Thi hành án dân sự là hành trình gìn giữ niềm tin vào công lý

-Thưa ông, hơn 30 năm gắn bó với công tác THADS, từ thực tiễn ở cơ sở đến công tác quản lý, điều gì khiến ông vẫn luôn nặng lòng với nghề mỗi khi nhìn lại chặng đường đã qua, đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống THADS?

Mỗi dịp kỷ niệm Ngày truyền thống THADS là một lần tôi có dịp nhìn lại chặng đường hơn 30 năm gắn bó với nghề. Điều còn đọng lại sâu sắc nhất không phải là những con số hay số lượng vụ việc đã giải quyết, mà là những con người, những hoàn cảnh, những câu chuyện và những bài học được tích lũy từ một nghề nhiều thử thách nhưng cũng rất đỗi ý nghĩa, nhân văn.

THADS là giai đoạn đưa bản án, quyết định của Tòa án từ phán quyết trên giấy trở thành hiện thực trong đời sống. Đây là quá trình mà quyền, lợi ích của nhiều chủ thể cùng được đặt trong mối quan hệ cần được giải quyết hài hòa: người được THA mong muốn quyền lợi chính đáng của mình được bảo đảm; người phải THA có những hoàn cảnh, tâm tư, khó khăn riêng cần được thấu hiểu; còn các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, luật sư, doanh nghiệp, báo chí và Nhân dân luôn quan tâm, theo dõi, giám sát. Trong môi trường đó, chúng tôi luôn phải kiên trì tìm kiếm sự cân bằng giữa yêu cầu nghiêm minh của pháp luật với tính nhân văn của thực tiễn; giữa mục tiêu bảo đảm tiến độ với việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.

Có những niềm vui rất giản dị nhưng để lại dấu ấn sâu sắc, đó là khi một vụ việc phức tạp được giải quyết thấu tình, đạt lý; khi quyền lợi chính đáng của người dân được bảo vệ; khi sự đồng thuận và niềm tin được củng cố. Nhưng cũng có những “khoảng lặng” khó quên, như những thời điểm khó khăn trong đại dịch COVID-19, hay những vụ việc kéo dài, nhiều khiếu nại, tạo nên áp lực lớn đối với người làm nghề. Những trải nghiệm đó giúp tôi càng thấm thía rằng, THADS không chỉ đơn thuần là hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định của Tòa án, mà còn là quá trình hiện thực hóa công lý, giải quyết những xung đột lợi ích trong khuôn khổ pháp luật, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và củng cố niềm tin của Nhân dân vào pháp luật.

-Thưa ông, ở cương vị từng nhiều năm trực tiếp chỉ đạo toàn hệ thống THADS, đâu là những áp lực và thử thách mà ông cho rằng người làm công tác THADS luôn phải đối diện?

Áp lực của THADS không chỉ đến từ sự gia tăng về số lượng, giá trị tài sản phải tổ chức thi hành, mà lớn hơn là tính chất ngày càng phức tạp của từng vụ việc, nhất là ở cấp cuối của hệ thống như Tổng cục – nơi phải xử lý những hồ sơ đã trải qua nhiều cấp giải quyết, với nhiều vấn đề pháp lý và thực tiễn đặt ra. Có những trường hợp bản án, quy định pháp luật chưa thật sự rõ ràng, đòi hỏi cơ quan THADS không chỉ tổ chức thi hành mà còn phải nghiên cứu, phối hợp, kiến nghị, kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh.

Bên cạnh áp lực về chuyên môn, chúng tôi còn phải đối diện với những thách thức từ thực tiễn, đặc biệt trong các vụ cưỡng chế lớn liên quan đến con người, tài sản và trật tự xã hội. Đôi khi, một lá đơn của người dân tưởng như rất nhỏ nhưng lại chứa đựng những tâm tư, quyền lợi và vấn đề pháp lý cần được lắng nghe, giải quyết thấu đáo. Khó khăn lớn nhất - bảo đảm mỗi quyết định phải đúng pháp luật, đúng quy trình, đúng thời hạn; xử lý hài hòa giữa yêu cầu thi hành nghiêm bản án với việc thấu hiểu và xử lý phù hợp với từng hoàn cảnh, từng gia đình và tính nhân văn của chế độ ta.

Để vượt qua những thách thức đó, ngoài nỗ lực của những người làm nghề thì cần sự cảm thông, thấu hiểu, chia sẻ, đồng hành của cả hệ thống chính trị, nhất là của các bên có liên quan trong từng vụ việc.

-Nếu chọn những dấu ấn tiêu biểu nhất của ngành THADS trong những năm gần đây, ông sẽ nhắc đến những kết quả nào?

