Thí điểm chế định luật sư công: Làm rõ hơn các nhóm việc trọng tâm để tránh dàn trải nguồn lực

Bày tỏ sự đồng tình, nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (đoàn Bắc Ninh) đánh giá, dự thảo Nghị quyết đã bao hàm đầy đủ các nội dung liên quan đến chế định luật sư công.

Về phạm vi thí điểm, đại biểu nhất trí thực hiện tại 8 Bộ và 10 địa phương như tờ trình của Chính phủ.

Về quy định cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư cho luật sư công, đại biểu thống nhất với quy định như tại dự thảo Nghị quyết, theo đó giao cho Bộ trưởng Bộ Tư pháp để tạo thuận lợi trong triển khai thực hiện.

Góp ý về quy định về phạm vi công việc của luật sư công, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà đánh giá, dự thảo Nghị quyết đã bám sát Kết luận số 23-KL/TW ngày 07/4/2026 của Bộ Chính trị để quy định rõ phạm vi công việc của luật sư công.

Tuy nhiên, đại biểu cũng chỉ ra, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức và những người đang công tác trong hệ thống cơ quan nhà nước.

“Như vậy, theo chế định này, những người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện để làm luật sư công thì sẽ được thực hiện đồng thời cả 2 nhiệm vụ, bao gồm nhiệm vụ của họ theo đề án vị trí việc làm của cơ quan nơi công tác và nhiệm vụ, quyền hạn của luật sư công khi được phân công vụ việc. Do đó, đề nghị Chính phủ quy định chi tiết hơn về phạm vi thực hiện nhiệm vụ, nhất là về công việc khi công chức đang đồng thời thực hiện 2 nhiệm vụ để đảm bảo chất lượng và hiệu quả cả 2 công việc theo đúng yêu cầu”, đại biểu nói.

Cơ bản tán thành quy định về quy trình giải quyết công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước tại Điều 9 dự thảo Luật, đại biểu cũng bày tỏ tán thành cao với quy định khi có vụ, việc có tính chất pháp lý phức tạp mà đội ngũ luật sư công chưa đáp ứng được thì cơ quan thực hiện thí điểm có vụ, việc đó lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với tổ chức hành nghề luật sư để có luật sư đồng hành với luật sư công tham gia giải quyết vụ việc.

Song, đại biểu đề nghị nghiên cứu bỏ quy định về đấu thầu trong trường hợp này. Bởi, thực tế hiện nay, khi chưa có chế định luật sư công, các cơ quan nhà nước mà có vụ việc liên quan vẫn có thể mời luật sư bên ngoài tham gia.

Về chế độ chính sách đối với luật sư công, cơ bản nhất trí với quy định như tại dự thảo Nghị quyết, đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu về quy định này để có điều chỉnh về chế độ, chính sách cho phù hợp hơn đối với luật sư công để bảo đảm không chồng chéo giữa 2 chế độ chính sách của luật sư công đang thực hiện quyền và nghĩa vụ của cán bộ, công chức với thực hiện trách nhiệm của chế định luật sư công.

Về thời gian thí điểm, nhấn mạnh đây là nội dung rất quan trọng này và cũng cần phải có lộ trình để thực hiện, đại biểu cho rằng việc chỉ thực hiện trong thời gian thí điểm là 2 năm là hơi ngắn. Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu để quy định thời gian thí điểm trong khoảng 3 năm.

“Như vậy là phù hợp để có khoảng thời gian cần thiết và sau khi kết thúc thí điểm chúng ta sẽ có đánh giá toàn diện về thực hiện chế định luật sư công này”, đại biểu nói.

Đại biểu Nguyễn Thị Thanh Bình (đoàn Hưng Yên) đưa ra một số đề nghị. Trong đó, về phạm vi công việc của luật sư công, đại biểu đề nghị cần tiếp tục làm rõ hơn trong Nghị quyết hoặc giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể các nhóm việc trọng tâm của luật sư công, như vụ án hành chính phức tạp; tranh chấp đầu tư, thương mại quốc tế; khiếu nại, tố cáo kéo dài; các hợp đồng, dự án lớn, có yếu tố nước ngoài hoặc rủi ro pháp lý cao. Đồng thời, xác định rõ ranh giới giữa luật sư công với công tác pháp chế thường xuyên để tránh chồng chéo, dàn trải nguồn lực.

Về cách thức đánh giá hiệu quả thí điểm, theo đại biểu, với một thiết chế mới như luật sư công, vấn đề rất quan trọng là phải xác định ngay từ đầu thước đo thành công của thí điểm là gì.

Với quan điểm như vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ sớm xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thí điểm theo hướng định lượng được, so sánh được.

Ví dụ, so vụ việc được luật sư công tham gia ngay từ giai đoạn sớm; số vụ việc được xử lý hiệu quả hoặc giảm mức độ rủi ro pháp lý; thời gian xử lý các vụ việc trọng điểm; hiệu quả phối hợp giữa luật sư công với các cơ quan chuyên môn; mức độ giảm phụ thuộc bị động vào tư vấn pháp lý bên ngoài trong những công việc mà khu vực công có thể tự đảm đương.

“Theo tôi, đây là nội dung rất quan trọng để bảo đảm thí điểm đi vào thực chất và có cơ sở đánh giá khách quan sau năm 2028”, đại biểu nói.

Trong khi đó, Đại biểu Đinh Ngọc Minh và đại biểu Trần Hoài Nam (đoàn Cà Mau) đề nghị giao Chính phủ ban hành một quy chế cụ thể hơn về hoạt động quản lý cũng như cơ chế hoạt động, chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn của luật sư công.

“Dự thảo quy định nguyên tắc hoạt động của luật sư công là độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế, luật sư công vẫn là cán bộ, công chức nên phải thực hiện nghĩa vụ của công chức và các công việc khác do thủ trưởng cơ quan, đơn vị giao ngoài nhiệm vụ luật sư công. Sự chồng chéo này có thể gây “vênh” với nguyên tắc độc lập trong hoạt động nghề nghiệp”, đại biểu phân tích.

Còn đại biểu Lê Nhật Thành (đoàn TP Hà Nội) bày tỏ cơ bản nhất trí với quy định về chế độ, chính sách đối với luật sư công tại dự thảo Nghị quyết và đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, bổ sung chính sách đặc biệt đối với cá nhân trực tiếp tham gia vào các vụ việc khiếu kiện phức tạp, kéo dài, nhất là các vụ kiện thương mại quốc tế ngoài việc đòi hỏi trình độ ngoại ngữ, kiến thức chuyên sâu và áp lực rất lớn, tốn nhiều thời gian và công sức.