Thành phố Đồng Nai: Mốc son mới, hành trình mới - Bài 5: Nơi người trẻ được 'ở lại' cống hiến

Từ vùng đất công nghiệp tiên phong

Trong hành trình công nghiệp hóa của khu vực phía Nam, Đồng Nai luôn được nhắc đến như một trong những địa phương đi đầu về thu hút đầu tư, phát triển khu công nghiệp và hình thành cộng đồng doanh nghiệp năng động. Từ những khu công nghiệp đầu tiên như Biên Hòa 1, Biên Hòa 2, Amata, Nhơn Trạch, Long Thành…, Đồng Nai từng bước khẳng định vai trò “thủ phủ công nghiệp” của cả nước.

Hơn hai thập kỷ qua, các khu công nghiệp đã trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo, tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động, đóng góp lớn vào ngân sách, xuất khẩu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương.

Theo Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế tỉnh Đồng Nai, địa phương hiện có khoảng 57 khu công nghiệp đã được thành lập, với diện tích hơn 21.500ha, thuộc nhóm địa phương có hệ thống khu công nghiệp lớn nhất cả nước.

Ngoài quy mô nhà máy, hạ tầng sản xuất hay dòng vốn đầu tư. Đồng Nai đã tạo dựng được một môi trường kinh doanh cởi mở, năng động, có sức hấp dẫn với doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Nhiều tập đoàn lớn đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu, Hoa Kỳ và các nền kinh tế phát triển đã chọn Đồng Nai làm điểm đến sản xuất, kinh doanh, từ đó hình thành lực lượng lao động công nghiệp đông đảo và hệ sinh thái doanh nghiệp phong phú.

Từ nền tảng công nghiệp, Đồng Nai đã tích lũy được nhiều lợi thế, vị trí thuận lợi trong vùng Đông Nam Bộ, khả năng kết nối với Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống cảng biển, cao tốc, quốc lộ, đường vành đai và đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây là những điều kiện quan trọng để địa phương bước sang một chu kỳ phát triển mới, không chỉ dựa vào công nghiệp truyền thống mà hướng tới đô thị hiện đại, logistics, dịch vụ chất lượng cao và kinh tế tri thức.

Bước chuyển sang đô thị trực thuộc trung ương

Việc Quốc hội thông qua nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, có hiệu lực từ ngày 30/4/2026, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử phát triển của địa phương. Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của cả nước, sau Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế. Đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị đô thị, cải cách hành chính, phát triển hạ tầng và nguồn nhân lực.

Nếu giai đoạn trước, Đồng Nai thành công nhờ thu hút đầu tư, mở rộng khu công nghiệp và phát triển sản xuất, thì giai đoạn mới đòi hỏi địa phương phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển theo chiều sâu. Thành phố Đồng Nai tương lai cần thu hút dự án công nghệ cao, công nghiệp xanh, logistics thông minh, dịch vụ tài chính, thương mại quốc tế, giáo dục, y tế và đổi mới sáng tạo.

Đó cũng là lúc vai trò của tầng lớp trí thức trẻ trở nên rõ nét hơn. Khi nền kinh tế chuyển từ “sản xuất nhiều” sang “sản xuất thông minh”, từ gia công sang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, Đồng Nai cần một thế hệ lao động mới có tri thức, kỹ năng, ngoại ngữ, tư duy số và khả năng hội nhập quốc tế.

Theo ông Đặng Quốc Nghi, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai, quá trình Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mở ra cơ hội rất lớn cho cộng đồng doanh nghiệp, nhưng cũng đặt ra yêu cầu thay đổi tích cực về tư duy phát triển.

Ông Nghi cho rằng, hơn hai thập kỷ qua, từ ngày thành lập Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai, Đồng Nai đã đi rất xa trên hành trình công nghiệp hóa. Nền tảng khu công nghiệp, hệ thống doanh nghiệp và lực lượng lao động là tài sản lớn của địa phương. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, lợi thế về vị trí, đất đai hay lao động phổ thông sẽ không còn là yếu tố quyết định duy nhất.

“Doanh nghiệp Đồng Nai bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng chất lượng quản trị, công nghệ, năng suất và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Muốn làm được điều đó, lực lượng trí thức trẻ phải trở thành trung tâm của quá trình đổi mới. Đây là thế hệ có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ, ngoại ngữ, tư duy thị trường và văn hóa hội nhập”, ông Nghi nhìn nhận.

Từ góc độ doanh nhân trẻ, ông Nghi cho rằng thành phố Đồng Nai cần tạo thêm không gian cho người trẻ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu vào hệ sinh thái doanh nghiệp. Các chương trình kết nối giữa doanh nghiệp, trường học, tổ chức thanh niên và cơ quan quản lý cần được triển khai thực chất hơn, giúp sinh viên, kỹ sư trẻ, nhà quản trị trẻ có cơ hội tiếp cận thị trường ngay từ sớm.

Nếu Đồng Nai giữ được người trẻ giỏi, thu hút thêm nguồn nhân lực chất lượng cao từ các địa phương khác và tạo điều kiện để họ phát triển sự nghiệp lâu dài, thành phố sẽ có nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn tăng trưởng mới.

Người trẻ phải tham gia kiến tạo

Ở góc độ công tác thanh niên, ông Lê Nguyễn Minh Trí, Phó Trưởng Ban Công tác Đoàn và Thanh thiếu nhi, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Nai, cho rằng việc Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương tạo ra niềm tự hào lớn, đồng thời mở ra trách nhiệm mới đối với thế hệ trẻ.

