Thi công mương An – Kim – Hải chậm trễ, ngập lụt kéo dài

Chưa lường hết thực tế

Ông Lương Cao Huấn, Giám đốc Ban quản lý Dự án nâng cấp đô thị Hải Phòng cho biết: Mương An-Kim-Hải vốn dĩ là kênh trung thủy nông, phục vụ tưới tiêu nước trong sản xuất nông nghiệp, không phải là hệ thống tiêu thoát nước. Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa, nhiều khu vực đất nông nghiệp trở thành khu dân cư, một số hộ dân lấn chiếm đất theo hai bờ mương làm nhà ở. Do đó, tuyến mương An-Kim-Hải trở thành mương tiêu thoát nước của thành phố và cũng tự phát hình thành hệ thống thoát nước từ các ngõ, ngách ra tuyến mương. Năm 2005, trước khi triển khai dự án, Công ty Thoát nước có văn bản gửi Ban quản lý Dự án nâng cấp đô thị về hiện trạng hệ thống thoát nước liên quan đến dự án cải tạo mương An-Kim-Hải. Trong đó nêu các tuyến cống thoát nước hiện trạng sẽ không đấu nối vào tuyến cống hộp AB kênh An-Kim-Hải của Dự án nâng cấp đô thị Hải Phòng. Chung quanh hồ Lâm Tường, Dư Hàng sẽ được xây dựng hệ thống thu gom nước thải, đấu nối vào hệ thống thu gom dọc mương Tây Nam. Do đó, theo thiết kế ban đầu của dự án không có phần đấu nối hệ thống thoát nước của các ngõ, ngách ra cống hộp kênh An-Kim-Hải sau khi cải tạo.

Trên thực tế, khi thi công thực hiện dự án, thay thế mương An-Kim-Hải hở bằng cống hộp, mặt trên trở thành đường giao thông, thì nhiều đường ống thoát nước của một số khu dân cư trên địa bàn các phường nơi có tuyến mương bị chặn lại. Nhiều khu dân cư lâm vào cảnh ngập lụt mỗi khi trời mưa,  nước thải được tiêu thoát, môi trường bị ô nhiễm trầm trọng, ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống của người dân. Trước thực trạng này, trên cơ sở đề nghị của Sở Xây dựng, UBND thành phố có văn bản đồng ý về việc điều chỉnh, bổ sung thiết kế hạng mục cải tạo, nâng cấp tuyến mương An-Kim-Hải, thuộc dự án nâng cấp đô thị Hải Phòng. Theo đó, cho phép điều chỉnh thiết kế vị trí cửa xả của đoạn cống hộp từ hồ Dư Hàng sang hồ Lâm Tường và bổ sung thiết kế đoạn cống hộp (đoạn từ cuối hồ Dư Hàng đến đường Nguyễn Văn Linh) nối vào mương Tây Nam.

Giám đốc Công ty Thoát nước Vũ Trọng Quang cho biết: Đến nay, công ty cùng với Ban quản lý Dự án nâng cấp đô thị Hải Phòng hoàn thành việc khảo sát hiện trạng hệ thống thoát nước của các ngõ đấu ra mương An Kim Hải trên địa bàn các phường Dư Hàng Kênh, Kênh Dương, Trần Nguyên Hãn, An Dương, Niệm Nghĩa, Nghĩa Xá. Vì thế, phải lập thêm dự án mới làm hệ thống thoát nước thải hai bên, đấu nối vào cống hộp mương An Kim Hải. Do vậy, thời gian thi công tuyến mương sẽ lại kéo dài và tốn thêm kinh phí.

Nảy sinh nhiều vướng mắc

Việc thực hiện cải tạo mương An-Kim-Hải còn một số vấn đề vướng mắc. Ông Lương Cao Huấn, Giám đốc Ban quản lý cho biết: Việc giải phóng mặt bằng, bàn giao chậm ảnh hưởng nhiều đến tiến độ thực hiện dự án. Hơn nữa, sau khi thực hiện giải phóng mặt bằng, nhiều điểm lại trở thành nơi đổ rác thải sinh hoạt, xây dựng của người dân khiến đơn vị vừa thi công, vừa kiêm thêm việc “dọn rác”. Tại khu vực cầu vượt Lạch Tray vẫn còn một hộ dân kinh doanh cây cảnh nằm trong phạm vi dự án cải tạo mương, chưa di chuyển, bàn giao mặt bằng, đưa ra những đề nghị bồi thường, hỗ trợ quá cao so với quy định. Chính quyền địa phương chậm trễ trong giải quyết, cưỡng chế, gây ách tắc việc thi công.

 Lãnh đạo UBND phường Trần Nguyên Hãn nêu: Trong quá trình thi công cải tạo mương An-Kim-Hải khó tránh khỏi những ảnh hưởng nhất định đến cuộc sống của người dân ở dọc hai bên bờ mương. Một thực tế hiện nay là dự án mới chỉ thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng tuyến mương, còn hành lang mương thì chưa tính đến. Trên địa bàn phường, một số trường hợp sau khi tính toán hỗ trợ, giải phóng mặt bằng còn lại một phần diện tích đất rất nhỏ, dưới 10 m², được chủ sử dụng xây thành nhà siêu mỏng, để khi mương hoàn thành được hưởng đền bù với giá cao. Đơn cử, hộ bà Phạm Thị Bích trước đây lấn chiếm, xây dựng nhà trên đường cống thoát nước, sau khi giải tỏa, chỉ còn lại diện tích khoảng 6-7 m². UBND phường cũng đề nghị, với các hộ diện tích còn lại quá nhỏ, không đủ xây dựng nhà thì Ban quản lý nên tính toán, giải phóng mặt bằng hết làm diện tích chung trồng cây xanh hoặc nơi tránh, đỗ xe, tạo cảnh quan đẹp sau này. Hiện tại, có trường hợp người dân tự giao dịch, chuyển nhượng căn nhà siêu mỏng với giá tới cả trăm triệu đồng.

Ngoài ra, cùng trên tuyến mương An-Kim-Hải, đoạn từ cống Luồn đến cầu vượt Lạch Tray thuộc địa bàn quận Lê Chân được giao cho Ban quản lý Dự án nâng cấp đô thị thực hiện dự án cải tạo theo nguồn vốn vay của Ngân hàng thế giới, sẽ lấp mương, làm cống hộp, tạo đường dân sinh. Nhưng đoạn từ cầu vượt Lạch Tray đến cống Nam Đông, thuộc địa bàn các quận Ngô Quyền, Hải An lại giao Ban quản lý Dự án cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường Hải Phòng thực hiện bằng nguồn vốn JICA của Nhật Bản. Đoạn mương này vẫn là tuyến mương hở, sẽ được nạo vét, kè hai bên. Như vậy, tuyến mương An-Kim-Hải sau khi được cải tạo vẫn bị khập khiễng, chắp vá, đoạn kín, đoạn hở.

Dù các dự án cải tạo toàn tuyến mương An-Kim-Hải sử dụng nguồn vốn gì, nhưng yêu cầu chất lượng, tiến độ và mỹ thuật luôn là yếu tố hàng đầu, góp phần chỉnh trang đô thị và cải thiện đời sống người dân. Do vậy, Sở Xây dựng, các Ban quản lý, Công ty thoát nước và chính quyền các quận Lê Chân, Ngô Quyền, Hải An cần có sự đồng thuận, quyết tâm, khắc phục các bất cập đang nảy sinh, sớm hoàn thiện công trình để đưa vào sử dụng trong  năm 2009./.