Thí điểm mô hình 'xã, phường xã hội chủ nghĩa': Nền tảng xây dựng Thủ đô phát triển nhanh, bền vững, văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội Trần Đức Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong dự Hội nghị.

Cùng dự Hội nghị có Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Bùi Huyền Mai; Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Trần Đình Cảnh; Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Vũ Đăng Định; Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Xuân Lưu; Thiếu tướng Đào Văn Nhận, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô; lãnh đạo các ban, sở, ngành TP và 2 xã Phúc Thịnh và Thư Lâm.

Thủ đô phải đi đầu, làm mẫu trong xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa

Tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã trình bày tóm tắt Đề án thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn TP Hà Nội.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã đặt ra yêu cầu về hoàn thiện mô hình cơ chế, chính sách quản lý và phát triển xã hội hiện đại, toàn diện, bao trùm, bền vững; phát triển kinh tế gắn với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ tài nguyên môi trường, xây dựng xã hội trên cơ sở hệ thống giá trị chuẩn mực, lấy hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu.

Tại Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 về Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, Bộ Chính trị đã trao cho Hà Nội sứ mệnh là trung tâm kiến tạo, giữ vai trò dẫn dắt, định hình mô hình và tư duy phát triển mới.

Trên cơ sở Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị và thực hiện ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, các cơ quan của TP đã phối hợp với các cơ quan của Trung ương cụ thể hóa các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam để xây dựng Đề án triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa với 8 nội dung và 54 tiêu chí đánh giá.

Ban Chấp hành Đảng bộ TP đã thống nhất rất cao, ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 8/7/2026 về Xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn TP Hà Nội để chỉ đạo toàn hệ thống chính trị TP triển khai thực hiện và lựa chọn 2 xã Phúc Thịnh và Thư Lâm là địa bàn triển khai thí điểm giai đoạn đầu.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, đây là hai xã có vị trí cửa ngõ, hạ tầng tương đối đồng bộ và có dư địa phát triển phù hợp để triển khai thực hiện thí điểm. UBND TP đã ban hành Đề án thí điểm, bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ, bám sát yêu cầu của Thành ủy.

“Việc xây dựng và triển khai Đề án nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị mục tiêu và đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; xây dựng mô hình quản trị xã, phường hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu lực, TP, nâng cao chất lượng cuộc sống và mức độ hài lòng của Nhân dân. Đồng thời, qua quá trình thực hiện tại 2 xã để hoàn thiện các hệ thống tiêu chí, cơ chế chính sách và phương thức tổ chức thực hiện, làm cơ sở đánh giá tổng kết và từng bước nhân rộng trên phạm vi toàn TP và cũng là của cả nước khi đủ điều kiện”, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nói.

Nhấn mạnh tinh thần Thủ đô phải đi đầu, làm mẫu trong xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, lấy kết quả thực hiện và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cuối cùng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu toàn hệ thống chính trị TP, đặc biệt là Đảng ủy UBND TP và Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân 2 xã Phúc Thịnh, Thư Lâm phải phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, trí tuệ, bản lĩnh, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển để tập trung triển khai đưa Nghị quyết số 16-NQ/TU của Thành ủy và Quyết định số 3489/QĐ-UBND ngày 12/7/2026 của UBND TP về triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn TP Hà Nội vào thực tế cuộc sống.

Sự đồng thuận của người dân là chìa khóa then chốt

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nêu rõ một số nhiệm vụ chủ yếu. Thứ nhất, xây dựng ngay kế hoạch triển khai với các mục tiêu, nhiệm vụ, các chỉ tiêu đích đến của kế hoạch 5 năm và từng năm. Trong đó, ngay trong năm 2026 này, phải xác định các chương trình, dự án thành phần, hoàn thiện cơ chế chỉ đạo, điều hành, xác định các nhiệm vụ ưu tiên, nhu cầu và phương án bố trí nguồn lực. UBND TP, các sở, ngành hướng dẫn các xã, phường áp dụng tiêu chí phù hợp để triển khai tại địa phương. Đây là mô hình mới nên cần có đánh giá kết quả thực hiện hằng kỳ, hằng năm để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, điều chỉnh những nội dung tiêu chí chưa phù hợp.

