Thanh Hóa tháo gỡ điểm nghẽn trong thi hành án hành chính
Ngày 15/10, Ban Pháp chế HĐND tỉnh Thanh Hóa tổ chức giám sát việc chấp hành pháp luật trong giải quyết và thi hành án hành chính (THAHC) tại 8 xã, phường gồm: Hoằng Hóa, Yên Trường, Quảng Bình, Xuân Du, Hạc Thành, Đông Quang, Sầm Sơn và Nam Sầm Sơn.
Đây là những địa phương có số lượng lớn vụ việc hành chính phải thi hành. Các bản án, quyết định của tòa án chủ yếu liên quan đến quản lý nhà nước về đất đai, bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư, phát sinh trước ngày 1/7/2025.
Tại buổi làm việc, đoàn giám sát tập trung làm rõ thực trạng, những khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ THAHC, qua đó đề xuất giải pháp tháo gỡ, bảo đảm các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật được thực hiện nghiêm túc.
Trong bối cảnh khối lượng công việc lớn sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các xã, phường đã chủ động phối hợp với cơ quan tố tụng, tổ chức thi hành xong phần lớn bản án, quyết định hành chính. Công tác phối hợp, quy trình và thủ tục THA cơ bản được thực hiện chặt chẽ, công khai, minh bạch, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Tuy nhiên, một số vụ việc hoặc một phần bản án, quyết định hành chính vẫn chưa được thi hành dứt điểm, chủ yếu liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Có những vụ việc tồn đọng, kéo dài qua nhiều năm.
Nguyên nhân chủ yếu do các vụ việc đất đai có tính chất phức tạp, kéo dài, hiện trạng sử dụng đất biến động. Bên cạnh đó, một số địa phương, người có thẩm quyền chưa thực sự sâu sát, quyết liệt trong chỉ đạo và tổ chức THA. Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy cũng tác động nhất định đến tiến độ thực hiện nhiệm vụ; một số trường hợp người dân chưa phối hợp chấp hành phán quyết của tòa án.
Đáng chú ý, hệ thống pháp luật về THAHC còn thiếu quy định rõ ràng về cơ chế xử lý trách nhiệm và chế tài cụ thể đối với cơ quan hành chính chậm trễ, không chấp hành bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Việc THAHC về tiền cũng còn vướng mắc pháp lý.
Phát biểu tại buổi giám sát, ông Nguyễn Quốc Hải, Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh, chỉ ra một trong những điểm nghẽn là chính quyền một số xã, phường chưa chủ động phối hợp với các cơ quan tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án, nhất là việc cung cấp hồ sơ, tài liệu và tham gia tố tụng tại tòa. Điều này dẫn đến tình trạng bị động khi tổ chức THA.
Trên cơ sở đó, Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh đề nghị 8 xã, phường rà soát toàn bộ bản án, quyết định hành chính đã có hiệu lực pháp luật để khẩn trương tổ chức thi hành; đồng thời chủ động nắm bắt các vụ việc đang được tòa án giải quyết có liên quan đến địa phương, kịp thời cung cấp hồ sơ, tài liệu và phân công lãnh đạo tham gia tố tụng, bảo đảm tiến độ, chất lượng giải quyết vụ án.
Đối với các cơ quan tố tụng và cơ quan THADS, cần kịp thời cung cấp hồ sơ, hướng dẫn địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức THA. Qua đó, nâng cao hiệu lực, hiệu quả chấp hành pháp luật, bảo vệ công lý và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.