Thấy gì từ dự án vay 3 nghìn tỷ xử lý nước thải Vịnh Hạ Long?

(PLO) - Trước khi tỉnh Quảng Ninh vay 2.875 tỷ đồng để xử lý vấn đề nước thải Vịnh Hạ Long, năm 2010, tỉnh cũng đã vay vốn ODA 1.900 tỷ đồng đầu tư dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Hạ Long, nhưng đến nay vấn nạn ô nhiễm môi trường, nước thải đô thị vẫn nguyên như cũ. Vậy dự án 3.500 tỷ đồng có theo chân dự án 1.900 tỷ đồng ném tiền xuống biển?
Nước thải ô nhiễm vẫn tiếp tục chảy xuống “tài sản đặc biệt” Vịnh Hạ Long. Nước thải ô nhiễm vẫn tiếp tục chảy xuống “tài sản đặc biệt” Vịnh Hạ Long.

Tại cuộc họp lãnh đạo sáng kiến Liên minh Vịnh Hạ Long - Cát Bà lần thứ 5 tổ chức vào chiều 13/3/2018 tại TP Hạ Long, ông Hồ Quang Huy - Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long tiết lộ về khoản đầu tư 154 triệu USD vào dự án xử lý nước thải trên vịnh Hạ Long, trong đó vốn đối ứng của TP Hạ Long là 29 triệu USD, 125 triệu USD còn lại là vốn vay ODA. Đây chính là dự án Phục hồi môi trường nước Vịnh Hạ Long hợp tác với Bỉ. 

Tháng 12/2015, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có buổi làm việc với Tập đoàn Rent A Port và quỹ Westpac Belgium (đối tác của Bỉ) về nội dung Báo cáo tiền khả thi đề án nghiên cứu các giải pháp và công nghệ làm sạch Vịnh Hạ Long. Bản báo cáo khi đó đã đưa ra dự toán chi phí cần thiết để thu gom và tái sử dụng khối lượng chất thải ô nhiễm hiện nay trên Vịnh Hạ Long vào khoảng 129 triệu USD.

Tháng 8/2016, UBND tỉnh Quảng Ninh tiếp tục có buổi làm việc với Tập đoàn Rent A Port về báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án Phục hồi môi trường nước Vịnh Hạ Long. Mục tiêu của dự án theo báo cáo tiền khả thi là nhằm phục hồi môi trường nước trước hai nguồn chất thải chính và các biện pháp thực hiện, gồm: thu gom và xử lý dầu nổi và rác thải rắn trôi nổi; thu gom và xử lý chất thải từ tàu du lịch. Phạm vi không gian của dự án là khu vực rộng 538km2, bao gồm vùng lõi Di sản Vịnh Hạ Long, vùng ven bờ biển TP Hạ Long, TP Cẩm Phả và một phần giáp ranh huyện Vân Đồn.

Các hạng mục đầu tư chính của Dự án gồm: các hạng mục xử lý chất thải (1nhà máy đốt rác tạo năng lượng điện với công suất thiết kế 100 tấn/ngày, 5 hệ thống xử lý nước đen); các hạng mục thu gom chất thải (9 cụm, 54 bể nổi Septikon để thu gom và lưu trữ rác thải, 2 tàu thu gom chất thải, hệ thống cầu cảng và bến cảng để 2 tàu thu gom neo đậu, vận chuyển chất thải).Thời gian thực hiện dự án là 10 năm, từ 2017-2026, chia thành 2 giai đoạn. Trong 5 năm đầu(2017-2022) sẽ thực hiện các hợp đồng EBOT (thiết kế, xây dựng, vận hành và chuyển giao), 5 năm tiếp theo, tỉnh Quảng Ninh sẽ vận hành dự án. Khái toán kinh phí dự án là 125 triệu USD/10 năm. 

Như vậy, tổng vốn vay ODA của dự án này là 2.875 tỷ đồng. Nếu tính với mức phí thu được từ bán vé tham quan Vịnh Hạ Long năm 2017 là 1.100 tỷ đồng thì chỉ cần 3 năm bán vé là đủ tiền tái đầu tư. Thế nhưng thực tế việc xử lý ô nhiễm nước thải Vịnh Hạ Long hiện nay không chỉ là vấn đề xử lý nước thải trên Vịnh mà là nước thải chảy ra từ các đô thị ven bờ, các khu công nghiệp, dịch vụ, cảng biển…, trong khi phần lớn những bất cập về hạ tầng, quy hoạch không thể xử lý được. Thực tế, vào năm 2010, tỉnh Quảng Ninh đã đầu tư 1.900 tỷ đồng để xử lý vấn đề môi trường TP Hạ Long.