Theo ông Trí, người trẻ hôm nay họ không những kỳ vọng có thêm việc làm, thu nhập tốt hơn hay điều kiện sống hiện đại hơn. Họ còn mong muốn được tham gia vào quá trình xây dựng thành phố, từ chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, phát triển văn hóa đô thị đến các hoạt động cộng đồng và khởi nghiệp sáng tạo.

“Thành phố Đồng Nai trong tương lai cần được xây dựng bằng tinh thần dấn thân của người trẻ. Thanh niên không thể chỉ đứng ngoài để chờ cơ hội, mà phải chủ động học tập, rèn luyện kỹ năng, nâng cao ý thức công dân và tham gia giải quyết những vấn đề của đô thị”, ông Trí chia sẻ.

Trong giai đoạn hội nhập quốc tế, thanh niên Đồng Nai cần được trang bị nhiều hơn về kỹ năng số, ngoại ngữ, tác phong công nghiệp, tư duy sáng tạo và khả năng làm việc trong môi trường đa văn hóa. Đây là những yếu tố giúp người trẻ tự tin bước vào thị trường lao động mới, nơi cạnh tranh không chỉ diễn ra giữa các địa phương mà còn giữa các quốc gia, các chuỗi cung ứng và các chuẩn mực toàn cầu.

Từ đó, các tổ chức Đoàn, Hội, Mặt trận và các đơn vị đồng hành với thanh niên cần đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường kết nối với doanh nghiệp, nhà trường và chuyên gia. Mục tiêu không chỉ là tổ chức phong trào, mà còn tạo nền tảng để người trẻ có kỹ năng, có cơ hội và có môi trường đóng góp.

Theo TS. Nguyễn Đức Dũng, Trưởng khoa Quản trị Trường Cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi, thành viên Hội đồng Tư vấn khởi nghiệp quốc gia, bước chuyển của Đồng Nai sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương đặt ra yêu cầu rất rõ đối với hệ thống giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực.

TS. Dũng cho rằng, khi địa phương phát triển theo hướng đô thị công nghiệp hiện đại, nhu cầu nhân lực sẽ thay đổi nhanh. Doanh nghiệp không chỉ cần lao động biết vận hành máy móc, mà cần đội ngũ có khả năng quản trị quy trình, phân tích dữ liệu, hiểu logistics, thương mại điện tử, marketing số, tài chính, nhân sự và quản trị chuỗi cung ứng.

“Đào tạo trong giai đoạn mới không thể tách rời thực tiễn doanh nghiệp. Sinh viên phải được tiếp cận môi trường sản xuất, kinh doanh, quản trị ngay trong quá trình học. Nhà trường cần thay đổi chương trình theo hướng mở, linh hoạt, gắn với yêu cầu của thị trường lao động và xu thế hội nhập”, TS. Dũng phân tích.

Theo TS. Dũng, lợi thế của Đồng Nai là có hệ thống doanh nghiệp lớn, nhiều khu công nghiệp và môi trường sản xuất đa dạng. Nếu biết kết nối đúng cách, đây sẽ là “giảng đường thực tiễn” rất lớn cho sinh viên. Các mô hình thực tập, đào tạo theo đặt hàng doanh nghiệp, chương trình cố vấn nghề nghiệp, tham quan nhà máy, dự án khởi nghiệp trong trường học cần được mở rộng hơn nữa.

Để người trẻ chọn ở lại Đồng Nai, địa phương không chỉ cần việc làm, mà cần một hệ sinh thái phát triển con người. Trong đó, nhà trường đào tạo kỹ năng, doanh nghiệp tạo cơ hội, chính quyền kiến tạo môi trường và các tổ chức xã hội đồng hành với thanh niên. TS. Dũng cũng nhấn mạnh.

Đồng Nai đang bước vào giai đoạn phát triển có ý nghĩa bản lề. Đây là thời điểm địa phương cần nhìn lại những thành tựu đã tạo dựng, đồng thời xác lập tầm nhìn mới cho tương lai.

Những khu công nghiệp, nhà máy, tuyến đường, cảng biển, sân bay và đô thị mới sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng. Nhưng sức cạnh tranh dài hạn của thành phố Đồng Nai sẽ phụ thuộc ngày càng nhiều vào con người, đặc biệt là tầng lớp trí thức trẻ.

Một thành phố hiện đại không chỉ cần hạ tầng lớn, mà cần môi trường sống văn minh, cơ hội nghề nghiệp rộng mở, không gian sáng tạo và hệ sinh thái học tập suốt đời. Người trẻ có thể học tập, làm việc, khởi nghiệp, lập nghiệp và đóng góp ngay tại quê hương, Đồng Nai mới thực sự trở thành một thành phố đáng sống.

Ở giai đoạn mới, kỳ vọng đặt ra không chỉ là Đồng Nai tiếp tục dẫn đầu về công nghiệp, khu công nghiệp hay thu hút đầu tư. Kỳ vọng lớn hơn là Đồng Nai trở thành nơi hội tụ tri thức, công nghệ và khát vọng trẻ, là vùng đất thế hệ mới không phải rời đi để tìm cơ hội, mà có thể ở lại để tạo dựng tương lai.

Từ nền tảng công nghiệp vững chắc, thành phố Đồng Nai đang mở ra một không gian phát triển mới, không gian của hội nhập quốc tế, đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên của người trẻ.