Thảo luận dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm, rõ hơn giải pháp

(HPĐT)- Hôm qua 2-11, các đại biểu Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường đánh giá cao kết quả đạt được về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2010 như ưu tiên ổn định vĩ mô và phục hồi kinh tế một cách hợp lý, vị thế đất nước ngày càng tăng và đánh giá rất cao thành quả của Chính phủ trong việc ứng phó và xử lý tình huống của năm 2009-2010 và tham gia nhiều giải pháp thực hiện nhiệm vụ năm 2011.

Tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, giảm nhập siêu

Đại biểu Huỳnh Văn Tiếp (Cần Thơ) đề nghị Quốc hội nên đặt chỉ tiêu tăng trưởng GDP khoảng 7% là phù hợp; bội chi ngân sách dưới 5% GDP, đẩy mạnh xuất khẩu, kiểm soát chặt chẽ nhập khẩu, từng bước cân bằng xuất, nhập khẩu. Đại biểu Phương Hữu Việt (Bắc Ninh) cho rằng: Nhập siêu của nước ta ngày càng lớn. Nguyên do nước ta chưa chọn và đầu tư nhiều cho những ngành có khả năng cạnh tranh như nông nghiệp  và cần tiết kiệm tài khóa, nhất là đầu tư công. Theo đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh) nhập siêu và bội chi ngân sách là 2 nguyên nhân trực tiếp gây bất ổn vĩ mô không chỉ cho năm 2010 mà sẽ còn kéo dài trong những năm tới. Năm 2009, do nhập siêu, nước ta thiếu toàn bộ lượng thanh toán quốc tế, thâm hụt gần 9 tỷ USD, năm nay dự kiến hơn 13 tỷ USD. Khi tăng đầu tư, tăng tín dụng chắc chắn sẽ tăng nhập khẩu và tăng nhập siêu. Năm 2011 cần tập trung ổn định vĩ mô như: giảm nhập siêu, kiềm chế lạm phát, giảm chi công.

Đặt doanh nghiệp Nhà nước trong môi trường cạnh tranh chung

Đại biểu Nguyễn Đắc Luyện (Ninh Bình) cho rằng: các tập đoàn kinh tế đã và đang bộc lộ những yếu kém. Vì vậy, Chính phủ sớm tiến hành tổng kết, đánh giá hoạt động của các tập đoàn kinh tế Nhà nước, có cơ chế quản lý hợp lý, chấn chỉnh hoạt động của các tập đoàn, các tổng công ty Nhà nước, thực hiện kiên quyết chương trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, phải chú trọng đánh giá giá trị tài sản, cả tài sản vô hình và tài sản hữu hình của doanh nghiệp một cách chính xác, tránh thất thoát. Theo đại biểu Nguyễn Đăng Trừng (TP Hồ Chí Minh) các tập đoàn kinh tế và tổng công ty Nhà nước hoạt động theo mô hình doanh nghiệp kinh doanh đa ngành, đa lĩnh vực, nhưng hiệu quả thấp. Nguyên nhân do vấn đề quản trị doanh nghiệp tại các tập đoàn kinh tế và tổng công ty Nhà nước không phù hợp; Chính phủ dành quá nhiều ưu đãi cho các tập đoàn kinh tế và tổng công ty Nhà nước. Do đó, Chính phủ phải kiên quyết đặt doanh nghiệp Nhà nước trong môi trường cạnh tranh chung.

Giữa lý thuyết và thực tiễn còn khoảng cách

Không đồng tình với cách giải thích của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên-Môi trường Phạm Khôi Nguyên, đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho rằng: Chính phủ có trách nhiệm báo cáo với Quốc hội về bôxít ở Tây Nguyên. Theo giải thích của Bộ trưởng, việc triển khai xây dựng báo cáo về môi trường khu vực khai thác bô-xít diễn ra cách đây 1 năm. Nhưng sau sự cố bùn đỏ ở Hung-ga-ri, Đoàn kiểm tra của Bộ chưa khảo sát. Giữa lý thuyết và thực tế còn khoảng cách, như câu chuyện Vinashin, Thủ tướng không cho phép, người đứng đầu vẫn cứ làm.