Thứ hai, tập trung xây dựng hoàn thiện hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, hoạt động hiệu lực, TP, quản trị trên nền tảng số và dữ liệu, có trách nhiệm giải trình, bảo đảm người dân tham gia thực chất vào các quá trình quyết định; đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức ở cấp cơ sở, coi đây là nhiệm vụ then chốt, quyết định sự thành công trong việc triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Đồng thời, trong năm 2026, cần hoàn thành việc rà soát, chuẩn hóa các quy trình công việc, xây dựng các cơ sở dữ liệu bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, thống nhất dùng chung. Cùng với hạ tầng số, cung cấp các dịch vụ công trực tuyến toàn trình thông suốt đến các xã thí điểm. Các địa phương cần thiết lập kênh tiếp nhận, xử lý và giải đáp các kiến nghị, phản ánh của nhân dân một cách chủ động, gần gũi nhất. Mọi phản hồi và mức độ hài lòng của Nhân dân sẽ là tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá TP chính quyền cơ sở.

Thứ ba, để thực hiện các mục tiêu về phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ, không gian thông minh; phát triển kinh tế gắn với đổi mới sản xuất tại địa bàn; bảo đảm an sinh xã hội công bằng, phát triển bao trùm; phát triển văn hóa con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, xây dựng môi trường xanh, an toàn và bền vững, cần phải triển khai lập quy hoạch, tổ chức không gian phát triển dựa trên tổng thể thống nhất với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Việc này cần thực hiện trên cơ sở hài hòa giữa không gian phát triển kinh tế, không gian sống, không gian văn hóa, không gian xanh, các thiết chế về giáo dục, y tế, văn hóa và quốc phòng an ninh.

Thứ tư, bố trí nguồn lực theo hướng tập trung, ưu tiên các nhiệm vụ then chốt, hạ tầng thiết yếu, chuyển đổi số, môi trường, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận bình đẳng dịch vụ, nhất là các dịch vụ về giáo dục, y tế, văn hóa, việc làm, nhà ở, an sinh xã hội và hỗ trợ nâng cao chất lượng cuộc sống cho người có công, các đối tượng yếu thế... Đa dạng hóa nguồn lực kết hợp giữa ngân sách nhà nước với các nguồn lực xã hội, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng; tăng cường lồng ghép các chương trình, đề án, dự án quy hoạch đang triển khai trên địa bàn, đặc biệt là kết nối với hệ thống hạ tầng của TP để bảo đảm tính đồng bộ, TP, tránh trùng lặp và phân tán nguồn lực, đồng thời nâng cao TP quản lý sử dụng vốn đầu tư.

Thứ năm, tăng cường công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận xã hội, nhất là lợi ích, tính ưu việt của mô hình. Tăng cường công khai, minh bạch thông tin liên quan đến các chương trình; hệ thống thông tin cơ sở phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, các tổ chức cộng đồng trong tuyên truyền, vận động và giám sát thực hiện; khuyến khích người dân tham gia góp ý, phản biện và đồng hành cùng chính quyền trong quá trình triển khai. Kịp thời ghi nhận, biểu dương các mô hình tốt, cách làm hay, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với việc xây dựng và triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa tại địa phương.

Nhấn mạnh sự đồng thuận của người dân là chìa khóa then chốt cho việc thực hiện các xã, phường xã hội chủ nghĩa của TP Hà Nội, Bí thư Thành ủy Hà Nội bày tỏ mong muốn người dân 2 địa phương hiểu, tự hào khi là công dân 2 xã của Thủ đô thực hiện Đề án thí điểm này. Từ đó, đồng hành với Đảng bộ, chính quyền địa phương thực hiện TP mục tiêu Đề án đặt ra.

Ông Trần Đức Thắng cũng đề nghị UBND TP hướng dẫn 124 xã, phường còn lại căn cứ vào bộ tiêu chí để rà soát, xác định các nội dung phù hợp triển khai ngay tại địa phương mình trên cơ sở cách làm sáng tạo, mô hình TP, qua đó góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô và đất nước.

“Xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa là một chủ trương mới, có ý nghĩa chiến lược và là mục tiêu cao cả chúng ta vừa làm, vừa hoàn thiện, đòi hỏi quyết tâm chính trị rất cao, tư duy đổi mới, cách làm sáng tạo và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các cấp, các ngành, các địa phương phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện Đề án quan trọng này”, Bí thư Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng tin tưởng, với sự đoàn kết, tinh thần đổi mới, khát vọng phát triển và trách nhiệm trước Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô, TP sẽ triển khai thành công mô hình thí điểm trên địa bàn 2 xã, tạo ra những cơ sở quan trọng để hoàn thiện cơ chế, chính sách và sớm nhân rộng trên địa bàn toàn TP. Đây sẽ là nền tảng để xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc, đồng thời, đóng góp kinh nghiệm, giá trị trong quá trình hoàn thiện mô hình phát triển ở cấp cơ sở trên phạm vi cả nước.