Thành phố đền bù giải phóng mặt bằng trên cơ sở chính sách bồi thường đất đai, hợp tình, hợp lý
(HPĐT)- Sáng 4-11, đoàn công tác của Bộ Tài Nguyên - Môi trường, do Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Hiển làm trưởng đoàn, đến làm việc với UBND thành phố về kết quả giải quyết các vụ khiếu nại, tố cáo của công dân trong việc thu hồi đất, đền bù, giải phóng mặt bằng.
Cùng làm việc có các Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Thành, Đỗ Trung Thoại và lãnh đạo các sở, ngành, Chủ tịch UBND quận, huyện có liên quan.
Thời gian qua, trên địa bàn thành phố xảy ra một số vụ việc công dân gửi đơn, thư khiếu nại, tố cáo vượt cấp lên trung ương liên quan đến việc thực hiện 7 dự án. Nội dung khiếu nại, tố cáo tập trung vào việc bồi thường giải phóng mặt bằng không thỏa đáng, bố trí tái định cư không làm đúng các thủ tục theo quy định của pháp luật...Nhiều vụ việc khiếu nại nổi cộm, mang tính bức xúc như việc thu hồi đất để xây dựng cơ sở hạ tầng ở Khu đô thị mới Ngã Năm- sân bay Cát Bi; sân gôn và khu nghỉ dưỡng tổng hợp tại xã Lưu Kiếm (Thủy Nguyên); xây dựng bãi chôn chất thải rắn tạm thời tại Đình Vũ, phường Đông Hải…
Trong quá trình thực hiện các dự án trên, nhận thức về vai trò quan trọng của công tác giải phóng mặt bằng, UBND thành phố, các quận, huyện, ngành, cấp quan tâm chỉ đạo, đôn đốc thực hiện các chính sách, pháp luật của Nhà nước về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, giải phóng mặt bằng sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại như: một số cán bộ chưa nắm vững chế độ, chính sách, giải thích không rõ ràng, quanh co; hồ sơ đất đai làm chưa tốt, quản lý thiếu đồng bộ, gây khó khăn trong việc phân loại nguồn gốc đất đai..., làm tăng bức xúc của người dân và dẫn tới khiếu nại kéo dài.
Trước vấn đề khiếu nại của công dân, đại diện các ngành chức năng thành phố và quận, huyện giải thực hiện đúng trình tự giải quyết của Luật Khiếu nại, tố cáo, giải đáp một số vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách. Đó là, Luật Đất đai và các nghị định của Chính phủ, ngành Tài nguyên Môi trường hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện theo quy định, UBND thành phố có quyết định thu hồi đất, quy mô và các hạng mục dự án giới thiệu công khai trên địa bàn. Thành phố liên tục điều chỉnh các văn bản quy định đền bù sát thực tế, có lợi cho người dân, phương án bồi thường được công khai. Đây là những dự án mà chủ đầu tư có trách nhiệm với nhân dân địa phương (hỗ trợ do giá nguyên vật liệu, nhân công trượt giá). Đề nghị của các hộ dân về thiếu diện tích đất, sai hạng đất so với trước khi dồn điền đổi thửa, thiếu sót về kiểm kê cây cối, hoa màu, vật kiến trúc được nhanh chóng giải quyết; những hộ dân có diện tích đất phải thu hồi lớn được xem xét hỗ trợ, bố trí tái định cư và chuyển đổi nghề nghiệp, ổn định cuộc sống. Thành phố tiếp tục giải quyết trên cơ sở chính sách bồi thường đất đai, hợp tình, hợp lý, nhưng phải đúng quy định…Dù vậy, vẫn có hộ dân cố tình chây ỳ trong việc giải phóng mặt bằng, đòi hỏi tiền bồi thường không phù hợp với các quy định hiện hành và có tình trạng khiếu kiện vượt cấp, khiếu kiện “ăn theo”…
Cũng trong buổi làm việc, đại diện sở, ngành thành phố và UBND quận, huyện kiến nghị Sở Tài nguyên- Môi trường về một số vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách như: chế tài đối với những hộ dân không chấp hành kiểm kê; thời gian đền bù giải phóng mặt bằng 60 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày với đất thổ cư là quá dài, dễ phát sinh những tiêu cực; giá đất tái định cư cần sát với thị trường…
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Hiển ghi nhận sự cố gắng của lãnh đạo thành phố trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Tuy nhiên, thành phố cần chỉ đạo các sở, ngành, quận, huyện tích cực hơn nữa trong giải quyết khiếu nại của công dân; tránh ra các thông báo văn bản thu hồi đất mà cần ra quyết định để bảo đảm tính pháp lý; sớm có kết luận và hướng giải quyết những vấn đề còn vướng mắc, vấn đề nào vượt quá thẩm quyền của UBND thành phố, nhanh chóng báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; nghiên cứu thấu đáo để có cách giải quyết chung trong vấn đề thu hồi đất của các dự án nuôi trồng thủy sản; nghiên cứu mô hình công ty chuyên đề bù, giải phóng mặt bằng…