượng xe nhập về tăng đến 62,2% với tổng số khoảng 14.000 chiếc.

Sử dụng ôtô đang trên đà tăng vọt. Theo số liệu của Cục Đăng kiểm VN, trong 8 tháng đầu năm 2007 đã có thêm 66.000 chiếc ôtô đăng ký lưu hành so với thời điểm cuối năm 2006.

Tại cơ thể" yếu

Trong suốt hai năm 2005-2006, thị trường ôtô VN lạnh lẽo nhưng dần ấm lên từ đầu năm 2007 trở lại đây. Điều đó cho thấy nhu cầu mua sắm và sử dụng ôtô đang có xu hướng tăng mạnh theo thu nhập của người dân và xã hội. Tuy nhiên, diễn biến đến mức sốt cao như trong vài tháng trở lại đây đã cho thấy sự phát triển thiếu lành mạnh của thị trường.

Một thị trường với mức tiêu thụ tính đến thời điểm này vẫn chưa đến 100.000 xe/năm nhưng lại diễn ra sốt cao khiến nhiều khách hàng phải xếp hàng chờ từ vài tháng đến cả năm mới nhận được xe. Thậm chí đối với một vài dòng của Toyota hay dòng Captiva, một số khách hàng còn đòi kiện vì đến thời hạn nhận xe lại bị khất lần lữa hoặc... bị trả lại tiền cọc.

Thị trường ôtô VN đang bị cho là quá nhỏ bé nhưng nghịch lý thay, các thành viên của VAMA lại đang "nợ" khách hàng đến gần 10.000 chiếc xe, trong đó chỉ riêng Toyota đã "nợ" khoảng 5.000 chiếc.

Trong hai tháng nay, sau hai lần giảm thuế NK ôtô nguyên chiếc, xe từ nước ngoài về ngày càng nhiều. Tuy nhiên, khoảng thời gian hai tháng chưa đủ để cho ôtô NK điều tiết được thị trường. Hơn nữa, mức thuế NK 70% như hiện nay cũng chưa giúp cho ôtô NK có đủ lợi thế về giá để "đấu" với ôtô lắp ráp trong nước.

Thị trường đang sống dựa vào một chính sách ôtô còn nhiều bất ổn, cho nên "cơ thể" thị trường không mạnh, thường xảy ra các đợt sốt cao nóng-lạnh thất thường.

Trong dịp giới thiệu phiên bản Ford Escape mới 2.3L XLS và XLT mới đây tại TPHCM, TGĐ Michael Pease của Ford VN cho biết, để chuyển từ công nghiệp lắp ráp sang công nghiệp sản xuất thì lượng ôtô tiêu thụ của Ford tại VN phải đạt 100.000 xe/năm.

Hiện 18 đơn vị (trong đó có 11 liên doanh) trong VAMA mỗi năm chia nhau tổng lượng xe tiêu thụ chưa tới 100.000 chiếc, thì bao giờ mới đủ điều kiện số lượng để cho một trong số DN trên chuyển sang sản xuất? "

Cơ thể" thị trường đang yếu vì nhiều năm qua cách làm chính sách đã thoát ly tính thị trường và không có yếu tố tích cực nhằm thúc đẩy thị trường.

Với công văn hoả tốc chỉ đạo từ Chính phủ, dư luận đang chờ xem Bộ Công thương và Bộ Tài chính có sáng kiến gì để làm cho "cơ thể" thị trường ôtô VN phát triển khoẻ mạnh?

• Theo laodong.com.vn