Thế giới tuần qua

Tình hình I-rắc trở nên cực kỳ căng thẳng khi thời điểm Mỹ chuyển giao quyền lực đang tới gần. Những vụ đánh bom lớn xảy ra ngay tại thủ đô Bát-đa, làm hàng trăm người thiệt mạng. Nhiều quan chức cấp cao trong chính phủ tạm quyền I-rắc trở thành mục tiêu ám sát của các nhóm chống đối. Một trong các đường ống dẫn dầu chính bị đặt bom phá hoại gần thành phố Ba-xra, làm giảm hẳn lượng dầu xuất khẩu của nước này. Xuất hiện mâu thuẫn giữa I-rắc và Mỹ, khi chính phủ tạm quyền I-rắc yêu cầu giao cựu Tổng thống Xát-đam Hút-xen cho họ, còn Mỹ chưa sẵn sàng làm việc này. Uy ban điều tra vụ 11-9 của Mỹ tuyên bố không có bằng chứng để cho rằng chính quyền Xát-đam có liên hệ với tổ chức Al Qeada.

Hội nghị thượng đỉnh EU họp tại Brúc-xen (Bỉ) thông qua Hiến pháp chung châu Âu, nhưng bất đồng về việc chọn người kế nhiệm Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) R.Prô-đi, do có tới 10 ứng cử viên chạy đua vào chức vị này.Cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu kết thúc ngày 13-6, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu thấp kỷ lục trong lịch sử EU, tính chung khoảng 40% cho cả 25 nước thành viên. Lý do dẫn tới tình trạng thờ ơ của cử tri: kinh tế tăng trưởng chậm, tỷ lệ thất nghiệp cao, bất ổn về an ninh, nắng nóng và cả giải bóng đá vô địch châu Âu (EURO 2004).

Nguy cơ khủng bố vẫn đè nặng đất nước A-rập Xê-út, khi các nhóm khủng bố có liên hệ với mạng lưới Al Qeada lại tổ chức thêm nhiều vụ tấn công mới nhằm vào người nước ngoài đang làm việc trong các ngành kinh tế chủ chốt ở đây. Ngày 20-6, P.Giôn-xơn, một người Mỹ bị bắt cóc 3 ngày trước đó, đã bị hành quyết sau khi chính phủ A-rập Xê-út từ chối trả tự do cho các phần tử Al Qeada đang bị giam giữ để đổi lấy con tin này. Trong cuộc vây ráp lớn diễn ra ngay sau đó tại thủ đô Ri-át, lực lượng an ninh A-rập Xê-út tuyên bố đã hạ sát Abdulaziz al-Moqrin, thủ lĩnh chi nhánh Al Qeada tại nước này.

Nhiều hoạt động ngoại giao dồn dập diễn ra để chuẩn bị cho vòng ba cuộc đàm phán sáu bên về vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, được tổ chức từ 23 đến 26-6 tại Bắc Kinh. Theo các nhà phân tích, vẫn ít hy vọng có sự đột phá trong vòng đàm phán mới này. CHDCND Triều Tiên tuyên bố triển vọng của cuộc đàm phán phụ thuộc hoàn toàn vào lập trường của Mỹ.

Ngày 14-6, Thủ tướng I-xra-en A.Sa-rôn vượt qua được cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm của Quốc hội nước này về kế hoạch rút khỏi dải Ga-da, với đa số phiếu ủng hộ. Trong khi đó, binh lính I-xra-en vẫn tiếp tục càn quét các vùng đất Pa-le-xtin, gây nhiều thiệt hại cho dân thường. Chính quyền Pa-le-xtin tuyên bố sẵn sàng tiếp quản dải Ga-da. Các phe phái Pa-le-xtin thoả thuận với Thủ tướng A.Cô-rây nối lại các cuộc đối thoại với chính quyền để tìm ra một chính sách phối hợp hành động chung.

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2004 sắp bước vào giai đoạn quyết định. Cả 2 ứng cử viên Bu-sơ (đảng Cộng hòa) và Kê-ri (đảng Dân chủ) bắt đầu chiến dịch vận động bầu cử tại nhiều tiểu bang của Mỹ. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy, với việc binh lính Mỹ bị sa lầy tại I-rắc và những cáo buộc về trách nhiệm của chính quyền trong sự kiện khủng bố 11-9-2001, tỷ lệ người Mỹ ủng hộ đương kim Tổng thống Bu-sơ hiện thấp hơn ông Kê-ri.

Cơ quan năng lương nguyên tử quốc tế (IAEA) thông qua nghị quyết chỉ trích I-ran không hợp tác đầy đủ với IAEA, chung quanh việc thanh sát chương trình hạt nhân của nước này. I-ran lên án bản nghị quyết mới là thiếu công tâm, nhưng cam kết tiếp tục hợp tác. Được biết, bản báo cáo trước đó của IAEA về I-ran có nhiều thiếu sót, khiến dư luận có thể hiểu nhầm về chương trình hạt nhân của I-ran.