Thay thuốc trừ sâu bằng nhện và bọ xít bắt mồi
ĐH Nông nghiệp 1 Hà Nội nhân nuôi thành công nhện bắt mồi, bọ xít bắt mồi và bước đầu ứng dụng thử nghiệm chúng trong phòng trừ nhện, bọ trĩ hại cây trồng ở Hà Nội và vùng phụ cận.
Trước đây một vụ bí xanh ông Nguyễn Văn Hùng ở HTX Đặng Xá, Gia Lâm, thường phải phun thuốc hoá học 10 lần với tổng chi phí thuốc là 130.000-150.000 VNĐ/sào. Tuy nhiên, qua thử nghiệm dùng bọ xít bắt mồi để kiểm soát bọ trĩ trong các vụ bí năm 2005, năng suất cây trồng không kém so với trước. Chi phí dùng bọ xít cũng tương đương thuốc hoá học.
Việc nhân nuôi và sử dụng bọ xít, nhện bắt mồi để phòng trừ các loài gây hại rất có triển vọng ở VN, góp phần bảo vệ môi trường cũng như sức khoẻ người dân. Vai trò của chúng đặc biệt quan trọng đối với cây trồng trong nhà lưới, nhà kính vì ở môi trường đó có rất ít kẻ thù tự nhiên của nhện và bọ trĩ hại cây.
Hiện nay ở VN, nhện đỏ son (T.cinnabarinus), bọ trĩ (Thrip palmi) có vòng đời ngắn, sức sinh sản cao nên đang trở thành những loài gây hại đáng kể đối với bông, ớt, cà chua, đậu rau, đậu tương, dưa chuột, bầu bí, hoa...Chẳng hạn bọ trĩ làm cho quả cong bí và dưa chuột cong queo, biến dạng trong khi nhện đỏ son hại lá của đậu côve, làm cây không phát triển được...
Để phòng trừ nhóm sâu, nhện hại này, nông dân thường phun 7-10 lần thuốc hoá học trong một vụ cây trồng, song hiệu quả lại không cao, gây ô nhiễm cho môi trường cũng như ảnh hưởng tới sức khoẻ người dân. Trong khi đó, nhiều nước trên thế giới, trong đó có Trung Quốc, Hà Lan, đã nhân nuôi rộng rãi các loài nhện bắt mồi thuộc họ Phytoseiidae và bọ xít bắt mồi thuộc họ Anthocoridae để phòng trừ.
Từ thực tế trên, các chuyên gia thuộc Bộ môn côn trùng, Khoa Nông học, đã nghiên cứu quy trình nhân nuôi nhện bắt mồi (Amblyseius sp.) và bọ xít bắt mồi (Orius sauteri P.) với mục tiêu phòng trừ nhện đỏ son và bọ trĩ tại Việt Nam. Amblyseius sp. và Orius sauteri là những loài thiên địch được tìm thấy ở VN.
Việc nhân nuôi hai loài bắt mồi trên là thuận lợi tại miền Bắc VN, từ tháng 2 cho tới tháng 11 hàng năm. Trong hai năm qua, nhóm đã nhân nuôi thủ công hai loài này trong điều kiện tự nhiên, không cần sự hỗ trợ của nhiều thiết bị. Thức ăn thích hợp nhất để nhân nuôi nhện bắt mồi là nhện đỏ son. Ngoài ra, có thể sử dụng nhện trắng P. latus, phấn ngô và phấn ong làm thức ăn thay thế. Nhện bắt mồi có khả năng sống sót cao khi bảo quản trong hộp nhựa có thể tích 10ml, cùng với chất độn là nước mùn cưa hoặc lõi ngô. Nhện bắt mồi đã được thử nghiệm và chứng tỏ hoàn toàn có khả năng kìm hãm nhện đỏ son trên cây đậu côve ngoài đồng ruộng. Với mật độ thả 3 con/cây, trong vòng 16 ngày mật độ nhện bắt mồi tăng gấp 13 lần so với ban đầu. Trong khi đó, mật độ nhện đỏ giảm từ khoảng 70con/cây xuống còn chưa tới 3con/cây. Trong trường hợp không thả nhện bắt mồi, mật độ nhện đỏ tiếp tục tăng tới hơn 100 con/cây.
Kết quả thử nghiệm bọ xít bắt mồi trên cánh đồng dưa chuột cho thấy trong một đời rau chỉ cần thả một lần là tự bọ xít khống chế được số lượng bọ trĩ, làm bọ trĩ không tăng vượt quá ngưỡng gây hại. Sản lượng dưa chuột đạt 208kg/sào nếu thả bọ xít. Trong trường hợp phun thuốc theo nông dân, sản lượng đạt 216,6kg/sào và 186kg/sào nếu không thả bỏ trĩ và không phun thuốc.
Chi phí sử dụng bọ xít tương đương hoặc cao hơn một chút so với phun thuốc bảo vệ thực vật để trừ bọ trĩ. Tuy nhiên, nông dân vẫn thích vì quả dưa chuột của họ phẳng phiu, ngày nào cũng có thể hái, không có dư lượng thuốc trừ sâu.(VNN)