Thị trường ngoại hối Hải Phòng: Nguồn cung ngoại tệ dồi dào

Chỉ chừng non tháng thực hiện việc nâng tỷ lệ dự trữ ngoại tệ bắt buộc và hạ lãi suất tiền gửi đồng đô-la Mỹ, thị trường ngoại tệ có chuyển biến tích cực. Vào những ngày cuối tháng 4 vừa qua, nhiều chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố khẳng định nguồn cung ngoại tệ dồi dào và đáp ứng đầy đủ nhu cầu của doanh nghiệp.

Dư thừa ngoại tệ
Giám đốc chi nhánh VID Public Bank Hải Phòng Dương Hoàng Nam cho biết, số ngoại tệ mà chi nhánh mua được tăng 20-30% so với trước và có thể bán thoải mái cho doanh nghiệp có nhu cầu. Tuy nhiên, nhu cầu mua ngoại tệ của doanh nghiệp lại có vẻ giảm. Doanh nghiệp lý giải do họ bị khách hàng nợ nên không có tiền để mua ngoại tệ nhập khẩu nguyên liệu. Có thể do thắt chặt tín dụng nên các khách hàng của doanh nghiệp này cũng không dễ dàng vay được VNĐ để trả nợ.

Nhân viên kho quỹ Ngân hàng Habubank kiểm đếm tiền gửi của khách hàng.                                                                                                  Ảnh: Duy Thính

Doanh nghiệp sản xuất cũng không muốn vay ngân hàng bởi lãi suất quá cao. Bởi vậy, có ngày ngân hàng bị dư thừa nguồn ngoại tệ phải bán về hội sở. Thậm chí có khi chịu lỗ do mua vào buổi sáng tỷ giá cao, bán buổi chiều tỷ giá hạ. Đối với Vietcombank Hải Phòng cũng vậy, Giám đốc Lê Kim Thúy cho biết, ngân hàng mua được khá nhiều ngoại tệ từ nguồn dân cư và các tổ chức, có ngày mua được tới vài triệu USD. Cuối ngày, ngân hàng cân đối ngay nguồn ngoại tệ và nhu cầu rồi bán về hội sở số ngoại tệ dư thừa. Do Vietcombank Hải Phòng có nhiều khách hàng lớn nhập khẩu nên cơ bản tự cân đối được ngoại tệ, chưa bị dư thừa nhiều. Một số chi nhánh ngân hàng khác như Habubank Hải Phòng trước đây chủ yếu huy động ngoại tệ từ dân cư, ít doanh nghiệp xuất khẩu, nay do lãi suất huy động ngoại tệ giảm nhiều người dân đến kỳ hạn rút đô-la và bán lại cho ngân hàng lấy tiền Việt. Lượng khách hàng gửi mới ngoại tệ giảm hẳn so với trước.
Chính sách ngoại hối và các chính sách tiền tệ khác thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ nhằm kiềm chế lạm phát của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phát huy hiệu quả tích cực trong việc cắt các “cơn sốt”, bình ổn thị trường ngoại tệ, tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế- xã hội đất nước. Nhà nước có điều kiện tăng dự trữ ngoại hối quốc gia.  

Thận trọng trong điều hành
Các ngân hàng bắt đầu lo ngại, nếu nguồn cung ngoại tệ tiếp tục tăng lên mà nhu cầu mua ngoại tệ không tăng có thể dẫn tới “ế thừa” ngoại tệ như đã từng xảy ra tình trạng  này hồi đầu năm 2008. Lúc đó, doanh nghiệp có ngoại tệ không bán được vì ngân hàng không muốn mua. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu như Công ty CP Hàng Kênh lúc đó lao đao vì thiếu nhỡ tiền trả lương cho người lao động. Trong khi, mới đây, có địa phương đưa ra đề nghị tiếp tục hạ lãi suất huy động ngoại tệ của tổ chức xuống còn 0%/năm. Giám đốc Dương Hoàng Nam cho rằng, điều này là quá “tả”, không khuyến khích xuất khẩu và cả ngân hàng trong việc kinh doanh ngoại tệ. Gần đây, trên thị trường tiền tệ xuất hiện tin đồn, NHNN sẽ tiếp tục yêu cầu các ngân hàng hạ trạng thái ngoại hối từ 30% xuống còn 20%. Nếu điều này xảy ra, tình trạng dư thừa ngoại tệ sẽ tăng lên nữa.
Mặt khác, nguồn cung ngoại tệ cho các ngân hàng tăng lên do người dân và tổ chức tăng bán ngoại tệ cho ngân hàng. Theo nhiều chi nhánh ngân hàng, nguồn tiền gửi VNĐ hầu như không tăng. Vậy tiền VNĐ do bán ngoại tệ đi đâu? Một số chuyên gia ngân hàng lý giải rằng, một phần nguyên nhân do chính sách thắt chặt tiền tệ của NHNN, tiền được thu về để chống lạm phát, hạn mức vay vốn của doanh nghiệp giảm đi nên nhiều doanh nghiệp và cá nhân phải huy động đến các nguồn lực khác, trong đó có bạn bè, người thân và vốn tự có để hoạt động. Nguyên nhân khác là người dân vẫn có nhiều kênh đầu tư để lựa chọn và việc gửi VNĐ tuy lãi suất cao hơn ngoại tệ nhưng do lạm phát cao thực chất là không có lãi nên không khuyến khích được người dân. Tuy nhiên, nếu tiếp tục tăng lãi suất huy động, doanh nghiệp sẽ không chịu đựng nổi. Biện pháp duy nhất là kiềm chế lạm phát những tháng tiếp theo để người dân thực sự có lãi khi gửi tiền tiết kiệm.
 Trước những thông tin trên, NHNN cần có sự cân nhắc, thận trọng trong điều hành và kịp thời đưa ra các thông cáo chính thức, nhằm giúp thị trường tiền tệ và các ngân hàng hoạt động ổn định, đúng hướng.

Mai Hương