Thí điểm phân ban THPT - Cần được đầu tư cơ sở vật chất tối thiểu phục vụ dạy và học

Thầy, trò hào hứng với chương trình

Do làm tốt công tác tuyên truyền, nên năm nay, số học sinh đăng ký vào lớp 10 ở 2 trường thí điểm phân ban tăng nhiều so với năm trước. Mỗi trường xấp xỉ 2900 học sinh, tăng 5,3 lần so với chỉ tiêu tuyển. Điều ghi nhận của hiệu trưởng 2 trường qua một năm học chương trình thí điểm phân ban là không khí hoạt động chuyên môn sôi nổi trong giáo viên, đổi mới phương pháp dạy- học, chất lượng giáo dục có sự phân hoá rõ rệt. Đơn cử xếp loại học lực ở Trường THPT Kỹ thuật Hồng Bàng, tỷ lệ giỏi đạt 2,8%; khá 38%; trung bình 51,2%; yếu 7,8%; kém 0,2%. Tiếp cận chương trình thí điểm phân ban, đội ngũ giáo viên phải đầu tư nhiều thời gian và công sức, vừa dạy, vừa rút kinh nghiệm cho bản thân, trong nhóm, vừa góp ý chương trình sách giáo khoa với Bộ, vừa làm thêm đồ dùng dạy học. Hầu như tuần nào cũng có giáo viên lên lớp tiết giảng mẫu, sinh hoạt tổ, nhóm để mọi người cùng trao đổi, góp ý rút kinh nghiệm. Tuy 2 trường thí điểm dạy 2 bộ sách giáo khoa khác nhau, nhưng vẫn thường xuyên trao đổi về phương pháp, cách dạy của thầy, cách học của trò; tổ chức hội giảng cụm khối lớp thay sách để chọn giáo viên giỏi dự thi thành phố. Phong trào làm đồ dùng dạy học được giáo viên hưởng ứng tích cực. Năm học vừa qua, riêng thầy trò Trường THPT Lê Hồng Phong đã làm 283 đồ dùng dạy học. Giáo viên lên lớp không chỉ với chiếc cặp sách như trước, mà lỉnh kỉnh đồ dùng dạy học, tối thiểu là bảng biểuuuu Học sinh vào lớp cũng chuẩn bị mỗi em 1 tờ giấy trong như chiếc bảng con để viết lên đó cho giáo viên cầm soi lên máy chiếu.

Còn nhiều khó khăn, vướng mắc

Trao đổi ý kiến với một số giáo viên trực tiếp giảng dạy chương trình thí điểm phân ban, được biết, phần đông giáo viên cho rằng nội dung chương trình hay, phát huy được tính chủ động, sáng tạo của học sinh và đáp ứng yêu cầu phân luồng, hướng nghiệp cho học sinh. Song bên cạnh đó cũng có nhiều băn khoăn, trăn trở của giáo viên và cha mẹ học sinh. 80/20 là tỷ lệ học sinh theo học ban KHTN và ban KHXH-NV tại hầu hết các trường thí điểm phân ban. Ở Hải Phòng cũng vậy, Trường THPT Kỹ thuật Hồng Bàng năm học này có 10 lớp 11 (gồm 8 lớp ban KHTN và 2 lớp ban KHXH-NV); 12 lớp 10 (gồm 9 lớp ban KHTN và 3 lớp ban KHXH-NV). Thực tế khi triển khai đại trà sau này, sự mất cân đối về số lượng học sinh ở 2 ban sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu giáo viên giảng dạy trong mỗi trường. Nguyên nhân mất cân đối giữa 2 ban, phải chăng do việc chia thành 2 ban chưa mềm dẻo, chưa đáp ứng hết nguyện vọng, năng lực, sở trường của học sinh. Hằng năm, tuy chỉ có vài chục phần trăm học sinh được tuyển vào các trường ĐH, CĐ, THCN, nhưng đó chính là mục đích của hầu hết học sinh. Vì thế, dù nhà trường không phân ban thì học sinh đã tự phân ban theo khối thi ĐH, CĐ. Một số giáo viên cho rằng cách phân ban hiện nay còn nhiều điểm chưa hợp lý, đặc biệt là kế hoạch dạy học 35 tuần trong 1 năm học (chương trình hiện hành là 32 tuần) và 30 tiết/ tuần khiến các trường gặp khó khăn trong việc triển khai các nhiệm vụ giáo dục. Chương trình có một số bài 'nặng' quá tải, giáo viên khó thực hiện theo hướng dẫn, cần có sự điều chỉnh khi triển khai đại trà.

Việc triển khai dạy và học các môn tự chọn nếu theo tinh thần thoả mãn nguyện vọng của học sinh thì không thể thực hiện được bởi cơ sở vật chất, phòng học, kinh phí, đội ngũ giáo viên của các trường chưa đáp ứng được. Mặt khác, tiết học tự chọn là môn học mới có tính điểm, nhưng nhiều học sinh và cha mẹ học sinh chưa hiểu đúng, coi môn tự chọn như học thêm, lơ là, không chú ý làm bài. Cả 2 trường đều thiếu các phòng học bộ môn, phòng học tự chọn, phòng hoạt động ngoài giờ và một số dụng cụ thí nghiệm khác. Trường THPT Kỹ thuật Hồng Bàng có 31 lớp nhưng chỉ có 16 phòng học. Bộ môn nào cũng được Bộ Giáo dục- Đào tạo đầu tư thiết bị thí nghiệm, nhưng thường chuyển về chậm và thiếu đồng bộ. Năm nay, thiết bị dạy học chuyển về sớm hơn năm trước, nhưng cũng chỉ đáp ứng cơ số 40%. Một điều trăn trở nữa của cán bộ quản lý các trường là trước đây, trường được giữ lại 43% quỹ học phí cho hoạt động sự nghiệp, nhưng từ khi Nhà nước tăng lương, thực hiện chuyển 40% quỹ học phí vào lương, các trường chỉ được giữ lại 23% chi cho quản lý và hoạt động sự nghiệp, nên rất thiếu kinh phí hoạt động.

Chương trình thí điểm phân ban THPT của Bộ Giáo dục- Đào tạo tại Hải Phòng cần được thành phố quan tâm đầu tư cơ sở vật chất tối thiểu phục vụ dạy và học. Theo kế hoạch năm học 2006- 2007 cả nước sẽ triển khai đại trà chương trình THPT phân ban. Vì thế cần tính đến những điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ, kinh phí thực hiện chương trình này để đạt mục đích phân luồng và hướng nghiệp, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng và năng lực của học sinh trên cơ sở chuẩn kiến thức, kỹ năng cần đạt./.