Thế giới tuần qua

Sau nhiều tuần bao vây, cuối cùng liên quân đã tiến công và giành quyền kiểm soát các thành phố thánh địa Na-giáp và Kê-ba-la của người Hồi giáo dòng Si-ai, từ tay lực lượng chống đối do giáo sĩ An Xa chỉ huy. Tuy nhiên, những thiệt hại và thương vong đối với dân thường càng khiến tâm lý chống Mỹ tại I-rắc tăng lên và trên thực tế, các cuộc tiến công nhằm vào liên quân vẫn liên tiếp xảy ra. Thủ lĩnh mạng lưới Al Qeada Bin Laden tuyên bố trao thưởng lớn cho các hành động chống lại liên quân.

Vụ binh lính liên quân hành hạ, ngược đãi tù nhân I-rắc đang gây rắc rối lớn cho chính quyền Mỹ-Anh trước sức ép của dư luận cả trong nước và quốc tế, dù Tổng thống Mỹ G.Bu-sơ đã phải ngỏ lời xin lỗi và trừng phạt những người có liên quan.

Ngày 8-5, Tổng thống Nga V.Pu-tin chính thức bắt đầu nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai của ông. Phát biểu trong lễ nhậm chức, ông Pu-tin nhấn mạnh sẽ thúc đẩy quá trình dân chủ hóa đất nước và cải cách nền kinh tế sâu rộng hơn nữa. Ông cũng cam kết nâng cao vai trò của nước Nga trên trường quốc tế.

Cuộc khủng hoảng chính trị tại Gru-di-a, bắt nguồn từ mâu thuẫn giữa chính quyền trung ương ở Tbi-li-xi và ban lãnh đạo nước CH tự trị A-gia-ri-a, đang đặt Gru-di-a bên miệng hố nội chiến, đã được tháo ngòi nổ khi Tổng thống A-gia-ri-a, ông A.A-ba-sít-de, từ chức ngày 6-5 với sự trung gian hòa giải của LB Nga. Tình hình A-gia-ri-a trở lại bình thường, khi Tbi-li-xi tuyên bố không truy nã những người chống đối.

Đảng Li-cút cầm quyền tại I-xra-en bác bỏ kế hoạch rút khỏi dải Ga-da của Thủ tướng A.Sa-rôn. Binh lính I-xra-en tiếp tục tiến công, càn quét các vùng đất Pa-le-xtin và sát hại thủ lĩnh các nhóm Hồi giáo vũ trang, tăng cường bao vây phong tỏa trụ sở của Tổng thống Y.A-ra-phát. Trong khi đó, nhóm 'bộ tứ' đang cố gắng khởi động lại lộ trình hòa bình Trung Đông, với thiện chí từ phía Pa-le-xtin thể hiện qua tuyên bố của Thủ tướng Cô-rây sẵn sàng đàm phán ngay với I-xra-en.

Tại cuộc đàm phán cấp bộ trưởng liên Triều lần thứ 14 ở Bình Nhưỡng, CHDCND Triều Tiên và Hàn Quốc nhất trí sớm tiến hành cuộc đàm phán quân sự cấp cao nhằm giảm bớt căng thẳng ở khu vực biên giới chung giữa hai miền. Hai bên cũng nhất trí tổ chức cuộc đàm phán cấp bộ trưởng lần thứ 15 vào tháng 8 tới tại Xơ-un (Hàn Quốc). Cộng đồng quốc tế tiếp tục hỗ trợ CHDCND Triều Tiên khắc phục hậu quả tai nạn đường sắt lớn xảy ra cuối tháng trước.

Kết quả điều tra cho thấy dịch SARS tái phát tại một số địa phương của Trung Quốc là xuất phát từ sự lây nhiễm vi-rút SARS tại Viện vi trùng quốc gia Bắc Kinh, do không tuân thủ chặt chẽ các quy định kiểm dịch. Hiện hàng trăm người vẫn phải chịu sự cách ly và theo dõi chặt chẽ. Tổ chức y tế thế giới WHO khuyến cáo cần duy trì theo dõi tình hình và tăng cường độ an toàn cho các phòng thí nghiệm, trung tâm y tế.

Khủng bố và xung đột xảy ra tại nhiều nơi trên thế giới. Thái Lan phải điều thêm nhiều đơn vị quân đội xuống 3 tỉnh miền Nam, nơi các nhóm Hồi giáo ly khai tiếp tục có nhiều hoạt động phá hoại. Ba vụ đánh bom tại A-ten (Hy Lạp) ngày 5-5 làm tăng thêm sự lo ngại về an ninh của đại hội Ô-lim-pích, diễn ra sau 100 ngày nữa. Nhiều nước yêu cầu công dân rời khỏi A-rập Xê-út, trước những hoạt động khủng bố đang tăng lên tại đây. Đánh bom tại Ga-da-oa (Pa-ki-xtan) làm nhiều chuyên gia Trung Quốc làm việc ở đây chết và bị thương.

Giá dầu thô đạt mức cao nhất trong vòng 13 năm qua, đạt gần 40 USD/thùng, do những lo ngại về khả năng xảy ra các vụ khủng bố nhằm vào ngành công nghiệp dầu A-rập Xê-út và tình hình chính trị tiếp tục bất ổn tại Vê-nê-xu-ê-la. Ông R.Ra-tô, cựu Bộ trưởng Kinh tế Tây Ban Nha, được bầu làm Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Quỹ tiền tệ quốc tế IMF.

Vi-rút có tên 'Sa-xơ' xuất hiện trên mạng Internet từ ngày 1-5, nhanh chóng lan rộng ra khắp thế giới và gây những tác hại đáng kể cho các mạng máy tính. 'Sa-xơ' chỉ ảnh hưởng tới máy tính chạy hệ điều hành từ Windows 2000 trở lên và người dùng có thể tải công cụ khắc phục từ trang chủ của Microsoft và các công ty viết phần mềm diệt vi-rút khác.