Nhiều ý kiến mang tính chất phản biện khoa học và đầy tinh thần trách nhiệm yêu cầu phải dừng hay xem xét lại dự án khai thác bôxit ở Tây Nguyên. Phần trả lời của các thành viên Chính phủ càng bộc lộ những vấn đề đáng lo ngại hơn về hiệu quả kinh tế trong khai thác và tiêu thụ, về sự thiếu đồng bộ giữa dự án khai thác và điều kiện hạ tầng để vận chuyển, về sự lựa chọn công nghệ và địa điểm chế biến tối ưu, về những rủi ro phụ thuộc vào thị trường nước ngoài. Những vấn đề liên quan đến an ninh quốc phòng ở một không gian chiến lược như Tây Nguyên vẫn còn nguyên vẹn. Hay vấn đề lũ lụt ngày càng nhiều khiến chúng ta càng phải nghiêm túc xem xét lại dự án bô-xít.

Nhiều đại biểu phản ánh về vấn đề ô nhiễm môi trường và sự băng hoại đạo đức xã hội. Đại biểu Trần Văn Tấn (Tiền Giang) cho rằng công tác bảo vệ môi trường còn nhiều yếu kém, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước còn thấp, ô nhiễm môi trường, nguồn nước, không khí ngày càng gia tăng. Đề nghị Chính phủ tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao ý thức của doanh nghiệp, của người dân trong việc bảo vệ môi trường; xây dựng cơ chế thu hút các nguồn lực và khuyến khích đầu tư xử lý chất thải rắn ở các khu đô thị, thị trấn, thị tứ, xây dựng cơ chế, chế tài và đầu tư đối với các khu công nghiệp, khu chế xuất trong việc xử lý chất thải tập trung; thực hiện kiểm soát chặt chẽ công tác đánh giá tác động môi trường và giải pháp ngăn ngừa ô nhiễm ở các dự án đầu tư mới. Kiên quyết không cấp phép cho dự án đầu tư mới không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường; thực hiện tốt chương trình trồng rừng, ngăn chặn có hiệu quả nạn phá rừng, cháy rừng, tăng diện tích các khu bảo tồn thiên nhiên. Chính phủ cần ban hành những quy định bồi thường thiệt hại do doanh nghiệp, cơ sở sản xuất gây ra. Trường hợp cố tình gây ô nhiễm môi trường có thể xem xét trách nhiệm hình sự. Quốc hội nên có Nghị quyết giám sát về môi trường trong khu kinh tế và làng nghề.

Hôm nay 3-11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2010; dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2011; dự kiến Chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2011 và Tờ trình, báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật chứng khoán./.

Đại biểu Trần Bá Thiều (Hải Phòng):

Đối với vấn đề Tập đoàn Vinashin cần nhìn nhận, đánh giá hết sức khách quan. Hiện cơ quan điều tra làm việc nghiêm túc, ai sai phạm sẽ bị xử lý nghiêm. Bộ Chính trị cũng giao Ủy ban kiểm tra Trung ương tiếp tục kết hợp với các cơ quan chức năng để làm rõ trách nhiệm của các bộ, ban, ngành liên quan. Chỉ đạo như vậy là rất chặt chẽ, đúng mức và nghiêm túc.

Do đó cần tuyên truyền khách quan, công tâm và vô tư để cử tri và nhân dân có điều kiện tiếp cận đầy đủ thông tin. Tôi kiến nghị với Quốc hội yêu cầu lãnh đạo Tập đoàn Vinashin báo cáo truyền hình trực tiếp trước Quốc hội để nhân dân và đại biểu Quốc hội nắm rõ thông tin về Vinashin hiện nay.

Vấn đề nổi cộm hiện nay là giao thông. Không có quốc gia nào giao thông chen lấn, xô đẩy, không kiểm soát được. Tôi đề nghị Quốc hội sửa Luật giao thông và tiến tới đến năm 2015 phải giảm phương tiện cá nhân, đồng thời với việc xây dựng hạ tầng đô thị.

Tiếp tục cải thiện chế độ tiền lương cho cán bộ, công chức, đồng thời tăng trợ cấp cho đội ngũ cán bộ xã, phường.