Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong khám sức khỏe định kỳ miễn phí

Theo Bộ Y tế, qua tổng hợp báo cáo sơ kết từ các địa phương, việc triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí còn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến hướng dẫn chuyên môn như nội dung khám, danh mục kỹ thuật, khám sàng lọc, kế thừa kết quả khám, xét nghiệm. Khó khăn về thống kê, báo cáo như nguồn số liệu, phạm vi tính, tránh trùng lặp, biểu mẫu và thời hạn báo cáo.

Cùng với đó là khó khăn trong tổ chức thực hiện như năng lực của cơ sở khám sức khỏe, vai trò của Trạm Y tế, tổ chức khám lưu động, địa bàn rộng, khó tiếp cận. Tình trạng thiếu bác sĩ và nhân lực thực hiện khám, nhất là tại tuyến cơ sở, cũng được nhiều địa phương phản ánh.

Trước những khó khăn, vướng mắc phát sinh, Bộ Y tế đã có Công văn số 5008/BYT-KCB ngày 6/7/2026 hướng dẫn nội dung khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc cho người dân trên toàn quốc. Hồ sơ và nội dung khám sức khỏe được thực hiện theo Thông tư số 25/2026/TT-BYT.

Theo đó, nội dung khám sức khỏe định kỳ không áp dụng một danh mục chung cho tất cả đối tượng mà được xác định theo từng nhóm, độ tuổi. Đối với khám sàng lọc miễn phí, Bộ Y tế ghi nhận kiến nghị của các địa phương và hiện đang nghiên cứu, hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn về khám sàng lọc miễn phí theo kế hoạch của Bộ Y tế.

Về vướng mắc liên quan đến danh mục kỹ thuật khám lâm sàng, cận lâm sàng, Bộ Y tế hướng dẫn, nội dung khám sức khỏe định kỳ thực hiện theo quy định hiện hành. Trong đó, việc thực hiện các nội dung cận lâm sàng đối với người từ đủ 6 tuổi trở lên thực hiện theo chỉ định chuyên môn của bác sĩ. Không phải tất cả các trường hợp đều bắt buộc thực hiện cận lâm sàng.

Một vướng mắc khác là việc chưa có hướng dẫn thống nhất về việc sử dụng, kế thừa kết quả khám bệnh, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và các dịch vụ kỹ thuật y tế đã thực hiện trong năm. Bộ Y tế hướng dẫn, bác sĩ có thể khai thác các kết quả này trên Cổng tiếp nhận dữ liệu của Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, cơ sở dữ liệu VNeID hoặc Sổ sức khỏe điện tử cá nhân. Nếu kết quả còn giá trị tham khảo cho chẩn đoán, bác sĩ không chỉ định thực hiện lại.

Bộ Y tế cũng làm rõ việc ghi nhận kết quả khám giữa các hình thức khác nhau. Theo quy định, khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần có thể được thực hiện phối hợp giữa nhiều hình thức như khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc, kiểm tra sức khỏe đầu năm học hoặc khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Các trường hợp này được tính vào số người được khám sức khỏe định kỳ theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW.

Liên quan đến vướng mắc về năng lực, điều kiện của Trạm Y tế chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức khám sức khỏe, Bộ Y tế cho biết theo quy định tại Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, cơ sở có tổ chức hoạt động khám sức khỏe phải được tổ chức theo hình thức bệnh viện, hoặc phòng khám đa khoa. Cơ sở phải đáp ứng thêm các điều kiện là có đủ các bộ phận khám lâm sàng, cận lâm sàng, nhân lực và thiết bị y tế cần thiết để khám, phát hiện được tình trạng sức khỏe theo tiêu chuẩn sức khỏe. Đồng thời, có mẫu phiếu khám sức khỏe được ban hành kèm theo các văn bản hướng dẫn khám sức khỏe.

Tại Thông tư số 25/2026/TT-BYT của Bộ Y tế đã ban hành mẫu khám sức khỏe định kỳ, trong đó không yêu cầu danh mục kỹ thuật cận lâm sàng cố định, mà thực hiện theo chỉ định của bác sĩ. Do vậy, yêu cầu về thiết bị y tế gắn với danh mục kỹ thuật cận lâm sàng cố định không còn là điều kiện bắt buộc để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trong đó có Trạm Y tế cấp xã, phường, công bố đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ.

Trong trường hợp Trạm Y tế thiếu bác sĩ chuyên khoa như mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt.., Sở Y tế có thể tăng cường bác sĩ về làm việc tại trạm theo thời gian cố định trong tuần. Qua đó, Trạm Y tế đủ điều kiện công bố là cơ sở khám sức khỏe định kỳ trong thời gian tương ứng với thời gian bác sĩ chuyên khoa được tăng cường.

Nếu Trạm Y tế cấp xã vẫn không đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ theo quy định, UBND cấp xã, hoặc cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh có thể chỉ đạo cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn phối hợp, hỗ trợ chuyên môn hoặc lựa chọn Trạm Y tế làm địa điểm tổ chức khám sức khỏe lưu động theo quy định.

Đối với những địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn hoặc cơ sở đủ điều kiện còn hạn chế, địa phương có thể tổ chức các đoàn khám lưu động tại Trạm Y tế, điểm trạm, thôn, bản... Việc tổ chức khám lưu động vẫn phải bảo đảm các điều kiện chuyên môn, nhân lực và phạm vi hành nghề theo quy định.

Đối với khó khăn trong tổ chức khám cho người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng hoặc người nằm một chỗ, Bộ Y tế hướng dẫn có thể tổ chức khám tại nhà hoặc thành lập đoàn khám lưu động khi cần thiết.

Ngoài ra, một số địa phương phản ánh thiếu nhân lực, đặc biệt là bác sĩ có đủ điều kiện thực hiện khám sức khỏe. Nhân lực tuyến cơ sở phải thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ nên khó bố trí cho các đợt khám tập trung, khám lưu động và nhập dữ liệu sau khám. Bộ Y tế cho biết việc bố trí người hành nghề thực hiện khám sức khỏe phải bảo đảm điều kiện về giấy phép hành nghề, phạm vi hành nghề và năng lực chuyên môn theo quy định.

Bộ Y tế cũng đề nghị các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, phân công trách nhiệm, huy động cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện và tổ chức các hình thức khám phù hợp với đặc điểm địa bàn.

Đối với các đợt khám tập trung, khám lưu động, địa phương cần chủ động xây dựng phương án nhân lực phù hợp. Bộ Y tế tiếp tục hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn chuyên môn và công nghệ thông tin trong quá trình triển khai.