Theo đó, năm 2010, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 1954/QĐ-UBND phê duyệt dự án đầu tư các công trình xây dựng thuộc Dự án bảo vệ môi trường TP Hạ Long, sử dụng nguồn vốn vay ưu đãi (ODA) của Chính phủ Nhật Bản. Với kỳ vọng, Dự án được triển khai sẽ cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường TP Hạ Long, thông qua việc xây dựng các hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải hiện đại, phù hợp và kiểm soát môi trường, giảm thiểu tác động đến Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, dự án Bảo vệ môi trường TP Hạ Long gồm 3 tiểu dự án: mở rộng hệ thống cấp nước TP Hạ Long; xây dựng, cải tạo hệ thống thoát nước và xử lý nước thải TP Hạ Long; xây dựng Trung tâm quan trắc và thông tin môi trường Vịnh Hạ Long.

Dự án sử dụng vốn tín dụng ưu đãi (ODA) của Chính phủ Nhật Bản thông qua Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) và vốn đối ứng trong nước với tổng mức đầu tư: 1.900 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, chủ đầu tư sẽ trực tiếp quản lý dự án. Thời gian thực hiện dự án từ năm 2008 đến năm 2015. Đến nay, dù dự án đã kết thúc từ lâu, các vấn đề ô nhiễm môi trường Vịnh Hạ Long vẫn còn nguyên như cũ. 

Việc đầu tư hạ tầng xử lý nước thải không theo kịp tốc độ đô thị hóa nhanh cũng là tác nhân lớn gây ô nhiễm môi trường biển. Hiện nay, TP Hạ Long có 5 trạm xử lý nước thải tập trung, nhưng hiệu quả rất kém. Cụ thể, Nhà máy xử lý nước thải Bãi Cháy, Trạm xử lý phía Đông TP Hạ Long luôn quá tải, chỉ xử lý khoảng 30% lượng nước thải phát sinh. Trạm xử lý nước thải khu đô thị Cột 5 - Cột 8 mới đạt 5-10% công suất, Trạm Hà Khánh công suất 7.000m3/ngày đêm, mới đạt khoảng 70%…

Ở nhiều khu vực ven biển, hệ thống cống, rãnh thoát nước thải cho khu dân cư, nhà hàng, khách sạn… vẫn chưa có phương án thu gom, xử lý đạt chuẩn mà xả thẳng ra vịnh. Điển hình là khu vực ven bờ Vịnh Hạ Long có trên 24 cống nước thải sinh hoạt thuộc khu Lán Bè - Cột 8, Cao Xanh - Hà Khánh đang xả thẳng xuống vịnh mà không qua xử lý. Người dân địa phương dễ dàng chỉ ra những khu vực “nóng” về ô nhiễm môi trường, nước thải từ Bắc Cửa Lục, cảng Tuần Châu tới cột 5, cột 8 (Hạ Long), Bến Gio, cảng cây số 6 (Cẩm Phả)…Không thể không nhắc đến ngành công nghiệp khai thác than, nước thải mỏ gần 55 triệu m3/năm. 35 trạm xử lý công nghệ cao của Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam hiện cũng chỉ xử lý được 74% lượng nước thải mỏ.

Ông Nguyễn Văn Trinh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Môi trường đô thị Hạ Long - đơn vị vận hành 4 trạm xử lý nước thải cho biết, nguyên nhân chính của nước thải ô nhiễm là do hạ tầng. Nhiều khu dân cư, đô thị mới “mọc” lên vài năm gần đây không được đấu nối vào hệ thống đường ống thải xây dựng từ trước. Bất cập này sinh ra một nghịch lý là chỉ nước thải của các phường trung tâm mới được xử lý, nước thải ở chính nơi đặt nhà máy cũng phải đổ thẳng ra biển.Khả năng xử lý nước thải trên địa bàn theo ước tính chỉ khoảng 35% toàn bộ nước thải. Vì vậy, dự án 3.500 tỷ đồng có theo chân dự án 1.900 tỷ đồng ném tiền xuống biển?

Kỳ 6: Lấn biển và bài toán giữa bảo tồn và phát triển

Lam Hạnh
Cùng chuyên mục
Cán bộ chiến sĩ công an cấp căn cước cho công dân.

Bộ Công an tiết kiệm 1.000 tỷ đồng bằng cách nào?

(PLVN) - Sau hơn một năm triển khai với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, trải qua 3 giai đoạn với từng bước đi cụ thể, Bộ Công an đã xây dựng thành công 2 dự án xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và sản xuất, cấp và quản lý căn cước công dân, tiết kiệm 1.000 tỷ đồng và đem lại nhiều lợi ích cho nhân dân. 

Đọc thêm

Hưởng ứng bài viết của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng: Định hướng rõ ràng, thể hiện cụ thể khát vọng Việt Nam

PGS.TS. Lê Quốc Lý - Nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
(PLVN) - Bài viết “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” ngày 16/5/2021 của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã gợi mở nhiều nội dung mới về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và truyền đến toàn Đảng, toàn dân một niềm tin sắt đá, một sự kiên định vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và một tương lai tươi đẹp của đất nước ta trong tương lai.

Làm báo thời tự lực, tự cường

Làm báo thời tự lực, tự cường
(PLVN) - Ngay trước thềm dịp kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2021), ngày 12/6/2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”.

