Thanh Hóa nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe học đường

Bước chuyển trong chăm sóc sức khỏe học đường

Mục tiêu Chương trình không còn dừng ở việc phát hiện bệnh khi đã xuất hiện, mà hướng đến quản lý sức khỏe chủ động, phòng ngừa từ sớm và xây dựng nền tảng phát triển toàn diện cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Theo chương trình, đến năm 2030, 100% học sinh sẽ được kiểm tra, khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc ít nhất mỗi năm một lần; toàn bộ thông tin sức khỏe được cập nhật lên Sổ sức khỏe điện tử, từng bước kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Song song với đó, các cơ sở giáo dục phải từng bước hoàn thiện phòng y tế, phòng tư vấn học đường, nước sạch, công trình vệ sinh, điều kiện dinh dưỡng và môi trường học tập an toàn để việc chăm sóc sức khỏe học sinh không còn là hoạt động mang tính thời điểm mà trở thành quá trình liên tục, xuyên suốt.

Trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam, TS.BS Đỗ Thái Hòa - Phó Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa cho rằng, điểm khác biệt lớn nhất của chương trình lần này là chuyển từ mô hình y tế trường học truyền thống sang mô hình quản lý sức khỏe học sinh toàn diện, liên tục và dựa trên nền tảng số.

Theo ông Hòa, nếu trước đây công tác y tế trường học chủ yếu tập trung xử lý các vấn đề phát sinh thì nay trọng tâm được chuyển sang phòng bệnh, phát hiện sớm và can thiệp sớm. Cùng với đó là mở rộng phạm vi chăm sóc sức khỏe, không chỉ quan tâm đến thể chất mà còn chú trọng sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng, thị lực, sức khỏe răng miệng và các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Quan trọng hơn, công tác chăm sóc sức khỏe học sinh sẽ có sự tham gia đồng bộ của ngành y tế, ngành giáo dục, gia đình và chính quyền địa phương nhằm theo dõi sức khỏe học sinh một cách liên tục trong suốt quá trình học tập.

Nhìn từ góc độ chính sách, đây là sự thay đổi có ý nghĩa lớn. Bởi khi dữ liệu sức khỏe được theo dõi xuyên suốt thay vì lưu giữ rời rạc, mỗi lần khám sức khỏe sẽ không còn là một hoạt động độc lập mà trở thành một mắt xích trong quá trình quản lý lâu dài. Những bất thường về thị lực, cột sống, dinh dưỡng hay tâm lý của học sinh có cơ hội được phát hiện sớm hơn, từ đó giảm nguy cơ ảnh hưởng đến kết quả học tập và sự phát triển trong tương lai.

Mỗi học sinh một hồ sơ sức khỏe điện tử

Một trong những nội dung được đánh giá mang tính đột phá của Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn mới là xây dựng Sổ sức khỏe điện tử cho học sinh.

Theo lộ trình, ngoài việc được khám sức khỏe định kỳ hằng năm, mỗi học sinh sẽ được cập nhật đầy đủ các thông tin về tình trạng sức khỏe, kết quả khám, sàng lọc và các chỉ số liên quan lên nền tảng số. Đây không chỉ là việc thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử mà còn tạo nên một hệ thống dữ liệu thống nhất, phục vụ theo dõi sức khỏe lâu dài của người học

TS.BS Đỗ Thái Hòa cho biết, trước đây hồ sơ sức khỏe học sinh chủ yếu được lưu giữ bằng giấy hoặc quản lý riêng tại từng trường học nên việc cập nhật, tra cứu và theo dõi còn nhiều hạn chế, đặc biệt khi học sinh chuyển trường hoặc chuyển cấp. Khi được quản lý trên nền tảng số và từng bước kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, mỗi học sinh sẽ có một hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất, được cập nhật xuyên suốt quá trình học tập. Điều này giúp theo dõi diễn biến sức khỏe theo thời gian, giảm thủ tục hành chính, hỗ trợ cơ sở y tế trong khám, chữa bệnh cũng như cung cấp dữ liệu phục vụ hoạch định chính sách y tế học đường.

