Thế giới kỷ niệm ngày chiến thắng phát-xít

Nhân dịp này, trả lời phỏng vấn báo 'Thế giới ' ra ngày 7-5, và kênh 3 truyền hình Pháp, Tổng thống Nga Vla-đi-mia Pu-tin cho rằng không nên phân chia cộng đồng thế giới thành các khối vì sự chia rẽ ở châu Âu và trên thế giới đã vài lần đẩy nhân loại tới bờ của sự huỷ diệt hoàn toàn. Xu hướng phát triển chủ yếu hiện nay là hoà hợp và hợp tác. Ngày 9-5 là cơ hội tốt để khép lại trang sử nặng nề của châu Âu, xây dựng mối quan hệ giữa các nước trên cơ sở nhất trí và hoà hợp theo nguyên tắc dân chủ. Tổng thống kêu gọi đánh giá khách quan thỏa thuận Y-an-ta và kết quả cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai. Tổng thống Pu- tin khẳng định với việc ký thỏa thuận Y-an-ta, lãnh đạo khối đồng minh chống phát xít muốn xây dựng một hệ thống quốc tế mới nhằm ngăn chặn chủ nghĩa quốc xã hồi sinh, tránh cho thế giới khỏi những cuộc xung đột toàn cầu tàn khốc. Nhằm mục đích đó, Liên hợp quốc đã được thành lập và các nguyên tắc an ninh tập thể được đưa vào Hiến chương của Tổ chức này. Theo ông, mặc dù các quyết định được thông qua sau chiến tranh đang gây ra tranh cãi trong giới sử học liên quan đến tính hợp lý và công bằng của chúng, nhưng đó là quyết định tập thể của ba nhà lãnh đạo cao nhất của Liên Xô, Mỹ và Anh. Những quyết định này được thông qua trên cơ sở thực tế khách quan của thời kỳ lịch sử đó khi chủ nghĩa quốc xã chưa được tiêu diệt tận gốc, châu Âu bị tàn phá nặng nề, cần phải khôi phục kinh tế và củng cố nền chính trị của châu lục này.
Ngày 7-5, phát biểu tại cuộc mít tinh kỷ niệm lần thứ 60 chiến thắng phát xít ở thủ đô Min-xcơ-, Tổng thống Bê-la-rút A-lếch-xan-đrơ Lu-ca-sen-cô nêu rõ nước Bê-la-rút độc lập và có chủ quyền đã, đang và sẽ làm tất cả những gì cần thiết để các cựu chiến binh của cuộc chiến tranh được sống xứng đáng của những người chiến thắng, những người đã để lại bài học không bao giờ quên cho thế hệ mai sau - bài học về lòng dũng cảm, chủ nghĩa yêu nước và lòng yêu tự do. Bê-la-rút sẽ giữ gìn và bảo vệ những thành quả cũng như Chiến thắng mà cha ông đã giành được. Ông cam kết sẽ xây dựng đất nước Bê-la-rút hùng mạnh và phồn vinh. Tổng thống nhấn mạnh nhờ chiến thắng vĩ đại, sức mạnh to lớn về chính trị, kinh tế và quân sự, nhờ uy tín của Liên Xô trong suốt nửa thế kỷ, lục địa châu Âu đã được bảo đảm hoà bình, cán cân lực lượng được duy trì. Tuy nhiên ông cũng cho rằng việc Liên Xô tan rã là thảm kịch địa chính trị và hậu quả của nó là phá hoại cán cân lực lượng trên thế giới. Ông kêu gọi không nên bóp méo các sự kiện lịch sử về cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại, một cuộc chiến tranh đã gây tổn thất vô cùng to lớn về người và của, làm gần 30 triệu người thiệt mạng, trong đó có gần 18 triệu người là dân thường, vô tội như phụ nữ, trẻ em, người già.

Tổng thống A-déc-bai-gian In-kham A-li-ép đã ra lời kêu gọi nhân dân nhân kỷ niệm 60 năm chiến thắng phát xít, trong đó ca ngợi đóng góp to lớn của nhân dân nước này trong cuộc chiến tranh chống phát xít Đức, giải phóng các nước Nga, U-cra-i-na, Bê-la-rút, Môn-đô-va, các nước vùng ven biển Ban-tích và các nước Đông Âu. Nhân dân A-déc-bai-gian không chỉ thể hiện chủ nghĩa anh hùng trong chiến đầu mà còn hy sinh quên mình ở hậu phương, giúp đỡ to lớn cho quân đội nhiên liệu, vũ khí, lương thực, quần áo... Mọi người dân A-déc-bai-gian đều tự hào đã cung cấp hơn 70% dầu mỏ khai thác được phục vụ chiến trường. Trong cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại, gần 700 nghìn người A-déc-bai-gian đã tham gia chiến đấu ngoài mặt trận, hơn một nửa số đó đã ngã xuống ngoài chiến trường.

Trong lời kêu gọi gửi nhân dân Ác-mê-ni-a, Tổng thống nước này Rô-bét Cô-tra-ri-an khẳng định Chiến thắng năm 1945 và hoà bình đã nâng Ác-mê-ni-a lên tầm cao mới. Trong đội ngũ Hồng quân Xô-viết, những người con của Ác-mê-ni-a đã chiến đấu dũng cảm, hy sinh quên mình vì Tổ quốc, hầu hết các gia đình của Ác-mê-ni-a đều có người tham gia các đơn vị quân đội, các đội du kích và phong trào kháng chiến ở hậu phương.
Phát biểu khi tới Mát-xcơ-va dự lễ kỷ niệm Chiến thắng, Tổng thống Ca-dắc-xtan Nua-xun-tan Na-dắc-bai-ép đã khẳng định ngày 9-5 là ngày hội quang vinh và tự hào của tất cả những người đang sinh sống trên lãnh thổ Liên Xô trước đây.