Báo chí và câu chuyện 'không có ai bị bỏ lại phía sau'

Với sự phản ảnh chân thật của báo chí, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trở thành một trong những biểu tượng mạnh mẽ để người dân dựa vào trong thời điểm dịch bùng phát.
(PLVN) - Không thể phủ nhận rằng, trong những biến cố của cuộc sống như thiên tai, dịch bệnh, vai trò truyền tải thông tin của báo chí càng được phát huy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Có thể nói, báo chí chính là lực lượng quan trọng không thể thiếu, góp phần không nhỏ vào công tác phòng chống dịch của đất nước thời gian qua.

Trách nhiệm xã hội là điều không thể thiếu trong hoạt động báo chí

Báo PLVN tiếp sức Bắc Giang chống dịch COVID-19.
(PLVN) - Bất cứ ngành nghề nào trong xã hội đều có vị trí và vai trò riêng, song hành theo đó là trách nhiệm mà những người hành nghề phải gánh vác. Nghề báo cũng vậy. Báo chí với vai trò và vị trí đặc biệt, có trách nhiệm vô cùng lớn lao trong việc thông tin tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật đi sâu vào tư tưởng, đời sống, thực hiện giám sát, phản biện xã hội.

Hồ Chí Minh - Nhà báo vĩ đại

Nguyễn Ái Quốc - nhà báo kiệt xuất của báo chí cách mạng Việt Nam. (Ảnh tư liệu)
(PLVN) - Không chỉ là một lãnh tụ chính trị kiệt xuất, một danh nhân văn hóa của nhân loại, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn là một nhà báo vĩ đại. Người coi báo chí là phương tiện để vận động, tập hợp lực lượng cách mạng, tổ chức, thực hiện mục tiêu cách mạng một cách nhanh chóng, sâu rộng và hiệu quả nhất. Do đó, trong suốt 60 năm vừa hoạt động cách mạng vừa cầm bút, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết hàng ngàn bài báo các loại…

Tăng cường phối hợp giữa 3 trụ cột của nền ngoại giao Việt Nam

Tăng cường phối hợp giữa 3 trụ cột của nền ngoại giao Việt Nam
(PLVN) - Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân luôn kết hợp chặt chẽ, nhuần nhuyễn, bổ sung cho nhau, làm nên sức mạnh tổng hợp cho nền ngoại giao Việt Nam hiện đại - Nhận định được đưa ra tại Tọa đàm “Đối ngoại nhân dân trong tình hình mới: Cơ hội, thách thức và yêu cầu” do Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị Việt Nam (Liên hiệp Hữu nghị) tổ chức ngày 18/6.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương: "Phải tạo đột phá để an dân"

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương: "Phải tạo đột phá để an dân"
(PLVN) - Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị Điện Biên tiếp tục xây dựng chương trình hành động để đưa Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII vào sát với thực tế, khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào, ý chí của tỉnh trong thời kỳ mới...

Thủ tướng khen 10 tập thể, cá nhân xuất sắc trong phòng chống dịch

Trường Đại học Y Hà Nội, Bộ Y tế được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống dịch COVID-19.
(PLVN) – Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định 969/QĐ-TTg tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho 3 tập thể và 7 cá nhân thuộc Bộ Y tế đã có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống dịch COVID-19, góp phần vào sự nghiệp bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. 

Phát triển hiệu quả, lành mạnh hệ thống báo chí

Công tác thông tin, tuyên truyền phòng, chống dịch Covid-19 tạo được tính lan tỏa, hiệu ứng, tâm lý tích cực
(PLVN) - Phát triển hiệu quả, lành mạnh hệ thống báo chí, đồng thời tăng cường thông tin, phản bác, đấu tranh với các luận điệu sai trái của các thế lực thù địch, sớm hình thành thị trường sản phẩm dịch vụ văn hóa, thông tin lành mạnh… là những định hướng quan trọng về lĩnh vực truyền thông, báo chí trong Dự thảo Kế hoạch phát triển KT-XH 5 năm giai đoạn 2021-2026 (dự thảo Báo cáo) mà Chính phủ giao Bộ KH&ĐT chủ trì cùng các Bộ ngành tham gia ý kiến để hoàn thành trước khi báo cáo Quốc hội.

Chỉ thị của Ban Bí thư về công tác thu hồi tài sản tham nhũng (Bài 4): Cần cụ thể hóa chỉ thị bằng những văn bản luật

Chỉ thị của Ban Bí thư về công tác thu hồi tài sản tham nhũng (Bài 4): Cần cụ thể hóa chỉ thị bằng những văn bản luật
(PLVN) - Nhiều ý kiến đề xuất, từ Chỉ thị của Ban Bí thư, Thủ tướng cần cụ thể hóa để đưa Chỉ thị vào cuộc sống. Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Bộ Tư pháp cần giúp Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ xem xét, điều chỉnh, bổ sung các quy định hiện hành để hoàn thiện hệ thống pháp luật về vấn đề này...