Theo lãnh đạo Sở Y tế, lợi ích của việc quản lý sức khỏe bằng hồ sơ điện tử không chỉ dành cho ngành y tế mà còn trực tiếp đến với học sinh và phụ huynh. Khi được khám sức khỏe hằng năm, nhiều bệnh lý học đường như cong vẹo cột sống, tật khúc xạ, thừa cân, béo phì, suy dinh dưỡng, bệnh răng miệng hay các rối loạn tâm lý sẽ được phát hiện sớm để có biện pháp can thiệp kịp thời. Đồng thời, phụ huynh cũng có thể theo dõi lịch sử sức khỏe của con đầy đủ hơn, thuận lợi hơn trong quá trình phối hợp với nhà trường và cơ sở y tế để chăm sóc sức khỏe cho trẻ

Nâng cao sức khỏe, phát triển nguồn nhân lực

Đằng sau những mục tiêu về tỷ lệ khám sức khỏe hay số lượng hồ sơ sức khỏe điện tử được thiết lập là kỳ vọng lớn hơn: xây dựng một thế hệ học sinh phát triển toàn diện cả về thể chất, tinh thần và kỹ năng sống. Bởi thực tế cho thấy, chất lượng nguồn nhân lực của tương lai không chỉ được quyết định bởi trình độ học vấn mà còn phụ thuộc rất lớn vào nền tảng sức khỏe ngay từ lứa tuổi học đường.

Theo Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035, bên cạnh hoạt động khám sức khỏe, các trường học sẽ tăng cường giáo dục sức khỏe, bảo đảm dinh dưỡng học đường, chăm sóc thị lực, răng miệng, phòng chống dịch bệnh, tai nạn thương tích, đuối nước; đồng thời quan tâm nhiều hơn đến công tác tư vấn tâm lý và chăm sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh. Đây đều là những yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình học tập, hình thành nhân cách và sự phát triển lâu dài của trẻ.

Đáng chú ý, sức khỏe tâm thần được xác định là một trong những nội dung trọng tâm của chương trình. Trong bối cảnh học sinh ngày càng chịu nhiều áp lực từ học tập, mạng xã hội và các mối quan hệ xã hội, việc phát hiện sớm những biểu hiện bất thường về tâm lý để kịp thời tư vấn, hỗ trợ sẽ góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện, giảm nguy cơ bạo lực học đường cũng như các hành vi ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

Theo TS.BS Đỗ Thái Hòa, đầu tư cho sức khỏe học đường cũng chính là đầu tư cho nguồn nhân lực của địa phương trong tương lai. Nhiều bệnh học đường nếu được phát hiện và can thiệp sớm sẽ hạn chế ảnh hưởng đến khả năng học tập, sự phát triển thể chất cũng như chất lượng cuộc sống của học sinh sau này.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, chương trình không chỉ đòi hỏi sự vào cuộc của ngành y tế mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành giáo dục, gia đình và chính quyền địa phương. Cùng với việc hoàn thiện phòng y tế trường học, nâng cao năng lực đội ngũ nhân viên y tế, cải thiện điều kiện nước sạch, vệ sinh, dinh dưỡng và môi trường học tập, việc nâng cao nhận thức của phụ huynh về chăm sóc sức khỏe cho con em cũng là yếu tố quyết định hiệu quả của chương trình.

Có thể nói, giá trị của Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035 không chỉ nằm ở những chỉ tiêu cần hoàn thành, mà còn ở việc hình thành một hệ thống chăm sóc sức khỏe học sinh bài bản, bền vững. Khi sức khỏe được quan tâm ngay từ trường học, học sinh sẽ có điều kiện phát triển toàn diện hơn, qua đó tạo nền tảng để Thanh Hóa xây dựng nguồn nhân lực khỏe mạnh, chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.