Phát biểu tại cuộc mít tinh kỷ niệm 60 năm chiến thắng phát xít ở thủ đô Xô-phi-a, Tổng thống Bun-ga-ri Ghê-oóc-ghi Pư-rơ-va-nốp nhấn mạnh Chiến thắng phát xít là chiến thắng của chính nghĩa và dân chủ. 'Ngày 9-5 là ngày đưa chúng ta đoàn kết trong gia đình châu Âu'. Tổng thống bày tỏ lòng biết ơn đối với tất cả các cự chiến binh đã đóng góp sức lực của mình vào việc đập tan chủ nghĩa phát xít.

Cùng ngày, Tổng thống Pư-rơ-va-nốp đã trao tặng ky niệm chương cho nhóm cựu chiến binh Bun-ga-ri và Nga từng tham gia cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai đang sinh sống tại Bun-ga-ri.

Ngày 7-5, tại thành phố Vrô-xláp của Ba Lan đã bắt đầu các hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng, Tổng thống Ba Lan A-lếch-xan-đơ Cva-xni-ép-xki đã đặt hoa tại nghĩa trang 600 liệt sĩ Ba Lan hy sinh trong các trận chiến đầu bảo vệ thành phố này và nghĩa trang các chiến sĩ Xô-viết hy sinh trong trận giải phóng thành phố Vrô-xláp khỏi ách phát xít. Trong thời kỳ chiến tranh, thành phố Vrô-xláp đã trở thành pháo đài, các trận đánh ác liệt ở đây đã kéo dài gần 80 ngày đêm và đến ngày 6-5-1945 mới kết thúc, thành phố bị tàn phá 60%.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc cô-phi An-nan cho rằng lễ kỷ niệm 60 năm chiến thắng phát xít sẽ là sự kiện xúc động về niềm tin tưởng và tình đonà kết giữa các dân tộc. Những tổn thất mà Liên Xô phải gánh chịu trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai cũng như những thiệt hại về người trong thảm hoạ nhân loại này là không thể tính được. Nhiệm vụ của chúng ta là phải ngăn chặn không để lặp lại thảm hoạ đó trong tương lai.
Phát biểu khi dừng chân tại Hà Lan, trên đường tới Mát-xcơ-va dự lễ kỷ niệm, Tổng thống Mỹ nêu rõ lễ kỷ niệm Ngày chiến thắng ở Mát-xcơ-va sẽ là 'ngày lễ khải hoàn về cái thiện chiến thắng cái ác'. Tổng thống đã tới thăm nghĩa trang các quân nhân Mỹ hy sinh trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai.

Tại pra-ha, Thủ tướng Séc I-gi Pa-rô-u-bếch và đại diện chính quyền thành phố đã, các chính đảng và các hội cựu chiến binh đã đặt hoa tại nghĩa trang các liệt sĩ Xô-viết hy sinh giải phóng Séc.

Theo phóng viên TTXVN tại Béc-lin, ngày 7-5, nước Đức đã bắt đầu các hoạt động kỷ niệm 60 năm ngày kết thúc cuộc chiến tranh thế giới thứ hai, giải phóng nước Đức và châu Âu khỏi thảm họa phát xít với việc tổ chức 'Ngày Dân chủ' và đưa ra lời kêu gọi tăng cường hoạt động chống chủ nghĩa quốc xã mới.

Phát biểu khai mạc các hoạt động này tại Cổng Bran-đên-buốc, Thị trưởng Béc-lin Klau-xơ Vô-vơ-rai nhấn mạnh rằng 'Ngày 8-5 là ngày giải phóng' và kêu gọi nhân dân Đức hãy cảnh giác, tích cực tham gia các hoạt động chống chủ nghĩa cực hữu và chống lại tư tưởng hẹp hòi đối với những chủng tộc khác và những người thiểu số.
Bộ trưởng Nội vụ Liên bang Đức Ốt-tô Si-li cũng phát biểu kêu gọi các công dân hãy can đảm hơn nữa chống lại chủ nghĩa cực hữu.

Tối 7-5, khoảng 25.000 người đã mang theo nến, nối tay nhau tạo thành một dây chuyền ánh sáng dài khoảng 33 km dọc theo trục chính Đông - Tây xuyên suốt Béc-lin để đưa ra một tín hiệu rõ ràng phản đối chiến tranh, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và chủ nghĩa cực hữu.

Theo kế hoạch, trong ngày 8-5, Quốc hội và Hội đồng Liên bang Đức (Thượng viện) sẽ tổ chức một nghi lễ trọng thể tại trụ sở Quốc hội để kỷ niệm 60 năm ngày kết thúc chiến tranh.

Dự kiến, hàng ngàn người sẽ tham gia các cuộc biểu tình ở Béc-lin để phản đối cuộc diễu hành của những phần tử quốc xã mới theo lời kêu gọi của Đảng Dân tộc Dân chủ Đức (NPD) trong ngày này.