Giai đoạn 2020 - 2024 cho thấy công tác THADS đã chủ động thích ứng trước biến động lớn, đồng thời giữ vững ổn định, nâng cao hiệu quả hoạt động trong một hệ thống có quy mô rộng lớn. Có thể khái quát một số dấu ấn nổi bật:

Trước hết là khả năng thích ứng trong bối cảnh đại dịch COVID-19. Dù gặp nhiều khó khăn, toàn hệ thống vẫn tổ chức thi hành được 53 nghìn tỷ đồng, thể hiện trách nhiệm, quyết tâm bảo đảm THADS không bị gián đoạn.

Thứ hai, kết quả thi hành án tiếp tục tăng trưởng tích cực, các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao hằng năm đạt và vượt yêu cầu. Năm 2022 đạt trên 75 nghìn tỷ đồng (thu hồi từ các vụ án tham nhũng, kinh tế khoảng 16 nghìn tỷ đồng), năm 2023 khoảng 89 nghìn tỷ đồng và năm 2024 trên 116 nghìn tỷ đồng. Đây không chỉ là những con số, mà còn phản ánh sự chuyển biến về hiệu quả tổ chức thi hành và năng lực vận hành của toàn hệ thống.

Thứ ba, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế đạt nhiều kết quả quan trọng. Các định hướng từ Chỉ thị 04-CT/TW (2021), Nghị quyết 27-NQ/TW và Quy định 183-QĐ/TW (2024) về bảo vệ người thi hành công vụ, cùng với việc sửa đổi Luật THADS, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho hệ thống phát triển.

Thứ tư, nhiều vụ việc lớn, phức tạp được tập trung tổ chức thi hành, góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên, hạn chế khiếu kiện kéo dài, giữ vững ổn định xã hội; khẳng định vai trò của cơ chế phối hợp liên ngành.

Thứ năm, kỷ luật, kỷ cương trong toàn hệ thống tiếp tục được tăng cường, niềm tin của người dân và xã hội từng bước được củng cố. Công tác kiểm tra, giám sát được chú trọng; quy trình nghiệp vụ được chuẩn hóa; trách nhiệm người đứng đầu được đề cao. Cơ chế bảo vệ người thi hành công vụ góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ THADS liêm chính, bản lĩnh, trách nhiệm.

-Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống THADS, điều gì khiến ông cảm thấy tự hào nhất về những đóng góp của ngành đối với việc bảo đảm công lý, giữ gìn trật tự xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân?

Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, THADS đã từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống tư pháp, đưa bản án, quyết định của Tòa án đi vào cuộc sống. Qua mỗi vụ việc được giải quyết, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức được bảo vệ; nguồn lực xã hội được khơi thông cho phát triển kinh tế; những mâu thuẫn, tranh chấp được tháo gỡ, góp phần giữ vững ổn định xã hội.

Điều đáng trân trọng hơn - số vụ việc tự nguyện THADS ngày càng nhiều (trong đó có nhiều vụ việc liên quan đến án tham nhũng, kinh tế) cho thấy tính nhân văn, hướng đi đúng đắn của chúng ta. Hoạt động THADS không thuần túy chỉ là thực thi bằng biện pháp quyền lực nhà nước, mà còn là hình trình mang lại niềm tin vào công lý và tình nghĩa con người.

Với cá nhân tôi, hơn 30 năm công tác chỉ là một chặng đường và đóng góp nhỏ trong hành trình phát triển của ngành. Nhưng đó là chặng đường để tôi chứng kiến, trân trọng những thế hệ cán bộ THADS đã luôn nỗ lực vượt qua áp lực, khó khăn, giữ vững sự công tâm, bản lĩnh, góp phần bảo vệ công lý và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, ông muốn gửi gắm điều gì tới đội ngũ cán bộ THADS hôm nay và kỳ vọng gì về hành trình phát triển của hệ thống trong giai đoạn mới?

THADS đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu mới: bộ máy tiếp tục được tinh gọn, kỷ luật, kỷ cương được tăng cường và chuyển đổi số được đẩy mạnh. Đây vừa là sự thay đổi về tổ chức, vừa là sự thay đổi về phương thức quản trị và thực thi công vụ. Tôi tin rằng, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật, đặc biệt là Luật THADS 2025, hệ thống THADS sẽ có nền tảng pháp lý đồng bộ và hiện đại hơn để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Tuy nhiên, dù công nghệ phát triển đến đâu thì yếu tố quyết định vẫn là con người. Chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng kỷ cương, liêm chính, trách nhiệm và bản lĩnh nghề nghiệp của mỗi cán bộ.

Tôi luôn tin rằng, với truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành, đội ngũ cán bộ THADS sẽ tiếp tục vượt qua những việc khó, những vụ việc phức tạp để hoàn thành sứ mệnh của mình. Bởi THA không chỉ đưa bản án vào cuộc sống mà còn góp phần bảo đảm công lý được thực thi một cách đúng đắn, nhân văn và bền vững.

-Trân trọng cám ơn ông!

- Trân trọng cám ơn ông!