Thị trường “ngầm” giao dịch đất 03: Rủi ro cả với người mua, người bán

Nếu không sớm có biện pháp ngăn chặn kịp thời, thị trường ngầm giao dịch đất 03 (đất nông nghiệp giao cho hộ) sẽ gây những hậu quả khó lường. Nguy cơ bảo vệ chỉ tiêu diện tích trồng lúa nước, bảo đảm an ninh lương thực khó giữ vững. Trong khi đó những rủi ro trong mua bán đất 03 xảy ra với cả người mua, người bán.

Đừng nghe “cò đất” vẽ

Khi mua đất nông nghiệp, người mua thường được các "cò đất" vẽ ra rằng, với chính sách đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB), 3 sào đất nông nghiệp nếu bị thu hồi (khi thực hiện quy hoạch) sẽ được đền bù gần 100m² đất dịch vụ, bán rẻ cũng được 700 - 800 triệu đồng, cộng với tiền đền bù đất, hoa màu thì rõ là "lãi to". Tuy nhiên, chính sách đền bù bằng đất nền (đất ở) khi thu hồi đất nông nghiệp chỉ được áp dụng đối với hộ có đất nông nghiệp và đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp; trường hợp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp nhưng không phải là người trực tiếp sản xuất chỉ được đền bù bằng tiền. Ngoài ra, trường hợp bị thu hồi tối thiểu 30% diện tích đất nông nghiệp mới được đền bù bằng đất nền và chỉ được giao đất một lần. Việc mua bán, chuyển nhượng đất nông nghiệp không được pháp luật chấp nhận, nên trên thực tế hoạt động này diễn ra dưới hình thức giấy viết tay, không có sự xác nhận của chính quyền địa phương. Khi xảy ra tranh chấp thiệt hại sẽ thuộc về người mua.

Thời gian gần đây, nông sản được giá, đời sống của nông dân được cải thiện. Tình trạng nông dân cho thuê ruộng cấy rẽ ở khu vực nông thôn giảm dần; không ít người từ bỏ công việc ở thành phố trở về quê đầu tư sản xuất. Tuy nhiên, với những nông dân đã bán ruộng, cơ hội để quay trở lại đầu tư sản xuất không còn. Nguy cơ, sự thua thiệt cho người mua, người bán sẽ càng rõ khi chính quyền các cấp ngày càng mạnh tay xử lý những sai phạm này.

Lực lượng chức năng quận Ngô Quyền cưỡng chế hơn 20 hộ dân xây dựng nhà trái phép tại cánh đồng Linh, phường Đằng Giang.

 “Các địa phương cần kiên quyết xử lý tình trạng chuyển đổi, chuyển nhượng mục đích sử dụng đất đối với đất nông nghiệp”. Đây là ý kiến chỉ đạo được Chủ tịch UBND thành phố Dương Anh Điền nhấn mạnh tại cuộc làm việc với Sở Tài nguyên-Môi trường mới đây- Thực hiện sự chỉ đạo này, các địa phương có quyết liệt xử lý những trường hợp xây dựng, chuyển đổi mục đích sủ dụng đất nông nghiệp giao lâu dài.  Cụ thể giải tỏa hơn 30 trường hợp xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp được giao theo quyết 64, trong đó có nhiều trường hợp đã xây nhà ở kiên cố ở quận Dương Kinh. Kiểm tra, giải tỏa một số trường hợp tiến hành xây dựng nhà ở, bơm bùn trên phần đất ruộng 03 ở khu vực xã Đại Thắng (Tiên Lãng), xã Trường Sơn (An Lão)…Các địa phương khác cũng tổ chức kiểm kê tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn, đánh giá hiện trạng này.

Tuy nhiên, thị trường giao dịch đất nông nghiệp 03 không vì thế mà chìm lắng. Tại những khu vực đất ruộng có nhiều dự án đi qua, thuận lợi đường giao thông, việc chuyển nhượng vẫn diễn ra. Gần đây nhất là ở khu vực dự án tuyến đường 20m Hải An – An Dương. Thực tế này cho thấy, dường như vẫn có nhiều cách “lách luật” để chuyển đổi, chuyển nhượng, nên người dân mới bất chấp nguy cơ rủi ro. Do vậy cần có sự vào cuộc mạnh mẽ hơn của chính quyền các cấp./.

Nguyên Mai