Thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương: Cần đặc biệt quan tâm đến chính sách đối với người dân

Sáng 22/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Qua thảo luận tại phiên họp, nhiều đại biểu khác bày tỏ sự thống nhất và ủng hộ cao đối với Tờ trình của Chính phủ cũng như Báo cáo thẩm tra của cơ quan của Quốc hội về việc thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Các đại biểu nhấn mạnh rằng, việc thành lập TP Đồng Nai đã có đầy đủ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và thực tiễn.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ (Đoàn Thái Nguyên), việc Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương sẽ tạo điều kiện rất thuận lợi để Đồng Nai trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa lớn của vùng và sẽ cùng với TP Hồ Chí Minh trở thành một động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả vùng miền Nam và của cả nước.

Ngoài việc Đồng Nai đã bảo đảm 5/5 điều kiện; 7/7 tiêu chuẩn thành lập TP trực thuộc Trung ương, Đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ nhấn mạnh thêm một số chỉ tiêu rất ấn tượng mà tỉnh đã đạt được.

Trong đó, đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ chỉ ra, trong thời gian vừa qua, Đồng Nai cũng đã vươn lên trở thành tỉnh thứ tư cả nước về thu ngân sách, chỉ sau TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng và đóng góp khoảng hơn 5% trên GDP cả nước.

Tỉnh Đồng Nai cũng đã vươn lên để xếp thứ tư cả nước về thu nhập bình quân đầu người, trong khi dân số của tỉnh rất đông, khoảng gần 5 triệu người

Mức độ công nghiệp hóa của tỉnh cũng rất cao, với tỉ trọngcông nghiệp và thương mại và dịch vụ chiếm hơn 80%.

Bên cạnh đó, kết thúc năm 2025 là năm bận rộn trong công tác sắp xếp tổ chức, bộ máy, tỉnh Đồng Nai cũng đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng 2 con số và thuộc nhóm cao nhất của cả nước.

“Với quy mô và chất lượng phát triển như vậy, chúng tôi thấy rằng Đồng Nai không chỉ thể hiện là một tỉnh có kinh tế phát triển mạnh, mà còn đang thể hiện sự hội tụ đầy đủ các điều kiện để trở thành vùng tăng trưởng mới. Có được kết quả này không chỉ là việc ngày một ngày hai có được mà là sự phấn đấu bền bỉ, cũng là sự sẵn sàng nhận trách nhiệm của Đồng Nai để trở thành một cực tăng trưởng mới để dẫn dắt kinh tế của cả nước”, đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ nói.

Trong khi đó, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đánh giá, Đề án đã được chuẩn bị công phu, bài bản, với đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Đồng Nai đáp ứng đầy đủ các điều kiện và tiêu chuẩn theo quy định.

“Việc dự kiến thành lập TP Đồng Nai có hiệu lực từ ngày 30/4/2026, nếu được Quốc hội thông qua, sẽ là một dấu mốc có ý nghĩa chính trị và kinh tế sâu sắc, thể hiện quyết tâm của chúng ta trong việc tổ chức lại không gian phát triển quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững”, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh nói.

Theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, điểm đặc biệt của Đồng Nai không chỉ là vị trí địa lý, mà là sự hội tụ của một cấu trúc phát triển mới, với hạt nhân là Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Nếu làm tốt, đây không chỉ là một sân bay, mà sẽ hình thành một mô hình đô thị sân bay đúng nghĩa - nơi dòng chảy hàng hóa, dịch vụ, vốn và tri thức được tổ chức lại xung quanh một trung tâm kết nối toàn cầu. Khi đó, Đồng Nai không chỉ “phát triển nhanh hơn”, mà sẽ “phát triển khác đi”.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh nhấn mạnh, trong không gian phát triển mới đó, những khu vực trước đây bị “xa trung tâm” về địa lý hoàn toàn có thể trở thành “gần thị trường” về kinh tế.

“Thực tế cho thấy, Tây Nguyên nói chung và Lâm Đồng nói riêng lâu nay không thiếu tiềm năng, mà thiếu một lối ra hiệu quả để biến tiềm năng đó thành giá trị. Nông sản có, tài nguyên có, nhưng chi phí logistics cao, thời gian vận chuyển dài, làm giảm sức cạnh tranh. Nếu Đồng Nai trở thành một trung tâm logistics gắn với sân bay quốc tế quy mô lớn, thì lần đầu tiên Tây Nguyên có một cửa ra thực sự hiệu quả. Khi đó, câu chuyện không còn là hỗ trợ từng địa phương, mà là mở một lối đi mới cho cả một vùng”, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh nói.

Vì vậy, theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, giá trị lớn nhất của việc thành lập TP Đồng Nai không nằm ở việc “có thêm một TP trực thuộc Trung ương”, mà nằm ở việc chúng ta có dám xây dựng một mô hình phát triển mới, mang tính dẫn dắt hay không.

