Thất bại từ cách làm thiếu chuyên nghiệp

Cách đây 8-10 năm, du lịch Hải Phòng hào hứng đón chào một tua du lịch sinh thái mang đậm chất thôn quê mang tên du khảo đồng quê. Trong thời gian đầu, tua du lịch này gây được tiếng vang với du khách nước ngoài, song bị chìm vào quên lãng bởi cách làm thiếu chuyên nghiệp và không giống ai của du lịch Hải Phòng...

Lễ hội và văn hóa làng quê Hải Phòng là nét đặc sắc của tua du khảo đồng quê, song chưa thực sự phát huy thế mạnh chỉ vì cách làm thiếu hiệu quả

Kỳ vọng rất có cơ sở thực tế

Tua du lịch du khảo đồng quê được hình thành từ ý tưởng nhân lễ tưởng niệm ngày mất của danh nhân văn hóa Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, với mục đích giới thiệu với du khách về một vùng đất giàu truyền thống văn hóa - lịch sử của Hải Phòng. Bắt đầu từ nội thành, qua An Lão, khách du lịch đến với núi Voi (An Lão) thưởng thức “chè Chi Lai, khoai Tiên Hội” rồi xuôi theo đường 10 về huyện Vĩnh Bảo- vùng lúa và cũng là vùng đất thể hiện rõ nét phong cách làng quê miền Bắc. Đền Trạng Trình là điểm dừng cuối cùng.

Huyện Vĩnh Bảo là điểm mấu chốt của toàn tuyến bởi nơi đây còn lưu giữ được nét văn hóa đặc sắc mà rất ít vùng nông thôn còn lưu giữ được. Xã Nhân Hòa với đình Nhân Mục và những đội múa rối cạn, rối nước nổi đình đám một thuở- nơi các nghệ nhân múa rối làng quê luôn biểu diễn bằng tình yêu và lòng tự hào say mê. Qua Nhân Hòa, về với Đồng Minh- một vùng đất ngàn năm văn vật. Đồng Minh tự hào là thủy tổ của nghề điêu khắc và những giá trị văn hóa ấy còn lưu truyền đến ngày nay. Tiếng tăm của điêu khắc Đồng Minh không những vang danh tại Việt Nam mà còn vươn ra thế giới. Ngoài điêu khắc, đội múa rồng của xã này cũng là một đội tiếng tăm của thành phố Hải Phòng. Hầu như lễ hội lớn nào của thành phố, đội múa rồng của xã cũng có mặt để biểu diễn.

Cuối cùng và là điểm nhấn của tuyến đi là khu di tích đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đây không chỉ là điều tự hào của người dân xã Lý Học mà còn là niềm tự hào của huyện Vĩnh Bảo. Con cháu Trạng Trình đã làm rạng rỡ sự nghiệp giáo dục của thành phố. Khu di tích đền được tôn tạo với sự đầu tư lớn giúp du khách thập phương về nơi đây được thả hồn vào chốn thanh tịnh mang đậm không khí học tập, có nhiều điểm tham quan thể hiện nét văn hóa đặc sắc ở đây. Từ bút Kính Thiên hay nghiên mực đều là những điểm nhấn khó quên. Chính vì vậy, điểm đến khu di tích đền Trạng luôn được du khách trong nước và nước ngoài mong muốn. Đó là lý do vì sao trong thời gian đầu, tua du khảo đồng quê gây được tiếng vang.

Nét văn hóa làng quê Hải Phòng được những người xây dựng tua nhấn mạnh, bởi suy cho cùng, bản chất của du lịch là văn hóa và khám phá điểm du lịch mới chính là khám phá vùng đất, con người và nét văn hóa đặc trưng. Sự kỳ vọng vào văn hóa làng quê Hải Phòng của những người làm du lịch đã hình thành nên một tua du lịch được các phương tiện truyền thông đại chúng ngày ấy không ngớt lời ca tụng.