Từ góc nhìn đó, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội có cơ chế theo dõi, giám sát phù hợp trong giai đoạn đầu sau khi thành lập, gắn với việc hỗ trợ hoàn thiện thể chế và tháo gỡ kịp thời các vướng mắc phát sinh, nhất là trong các lĩnh vực quản lý đất đai, đầu tư công và quy hoạch đô thị.

“Đây là những lĩnh vực có tính chất nhạy cảm và thường phát sinh vấn đề trong quá trình đô thị hóa nhanh, do đó cần được quan tâm theo dõi một cách chủ động, đồng hành và hiệu quả”, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh nói.

Cùng với đó, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị Chính phủ sớm nghiên cứu, đề xuất trình Quốc hội ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù đủ mạnh cho TP Đồng Nai, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính - ngân sách, thu hút đầu tư và phân cấp quản lý đất đai. Bởi, thực tiễn cho thấy, việc nâng cấp địa vị hành chính nếu không đi kèm với cơ chế vượt trội thì sẽ khó phát huy hết tiềm năng và lợi thế của địa phương.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cũng đề nghị Chính phủ quan tâm thể chế hóa mô hình liên kết phát triển vùng giữa TP Đồng Nai với TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Tây Nguyên thông qua các cơ chế phối hợp cụ thể, có tính ràng buộc và khả thi. Đặc biệt, việc đẩy nhanh các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc Dầu Giây – Liên Khương sẽ hiện thực hóa vai trò cửa ngõ ra thế giới của Đồng Nai đối với khu vực này, theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh.

Một vấn đề khác được đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề cập là việc đặc biệt quan tâm đến chính sách đối với người dân trong quá trình chuyển đổi từ khu vực nông thôn sang đô thị, nhất là về đào tạo lại lao động, tạo việc làm bền vững và bảo đảm an sinh xã hội.

“Mục tiêu cuối cùng của phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế, mà là nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, bảo đảm người dân thực sự được thụ hưởng thành quả của quá trình phát triển”, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh nhấn mạnh.

Về phía chính quyền Đồng Nai, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề nghị địa phương quan tâm, tạo điều kiện, phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ và các Bộ, ngành liên quan để sớm khởi công dự án Trung tâm nghiên cứu khoa học - công nghệ hạt nhân tại Đồng Nai, xứng đáng là trung tâm nghiên cứu chuyên ngành tầm quốc gia và khu vực, góp phần nâng cao năng lực khoa học – công nghệ và bảo đảm nền tảng lâu dài để phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử vào các lĩnh vực y tế, công nghiệp, nông nghiệp của đất nước.

Theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, khi một trung tâm khoa học như vậy được đặt trong không gian của một đô thị sân bay và trung tâm kết nối quốc tế, thì giá trị sẽ không dừng lại ở nghiên cứu, mà còn mở ra khả năng thu hút nhân lực chất lượng cao, hợp tác quốc tế và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Khi đó, Đồng Nai không chỉ là nơi hàng hóa đi qua, mà còn là nơi tri thức được tạo ra và lan tỏa.

Nhận định một TP trực thuộc Trung ương thì chúng ta có thể có thêm; nhưng một mô hình phát triển đủ sức lan tỏa cho cả một vùng thì không dễ có trong khi Đồng Nai đang hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành mô hình như vậy, nếu chúng ta có quyết tâm chính trị đủ mạnh và cách làm đủ mới, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh tin tưởng rằng, với sự chuẩn bị nghiêm túc, với tầm nhìn phát triển đã được xác lập, và với sự đồng hành của Quốc hội, Chính phủ, Đồng Nai sẽ không chỉ phát triển cho riêng mình, mà sẽ trở thành động lực lan tỏa cho cả vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, trong đó có tỉnh Lâm Đồng.

Còn đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn Khánh Hoà) kiến nghị, để Đồng Nai sớm trở thành TP văn minh, hiện đại, phát huy được vai trò là trục kết nối chiến lược giữa các trung tâm kinh tế lớn, là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của khu vực phía Nam, gắn kết hữu cơ, tương hỗ chặt chẽ với TP Hồ Chí Minh, hình thành một chỉnh thể đô thị công nghiệp, dịch vụ quy mô lớn, có khả năng dẫn dắt tăng trưởng kinh tế của cả nước, Quốc hội, Chính phủ cần sớm có một cơ chế chính sách đặc thù, vượt trội giúp Đồng Nai bứt phá phát triển nhanh hơn.

Mặt khác, Đồng Nai cũng cần đẩy nhanh việc thực hiện đồng bộ các quy hoạch, nhất là chú trọng phát triển đồng bộ hạ tầng kinh tế, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội giữa các vùng, khu vực của tỉnh, rút ngắn chênh lệch giữa các vùng và chăm lo đời sống Nhân dân tốt hơn.