Song lay lắt vì cách làm thiếu chuyên nghiệp

Hoành tráng được thời gian đầu (vì có kinh phí của thành phố rót), sau đó tua du lịch này teo dần và chỉ hơn 1 năm sau, nó gần như chết yểu vì tình trạng “cha chung không ai khóc” và kinh phí cũng hết. Cách làm thiếu chuyên nghiệp của du lịch Hải Phòng ngày ấy đã “giết chết” một tua du lịch mà đáng lẽ ra cho đến giờ phải là thế mạnh của Hải Phòng. Vấn đề ở chỗ ngành chủ quản chả muốn giao cho đơn vị nào vì sợ tiền ngân sách rơi rụng. Thêm nữa, cũng chỉ xây dựng ra được chương trình, nhưng thực hiện lại quá kém, trừ việc mời các phóng viên báo chí đi để viết bài cổ vũ. Một điều ai cũng hiểu, chỉ có các doanh nghiệp mới có thể đứng ra đón khách du lịch và tua du lịch ấy có thành công hay không đều phải dựa vào doanh nghiệp, vì chỉ họ mới có nguồn khách và càng nhiều doanh nghiệp tham gia thì càng thành công.

Sự thiếu nhất quán trong quản lý và kết nối các doanh nghiệp du lịch khiến nhiều doanh nghiệp chán nản, bởi họ không thể mãi “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng”. Cơ chế không có, một chương trình cụ thể cho các doanh nghiệp cũng không chỉ có vỗ vai “cứ làm đi” vì cái chung thì chẳng doanh nghiệp nào chịu nổi.

Sự thiếu chuyên nghiệp trong cách tổ chức tua cũng góp phần “đá bay” tua du khảo đồng quê ra khỏi chương trình của các doanh nghiệp. Cả một tua du lịch kéo dài 1 ngày không có lấy một bài thuyết minh ra hồn, mạnh ai nấy làm thành ra nhầm lẫn lung tung khiến khách du lịch phát bực. Đến các điểm du lịch, nếu không “đặt hàng” trước vài ngày và thúc liên tục thì khi khách đến nơi, tập hợp được các đội múa rồng, múa rối để biểu diễn một cách vội vã cũng mất toi một buổi sáng. Khu di tích đền Trạng là điểm cần phải có người hiểu biết sâu về văn hóa, lịch sử địa phương thuyết minh, nhưng cũng được dành tất cho hướng dẫn viên nên họ không nhầm lẫn mới là chuyện lạ. Khi khách về nơi đó, chỉ cần 1 người dân ở xã Lý Học ra nói về đền Trạng cũng hay gấp 10 lần hướng dẫn viên, bởi họ hiểu đền Trạng hơn ai hết. Đáng lẽ ra, đến một điểm du lịch nào, sử dụng ngay người địa phương giới thiệu sẽ tiện và hiệu quả hơn nhiều.

Một vấn đề khác được khách du lịch quan tâm là ăn uống. Cần phải hiểu khách du lịch bỏ tiền ra thì phải có quyền chọn dịch vụ chứ không phải cứ áp bừa vào cho họ. Cả huyện Vĩnh Bảo đến giờ cũng chưa có một nhà hàng nào đủ tiêu chuẩn đón khách du lịch thì ngày ấy khách du lịch ăn gì, không lẽ cứ cầm cái bánh mì gặm trong chuyến đi (?)

Nhận thấy thiếu sót của mình, vừa qua Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch tổ chức cuộc thi “viết bài thuyết minh cho tua du khảo đồng quê”. Nhưng phát động một cuộc thi mà không mấy người được mời dự am hiểu và từng trải nghiệm, vì thế những bài thuyết minh khó có thể có chất lượng. Là người làm du lịch, họ phải hiểu hơn ai hết về những tua tuyến do chính mình dựng lên và sẽ không ai làm tốt hơn họ!

Tua du khảo đồng quê thể hiện nét văn hóa làng quê của Hải Phòng, cho dù thế nào vẫn hấp dẫn đối với du khách, đặc biệt là khách du lịch nước ngoài, bởi tính đặc sắc nội hàm của nó. Chỉ có điều, nếu vẫn giữ cách làm cũ thì dù có đầu tư đến mấy hay ngân sách thành phố có cấp nhiều đến mấy, cũng dễ lặp lại thất bại cũ.

Mai Lâm